सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
उत्तर गीता (आदि गौड़पादाचार्य दीपिका एवं सान्वय हिन्दी टीका)

उत्तर गीता (आदि गौड़पादाचार्य दीपिका एवं सान्वय हिन्दी टीका)

Uttara Gita with Gaudapadacharya Dipika and Hindi Commentary

आदि गौड़पादाचार्य / महर्षि वेदव्यास द्वारा

DevanagariSanskritpublished86 पृष्ठ

पृष्ठ 14, कुल 86 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 14

प्रथमोऽध्यायः । ५
कं च अकं च काके सुखदुःखे, ते अस्य स्त इति काकी
जीवः अविद्याप्रतिबिम्बः, तस्य मुखं मुखस्थानीयं बिम्बभूतं
यद्ब्रह्म, तत्प्रतिपादकं यत् ककारान्तम्, मुखमित्येतत् का-
काक्षिन्यायेन अत्रापि संबध्यते । तथा च शब्दश्लेषः मुख-
भूतककारस्य काकीत्यत्र प्राथमिकककारस्य अन्तम् अन्तिमं
यदक्षरम् अकारात्मकं पञ्चीकृतपञ्चमहाभूतानि तत्कार्याणि
सर्वं विराडित्युच्यते । एतत् स्थूलशरीरमात्मनः । इन्द्रियै-
रर्थोपलब्धिर्जागरितम् । तदुभयाभिमान्यात्मा विश्वः । एत-
त्त्रयम् अकारस्यार्थः । उकारश्चेतनाकृतिः । काकीमुखेत्यत्र
मकारात् परो य उकारः अपञ्चीकृतपञ्चमहाभूतानि तत्कार्यं
सप्तदशकं लिङ्गं हिरण्यगर्भ इत्युच्यते । एतत् सूक्ष्मशरी-
रमात्मनः । करणेषूपसंहृतेषु जागरितसंस्कारजन्यप्रत्ययः स-
विषयः स्वप्नः, तदुभयाभिमानी आत्मा तैजसः । एतत्त्रय-
मुकारस्यार्थः । अत एव उकारश्चेतनाकृतिरित्युक्तम् । चेत-
नाकृतिः चेतनस्य हिरण्यगर्भात्मकतैजसस्य आकृतिः वा-
चकः । मकारस्य — काकीमुखेत्यत्र उकारात्पूर्वमभिहितो यो
मकारः शरीरद्वयकारणमात्माज्ञानं साभासं अव्याकृतमित्यु-
च्यते । तच्च न सत्, नासत्, नापि सदसत् ; न भिन्नम्, ना-
भिन्नम्, नापि भिन्नाभिन्नं कुतश्चित् ; न निरवयवम्, न