पञ्चसायक (कविशेखर ज्योतिरीश्वर - कामकला एवं रति-शास्त्र संस्कृत मूल पाठ)

४४ पञ्चमायके.
रुक्षाङ्गी विकटस्तनी च सबला विभ्रंशवीरात्मजा
वाचाला बहुभोजना च गदिनी प्रौढा च दुःखान्विता ॥४॥
पुष्पन्माधरवृत्तदेशनटिनी नक्षत्रसंज्ञा च या
हास्ये कूपयुगं कपोलफलके यस्या भवेत् सत्वरम् ।
अङ्गुष्ठाधिकपर्व्वणी चरणयोर्यस्याश्च जाताङ्गुलिः
पादस्यापि कनीनिका न पतति क्ष्मायां तदन्यैव वा ॥५॥
"प्रकारान्तरेण कन्यादूषणानि वर्णयति-
"अज्ञातान्वयजा स्वभावपिशुना लम्बाधरा चञ्चला
कुष्ठिश्वित्रिकुलोद्भवा च वितता यस्याः कटिर्नासिका ।
निन्द्या पल्लवजिह्विका द्रुतगति र्नूनाधिकाङ्गी पुन-
स्त्याज्याकामकलाकलापूरुशलैः कन्या विवाहे सदा ॥६॥
इति कन्यादूषणसमुद्देशः-
(३) अथ वरलक्षणसमुद्देशः-
प्रख्यातोऽमलवंशजो नववयाः शूरश्च शीलाश्रयः
मान्यारः स्थिरसौहृदो गुणनिधि र्नानाकूटुग्मी वली ।
सर्व्वाभोगरतो विशिष्टवचनो दाक्षिण्यधर्याश्रयः
जामाता जगतीतले कविवरैरेवंविधो वर्णितः ॥७॥
इति वरलक्षणसमुद्देश.