अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)
Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary
आदि शङ्कराचार्य द्वारा
स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)
पृष्ठ 37, कुल 109 में से
संदर्भ में पढ़ें⸱संस्कृतटीका-भाषाटीकासहिता। (३१)
'आत्मा'है इसप्रकार व्यवहारके कारण आत्माका आकारभान
होयहै परन्तु तुमसे मूर्खोंके दृष्टिगोचर नहीं होय है ॥ ३० ॥
अहंशब्देन विख्यात एक एव स्थितः
परः॥ स्थूलस्त्वनेकतां प्राप्तः कथं स्या-
देहकः पुमान् ॥ ३१ ॥
सं.टी. तदेवाह अहंमित्यादिसप्तभिः। परः देहादन्य
आत्माऽहंशब्देन शब्द इत्युपलक्षणं प्रत्ययस्यापि वि-
ख्यातः प्रसिद्धः किंलक्षण इत्यत आह एकइति एक एव
स्थित एवेति प्रत्येकमवधारणं तुशब्दः पूर्वोक्तादात्मनः
स्थूलदेहस्य वैलक्षण्यद्योतकः।स्थूलो देहकः देहएव देह-
कः स्वार्थे कः प्रत्ययः कथं पुमान् पुरुषः आत्मा स्यान्न
कथंचिदित्यर्थः देहस्यानात्मत्वे हेतुमाह अनेकतामिति
अनेकतां परस्परं भिन्नतां प्राप्तः एवं तमःप्रकाशवदति
विलक्षणत्वेपि देहस्यात्मत्वं ब्रुवन्नतिमूढत्वादुपेक्ष्य
इति भावः ॥ ३१ ॥
भा. टी. अहं शब्द करिकै कहाजायहै और एकहै और
सबसे उत्कृष्टहै तब किसप्रकार स्थूल अनेकताको प्राप्त
देहमय होसकै है ॥ ३१ ॥
अहं द्रष्टृतया सिद्धो देहो दृश्यतया
स्थितः ॥ ममायमितिनिर्देशात्कथं
स्याद्देहकः पुमान् ॥ ३२ ॥