आपस्तम्ब धर्मसूत्र (महर्षि आपस्तम्ब - हरदत्त टीका एवं हिन्दी अनुवाद)

अभोज्यान्नाः ] उज्ज्वलोपेते प्रथमः प्रश्नः । १०५
परिकुष्टं च ॥ १७ ॥
'भोक्तुकामा आगच्छत' इत्येवं परिकुश्य सर्वत आहूय यद्दीयते
तत्परिकुष्टं तदभोज्यम् ॥ १७ ॥
सर्वेषां च शिल्पाजीवानाम् ॥ १८ ॥
चित्रनिर्माणादिकं शिल्प ये आजीवन्ति(१) तेषां सर्वेषामपि ब्राह्म-
णादीनामन्नमभोज्यम् ॥ १८ ॥
ये च शस्त्रमाजीवन्ति ॥ १९ ॥
ये च शस्त्रेण जीवन्ति तेषामप्यन्नमभोज्यम् । क्षत्रियवर्जम्,(२)त-
स्य विहितत्वात् ॥ १९ ॥
ये चाऽऽधिम् ॥ २० ॥
आजीवन्तीत्यपेक्षते । स्वगृहे परान् वासयित्वा तेभ्यो भृतिग्रहणमा-
धि, यः स्तोम इति प्रसिद्धः ।
परभूमौ कुटि कृत्वा स्तोमं दत्त्वा वसेन्नु यः '। इति ।
तं चाऽऽधिं ये आजीवन्ति तेषामप्यन्नमभोज्यम् । ये तु प्रसिद्धमा-
धिमाजीवन्ति तेषां वार्धुषिकत्वादेव(३) सिद्धो निषेधः ॥ २० ॥
भिषक् ॥ २१ ॥
अभोज्यान्न इति प्रकरणाल्लभ्यते । भिषक् भैषज्यवृत्तिः । धर्मार्थं तु
ये सर्पदष्टादींश्चिकित्सन्ति ते भोज्यान्ना एव ॥ २१ ॥
वार्धुषिकः ॥ २२ ॥
वृद्ध्याजीवी । सोऽप्यभोज्यान्नः ॥ २२ ॥
दीक्षितोऽक्रीतराजकः ॥ २३ ॥
दीक्षितो(४) दीक्षणीयेष्ट्या संस्कृतः सोऽपि यावत् क्रीतराजको न
१ आजीवन्ति इत्यनन्तरं 'आजीवन्ति तेन ये जीवन्ति' इत्यधिकं क. पु.
२. तस्य विहितत्वात्, इति नास्ति क. पु.
३. अभोज्यान्नत्वं सिद्धम्, इति ख ग. पु.
४. ज्योतिष्टोमे- 'आग्नावैष्णवमेकादशकपालं निर्वपेत् दीक्षिष्यमाण', इत्यनेन
दक्षिणीयेष्टिनम काचिदिष्टिर्विहिता । सा च यजमानसंस्कारार्था, इति निर्णीत पूर्वमीमा-
सायां पञ्चमाध्याये । तया संस्कृतो यजमानो यावत् यागार्थद्रव्य सोमलता न क्रीणाति
आप० ध० १४