अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

प्रकरण सहावें ५५
अविद्या नाशी आत्मा । ऐसी नव्हे प्रभा । सूर्या आंगीं तमा ।
जयापरी ॥ ४१ ॥ हे अविद्या तरी मायावी । परी मायावीपणचि
लपवी ॥ हे साचा आली अभावी । आपुलां हे ॥ ४२ ॥ बहुता-
परी ऐसी । अविद्या नाहीं आपैशी ॥ आतां बोलू हात वसी ।
कवणावरी ॥ ४३ ॥ साउलि येते साबळे । हालया भोय
आडळे ॥ कीं हालेन अंतराळें । थोटावे हातु ॥ ४४ ॥ कां
मृगजळाच्या पानीं । गगनाच्या आलिंगनी ॥ नातरी चुंबनीं ।
प्रतिबिंबाच्या ॥ ४५ ॥ उठावला बोथरे तवका । तो सुनाथा
पडे असिका ॥ अविद्यानाशी तर्का । तैसें होये ॥ ४६ ॥ ऐशी
अविद्या नासावी । हें वाहेल जो जीवीं ॥ त्यानें साली काढावी ।
आकाशाची ॥ ४७ ॥
ज्याप्रमाणें अंधकाराचा नाश करणें हें सूर्याची प्राप्ति करून घेणें
नाही; त्याप्रमाणें अविद्येचा नाश झाल्यावर आत्म्याची प्राप्ति होईल असें
बुद्धीस वाटत नाहीं. ४१. अविद्या ही मायावी असून ती आपला मायावी-
पणाच लपविते असें म्हणणें असेल, तर या म्हणण्यानेंच तिचा अभाव
सिद्ध झाला. ४२. निरनिराळ्या बाजूंत विचार केला तरी अविद्या नाहीं,
असें सहजच ठरतें; मग शब्दानें कोणावर हात उचलावयाचा ? ४३.
पहारीनें सावलीस मारावयास गेलें तर जमिनीलाच खळगी पडेल; अगर
हातानें आभाळाला चापटी दिली तर हातच उखडेल ! ४४. किंवा मृग-
जळ प्यावें, आकाशाला मिठी मारावी, अथवा प्रतिबिंबाचें चुंबन घ्यावें,
४५. अशी मनांतली प्रबळ इच्छा कमी होऊन पूर्णपणें व्यर्थ होते.
शब्दाची स्थिति अविद्येचा नाश करण्याचे कामीं व सांगितल्याप्रमाणें होते.
४६. अशा अभावरूपानें असलेल्या अविद्येचा नाश करावा असें ज्याच्या
मनांत येईल त्यानें आकाशाची साल काढावी. ४७.