अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

८० सार्थ अमृतानुभव
कां मस्तकांत निर्धारिली । जो छाया उडों पाहे आपुली ॥
तयांची फाकावली । बुद्धि जैसी ॥११७॥ तैसें टणकोनी सर्वथा ।
हे ते ऐशी व्यवस्था ॥ करी तो चुके होता । वस्तूचा जिये ॥११८॥
आतां सांगिजे तें केउते । शब्द संसारा नाहीं जेथें ॥ दर्शना
बीजें तेथें । जाणीव आणी ॥ ११९ ॥ जयाचेनि बळें । अच-
क्षुपण आंधळें ॥ फिटोनि वस्तु मिळे । देखणी दिशा ॥१२०॥
आपुलेंचि दृश्यपण । उमर्सो न लाहे आपण ॥ दृष्टत्वा कीर
आण । पडली असता ॥ १२१ ॥ कोणा कोण भेटे । दिठी
कौचि फुटे ॥ ऐक्यासकट पोटें । आटोनि गेली ॥ १२२ ॥
येवढें हीं सांकडे । जेणे सारूनी येकीकडे ॥ उघडलीं कवाडें ।
प्रकाशाचीं ॥ १२३ ॥
डोक्यापासून पायाच्या नखापर्यंत पडलेल्या लांबलचक सावलीवरून
पलीकडे उडीं मारणें ह्या खटपटींत ज्याची बुद्धि गुरफटलेली असते ११७.
त्याप्रमाणें खूप परिश्रम करून वस्तु अशा प्रकारची आहे, तशा प्रकारची
आहे अशा निर्णयापर्यंत येणाऱ्या माणसाच्या हातीं कांहींच येत नाहीं.
वस्तूचा बोध होतच नाहीं. ११८. सांगून किती सांगणार ? शब्दांनीं, आत्म-
स्वरूप जाणण्याच्या बाबतींत कांहीं मात्राच जेथें चालत नाहीं तेथें दृश्य,
द्रष्टा, दर्शन यांच्यांतील भेदांचें ज्ञानानें आत्मस्वरूपाचा बोध होईलच कसा ?
जाणीव होण्याच्या बाबतींत 'कांहीं न दिसणें' ही अंधावस्था जाऊन
वस्तूला द्रष्टेपण प्राप्त झालें आहे. ११९. १२०. त्याची बघण्याची स्थिति
लोप पावते. कारण तो स्वतःचें दृश्यत्व पाहण्यास असमर्थ आहे. १२१.
तेथें कोणाला आणि कोणी बघावयाचें ? भेटायचें ? दृष्टीला तरी पाहणेंपण
कसें मिळणार ? सारें कांहीं एकरस एकपणांत सामावलें आहे. १२२.
आपल्या कोणत्याहि धर्म नसण्याच्या स्थितीचें अपार वैभव बाजूस सारून
जो केवळ ज्ञानाच्या विलासासाठीं प्रकाशाचीं द्वारें खुलीं करण्यांत रमला,
जो सर्व त्रिपुट्या स्वतःच बनला. १२३.