सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

अपरोक्षानुभूति (दीपिका व हिन्दी टीका सहित)

Aparokshanubhuti with Dipika & Hindi Commentary

आदि शङ्कराचार्य द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · खेमराज श्रीकृष्णदास / गीताप्रेस · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished109 पृष्ठ

पृष्ठ 13, कुल 109 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 13

संस्कृतटीका-भाषाटीकांसहिता । ( ७ )
सं.टी. कीदृशं तद्वैराग्यादिचतुष्टयमित्याकांक्षायां त-
त्स्वयमेव व्याचष्टे ब्रह्मादीत्यारभ्यवक्तव्यासा मुमुक्षुता
इत्यंतेनश्लोकषट्कात्मकेन ग्रंथेन तत्रादौ वैराग्यस्य लक्ष-
णमाहब्रह्मादिस्थावरांतेष्विति ब्रह्मादिस्थावरांतेषु सत्य-
लोकादिमर्त्यलोकांतेषु भोगसाधनेषु अनु कर्मजन्यत्वे-
नानित्यत्वं लक्षीकृत्येत्यर्थः वैराग्यं इच्छाराहित्यं तत्र
दृष्टांतमाह यथैवेति यथैव काकविष्ठायां वैराग्यं गर्दभा-
दिविष्ठायामपि कदाचित् कस्यचित्-ज्वरशांत्यर्थं ग्रहणे
च्छा भवति अतः काकविष्ठाया ग्रहणं उपलक्षणमेतद्वां-
त्यादीनां विषयेष्विच्छानुदये वैराग्यस्य हेतुगर्भितं
विशेषणमाह तद्धिति हि यस्मात्तद्वैराग्यं निर्मलं रागा-
दिमलरहितम् ॥ ४ ॥
भा. टी. जिस प्रकार संसारी पुरुष काककी विष्ठामें घृणा
करै है तिसी प्रकार ब्रह्माको आदिले स्थावर पर्य्यन्त विष-
योंमें जो वैराग्य करना है सो निर्म्मल वैराग्य होय है ॥ ४ ॥
( वस्तु विवेकका स्वरूप )
नित्यमात्मस्वरूपं हि दृश्यं तद्विप-
रीतगम् ॥ एवं यो निश्चयः सम्य-
ग्विवेको वस्तुनः स वै ॥ ५ ॥
सं. टी. इदानीं वैराग्यकारणं विवेकं लक्षयति नित्य-
मिति वैप्रसिद्धं सः वस्तुनः पदार्थस्यविवेको विवेचनवि-