सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
१०८ उपनिषद् (साधना खण्ड - भाग ३)

१०८ उपनिषद् (साधना खण्ड - भाग ३)

108 Upanishads Part 3 - Sadhana Khand

पण्डित श्रीराम शर्मा आचार्य द्वारा

स्रोत: संस्कृति संस्थान बरेली · संस्कृति संस्थान बरेली (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished572 पृष्ठ

पृष्ठ 513, कुल 572 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 513

सौभाग्यलक्ष्म्युपनिषत् [ ५०५ ]
लिङ्गं प्रवालाङ्कुरसदृशं ध्यायेत् तत्रैवोड्ड्याणपीठं जगदाकर्षण-
सिद्धदं भवति ॥ २ ॥
तृतीयं नाभिचक्रं पञ्चावर्तं सर्पकुटिलाकारं तन्मध्ये कुण्ड-
लिनों बालार्ककोटिप्रभां तटित्संनिभां ध्यायेत् सामर्थ्यशक्तिः सर्व-
सिद्धिप्रदा भवति मणिपूरकचक्रम् ॥ ३ ॥
हृदयचक्रमष्टदलमधोमुखं तन्मध्ये ज्योतिर्मय लिङ्गाकारं
ध्यायेत् संवं हं सकला सर्वप्रिया सर्वलोकवश्यकरी भवति ॥ ४ ॥
कण्ठचक्रं चतुरङ्गुलं तत्र वामे इडा चन्द्रनाडी दक्षिणो
पिङ्गला सूर्यनाडी तन्मध्ये सुषुम्नां श्वेतवर्णां ध्यायेत् य एवं
वेदानाडुातसिद्धिदा भवति ॥ ५ ॥
तालुचक्रं तत्रामृतधाराप्रवाहो घण्टिकालिङ्गं मूलचक्रं-
रन्ध्रे राजदन्तावलम्बिनोविवरं दशमद्वारं तत्र शून्यं ध्यायेत्
चित्तलयो भवति ॥ ६ ॥
सप्तमं भ्रूचक्रमङ्गुष्ठमात्रं तत्र ज्ञाननेत्रं दीपशिखाऽऽकारं
ध्यायेत् तदेव कपालकन्दं वाक्सिद्धिदं भवत्याज्ञाचक्रम् ॥ ७ ॥
ब्रह्मरन्ध्रं निर्वाणचक्रं तत्र सूचिकागृहेतरं धूम्रशिखाऽऽ-
कारं ध्यायेत् तत्र जालन्धरपीठं मोक्षप्रदं भवतीति परब्रह्म-
चक्रम् ॥ ८ ॥
नवममाकाशचक्रं तत्र षोडशदलपद्मनूध्वंर्मुखं तन्मध्यकर्णि
कात्रिकूटाकारं तन्मध्ये ऊर्ध्वशक्तितां परशून्यं ध्यायेत् तत्रैव
पूर्णगिरिपीठं सर्वेच्छासिद्धि साधनं भवति ॥ ६ ॥
देवताओं ने पुनः भगवान् आदि नारायण से निवेदन किया—
'प्रभो ! नव चक्र विवेक के सम्बन्ध में हमारे प्रति उपदेश करिये ।'
भगवान् आदिनारायण ने कहा—'मूलाधार स्थित जो ब्रह्मचक्र
है, वह योनि के आकार के तीन घेरों वाला है । वहाँ कर्णिकामूल में
सुप्त सर्प के आकार में कुण्डलिनी शक्ति स्थित है । जब तक वह जाग्रत
Sri Sri Anandamayee Ashram Collection, Varanasi