अमृतानुभव एवं चांगदेव पासष्टी (सन्त ज्ञानेश्वर - चिद्विलासवाद एवं अद्वैत अनुभूति सटीक)

प्रकरण सहावें ५३
अगस्तीचिया कौतुका । पुरती जरी मृगतृष्णिका ॥ तरी
मार देतो तर्का । अविद्येशीं ॥ २६ ॥ साहे बोलाची वळधी ।
ऐशी अविद्या असे जगीं ॥ तरी जाळूना कां आगीं । गंधर्वनगरें
॥ २७ ॥ नातरी दीपाचिये सोये । अंधारें कीर न साहे ॥
तेथें कांहीं आहे । जावयाजोगें ॥ २८ ॥ नातरी पाहावया दिवसु ।
वातीचा कीजे सोसु ॥ तेव्हढाही उद्दसु । उद्दसु पडे ॥ २९ ॥
जेथें साउली न पडे । तेथें नाहीं जेणें पाडें ॥ मा पडे तेथें
तेव्हडें । नाहींच कीं ॥ ३० ॥ दिसताचि स्वप्न लटिकें । हें
जागरीं होय ठाउकें ॥ तैविं अविद्याकाळीं सतुके । अविद्या नाहीं
॥ ३१ ॥ वोडंबरीच्या लेणिया । घरभरी आतुडलिया ॥ नागवे
नागविलिया । विशेषु काई ॥ ३२ ॥ मनोरथाचें परिमळ । अरो-
गिजतु कां लक्षवेळ । परी उपवासा वेगळ । आनु आथी ॥ ३३ ॥
मृगजळ अगस्तीच्या घोटाला पुरलें असतें, तर शब्दानें अविद्येचा नाश
झाला असता. २६. शब्दाची चढाई सहन करणारी अविद्या जगांत असती
तर, खऱ्या अग्नीनें गंधर्वनगरें का जाळूं नयेत ? २७. दिव्यापुढें अंधार
येणें शक्य नाहीं असें जर आहे; तर मग दिव्याच्या प्रकाशानें नाहीसे
होण्यासारखें कांहीं आहे का ? २८. अथवा सूर्य पाहण्यासाठीं वाती
लावण्याची खटपट करणें जसा व्यर्थ शिण होय; त्याप्रमाणें शब्दानें
अविद्येचा नाश होतो हें म्हणणें अडाणीपणाचें आहे. २९. जेथें सावली पडत
नाहीं तेथें जितक्या प्रमाणांत ती नाहीं, तितक्याच प्रमाणांत जेथें सावली
पडतें, तेथेंहि ती नसणारच कीं ! ३०. झोपेंत दिसणारें स्वप्न दिसत
असतांहि तें खोटें आहे, हें जागें झाल्यावर समजतें; त्याचप्रमाणें अविद्या-
कालींहि अविद्या मुळींच नाहीं. ३१. गारुड्यानें खेळांत दाखविलेलें दागिने
तिजोरींत भरून ठेविले, अगर एखाद्या नागव्या माणसांस लुटलें तर त्यानें
विशेष काय साधणार ? ३२. कल्पनेतील पक्वान्नें लाखो वेळ खाल्ली
तरी उपाशी राहण्याशिवाय दुसरें कांहीं फल मिळणार नाहीं. ३३.