अभिधर्मकोश एवं भाष्य (आचार्य वसुबन्धु - स्फुटार्था व्याख्या सहित सम्पूर्ण बौद्ध दर्शन महाकोश)

५३० भाष्यस्फुटार्थासहितेऽभिधर्मकोशे [ लोक-

ततः परम् ॥ ७६ ॥
अर्धार्धवृद्धिः,
त्रिषु स्थानेषु ब्रह्मपुरोहितानां योजनम्, महाब्रह्मणोऽध्यर्धम्, परीत्ताभानां
द्वे योजने ।
ऊर्ध्वं तु परीत्ताभेभ्य आश्रयः ।
द्विगुणद्विगुणा हित्वाऽनभ्रकेभ्यस्त्रियोजनम् ॥ ७७ ॥
अप्रमाणाभानां चत्वारि योजनानि । आभास्वराणामष्टौ । एवं द्विगुण-
वृद्ध्या यावच्छुभकृत्स्नानां चतुःषष्टिः । अनभ्रकाणां ततो योजनत्रयेण हीनं
द्विगुणं पञ्चविंशतियोजनशतम् । तस्मात् परेण पुनः पुण्यप्रसवानां द्विगुणं
द्विगुणं यावदकनिष्ठानां षोडशयोजनसहस्राणि शरीरम् ॥ ७६-७७ ॥
एवं प्रमाणभिन्नानां किमायुषोऽप्यस्ति भेदः ? अस्तीत्याह ।
सहस्रमायुः कुरुषु,
वर्षाणाम् ।
द्वयोरर्धार्धवर्जितम् ।
द्वयोर्द्दीपयोरर्धार्धं वर्जयित्वा पञ्च वर्षशतानि गोदानीयानाम् । अर्धतृतीये
वर्षशते पूर्वविदेहानाम् ।
इहानियतम्,
जम्बूद्वीपे नास्त्यायुषो नियमः । कदाचित् भूयो भवति, कदाचिदल्पीयः ।
अन्ते तु दशाब्दाः,
अब्दः = संवत्सरः । अन्ते हीयमानं दश वर्षाण्यायुर्भवति ।
आदितोऽमितम् ॥ ७८ ॥
आदितः प्राथमकल्पिकानां मनुष्याणामपरिमागमायुर्भवति । सहस्रादि-

---

योजनत्रयेण हीनं द्विगुणमिति । द्विगुणं कृत्वा त्रीणि योजनान्यपनेयानि ।
पञ्चविंशयोजनशतमनभ्रकाणां शरीरप्रमाणमिति । पुण्यप्रसवानामिति । पुण्यप्रसवा-
नामर्धतृतीये योजनशते शरीरप्रमाणम्, बृहत्फलाना पञ्चयोजनशतानीति गण-
यितव्यम् ॥ ७६-७७ ॥