अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)
Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary
आदि शङ्कराचार्य द्वारा
स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)
पृष्ठ 41, कुल 109 में से
संदर्भ में पढ़ेंसंस्कृतटीका-भाषाटीकासहिता । ( ३६ )
तत्रैव च समाख्यातः स्वयंज्योतिर्हि पू-
रुषः॥ जडः परप्रकाश्योसौ कथं० ३७॥
सं. टी. तत्रैवान्यप्रकारेणापि देहात्मनोर्वैलक्षण्यं नि-
रूपितमित्याह तत्रैवेति । तत्रैव बृहदारण्यक एवेत्यर्थः
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवतीति श्रुत्या स्वयंज्योतिः
पुरुषः समाख्यातः हीति विद्वत्प्रसिद्धिं द्योतयति असौ
घटादिवद्दृश्योऽत एव परप्रकाश्यस्तत एव जडो देहकः
कथं पुमान् स्यादिति व्याख्यातम् ॥ ३७ ॥
भा. टी. "पुरुषोज्योतिर्मयः" पुरुष स्वयंप्रकाश ज्योति-
स्वरूपहै यह श्रुति उसी बृहदारण्यक उपनिषदमें लिखीहै
इससे आत्मा तौ ज्योतिःस्वरूपहै और देह जड़है घटादिकोंकी
तरह परप्रकाश्यहै फिर किसप्रकार आत्मा देहमय हो
सकै है ॥ ३७ ॥
प्रोक्तोऽपि कर्मकाण्डेन ह्यात्मा देहाद्वि-
लक्षणः॥ नित्यश्च तत्फलं भुंक्ते देहपा-
तादनंतरम् ॥ ३८ ॥
सं.टी.अथास्तामिदं ज्ञानकांडं कर्मकांडेपिदेहात्मनो
भेद एवनिर्णीत इत्याहप्रोक्तइति।हियस्मात्कर्मकांडेनापि
"यावज्जीवमग्निहोत्रं जुहुयात् " इत्यादिरूपेण कर्मप्र-
तिपादकेन वेदभागेनेत्यर्थः आत्मा देहाद्विलक्षणः प्रोक्तः
कथमित्यतआह नित्य इति नित्यत्वं च कुतइत्यतआह