सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary

आदि शङ्कराचार्य द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished109 पृष्ठ

पृष्ठ 8, कुल 109 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 8

( २ ) अपरोक्षानुभूतिः ।
विधःआत्माऽनात्माचेति तत्रात्मा द्विविधः ईश्वरो जी-
वश्चेति एतावपि द्विविधौ शुद्धाऽशुद्धभेदात् तत्राऽशुद्धौ
मायाऽविद्योपाधित्वेन भेदव्यवहारहेतू शुद्धौत्वभेदव्य-
वहारहेतू तथाऽनात्मापित्रिविधः कारणसूक्ष्मस्थूलभे-
दात् एतदेव शरीरत्रयमितिव्यवाह्रियते एवं चिज्जडरूप-
वैलक्षण्यात्तमः प्रकाशयोरिव विभक्तयोरुभयोरात्माना-
त्मनोरविवेकएव बंधकारणं तयोर्विवेकस्तु मोक्षकारण-
मितिदिक् ॥ तत्र तावदहंशब्देन देहत्रयविशिष्टत्वेना-
शुद्धोजीवः अस्यैवाऽकृष्टत्वात् तं नमामि तं माया-
तत्कार्यहन्तृत्वेपि तदाश्रयभूतत्वेन सर्वकारणं वेदांत-
प्रसिद्धमीश्वरं एतस्यैव सर्वोत्कृष्टत्वात् नमामि नमस्क-
रोमि स्वात्मत्वेनानुसंदधामीत्यर्थः तस्यैव सर्वोत्कृष्ट-
त्वेनानुसंधानयोग्यत्वमाह श्रीहरिमिति श्रियं दधानमि-
त्यर्थः यद्वास्वाश्रयतया श्रियते स्वीक्रियतेप्रलयसुषु-
पत्यादौ सर्वभूतैरिति श्रीर्जीवत्वोपाधिभूताऽविद्या तां ह-
रत्यात्मज्ञानप्रदानेन नाशयतीति श्रीहरिस्तं यद्वा-
सएवसर्वाधिष्ठानतयाश्रीरित्युच्यते श्रीरेव हरिस्तं ननु-
किमनेनाऽविद्यातत्कार्यहरणेनेत्याशंक्य परमपुरुषार्थ-
प्राप्तिर्भवतीति सूचयितुं तस्यपरमानन्दरूपतामाह
परमानंदमिति परमोऽविनाशित्वनिरतिशयत्वाभ्यामु-
त्कृष्ट आनंदः सुखविशेषस्तद्रूपमित्यर्थः ॥ तर्हि
वैषयिकसुखवज्जडः स्यादित्यत आह उपदेष्टारमिति