Skip to content
SarvaKosh
Back to the archive

बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

Brihat Samhita Vol 2 with Vimala Hindi Commentary

by आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा)

DevanagariHindipublished760 pages

वास्तुविद्या एवं प्रासाद-लक्षण (अध्याय ५१-५३)

Page 1Permalink

वराहमिहिरविरचिता
बृहत्संहिता
व्याख्याकार
पं. अच्युतानन्द झा

Page 2Permalink

CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 3Permalink

CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 4Permalink

CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 5Permalink

।। श्रीः ।।
विद्याभवन प्राच्यविद्या ग्रन्थमाला
१५६
❖
वराहमिहिरकृता
बृहत्संहिता
'भट्टोत्पलविवृति' समन्वित 'विमला' हिन्दीव्याख्यायुता
( उत्तरार्द्ध )
व्याख्याकारः
शर्मोपाह्व पं० अच्युतानन्द झा
ज्योतिषाचार्य-साहित्याचार्य-पोष्ठाचार्यद्युपाधिविभूषितः
प्राक्कथनलेखकः
प्रो० रामचन्द्रपाण्डेयः
सङ्कायप्रमुखचरः
संस्कृतविद्याधर्मविज्ञानसङ्कायः
काशी हिन्दू विश्वविद्यालयः
चौखम्बा विद्याभवन
वाराणसी
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 6Permalink

All rights reserved. No part of this publication may be reproduced or trans-
mitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including
photocopying, recording or any information storage or retrieval system, with-
out prior permission in writing from the Publishers.
प्रकाशक
चौखम्बा विद्याभवन
(भारतीय संस्कृति एवं साहित्य के प्रकाशक तथा वितरक)
चौक (बैंक ऑफ बड़ौदा भवन के पीछे)
पो. बा. नं. 1069, वाराणसी 221001
दूरभाष : 0542-2420404
E-mail : [email protected]
सर्वाधिकार सुरक्षित
चौखम्बा विद्याभवन
चौक वाराणसी - 0542-2420404
रु० १६००/- -२ भाग सम्पूर्ण
अन्य प्राप्तिस्थान
चौखम्बा संस्कृत प्रतिष्ठान
38 यू. ए. बंगलो रोड, जवाहर नगर
पो. बा. नं. 2113, दिल्ली 110007
❖
चौखम्बा सुरभारती प्रकाशन
के. 37/117 गोपालमन्दिर लेन
पो. बा. नं. 1129, वाराणसी 221001
❖
चौखम्बा पब्लिशिंग हाउस
4697/2, भू-तल (ग्राउण्ड फ्लोर)
गली नं. 21-ए, अंसारी रोड
दरियागंज, नई दिल्ली 110002
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 7Permalink

विषयानुक्रमणी

विषयाः | पृष्ठाङ्काः | विषयाः | पृष्ठाङ्काः
५३. वास्तुविद्याध्यायः | | पक्वेष्टकादारुकृतानां गृहाणां |
आगमप्रदर्शनम् | १ | भित्तिप्रमाणम् | १२
वास्तुज्ञानस्योत्पत्तिः | १ | सर्वेषां वास्तूनां द्वारप्रमाणम् | १२
राजगृहप्रमाणम् | २ | चातुर्वर्ण्यस्य द्वारप्रमाणम् | १३
सेनापतिगृहप्रमाणम् | ३ | शाखोदुम्बराणाम्पृथुत्वं स्तम्भस्याग्र- |
सचिवगृहप्रमाणम् | ३ | मूलयोः प्रमाणञ्च | १३
युवराजगृहाणां प्रमाणम् | ४ | स्तम्भादीनां नामानि | १५
सामन्तप्रवरराजपुरुषकञ्चुकिवेश्या- | | स्तम्भस्याधरोर्ध्वभागयो रचना | १५
कलाज्ञानां गृहप्रमाणम् | ४ | भारतुला-तुला-उपतुलानाञ्च |
अध्यक्षाधिकृतकर्मान्ताध्यक्षदूतानां | | प्रमाणम् | १६
गृहप्रमाणम् | ५ | सर्वतोभद्रवास्तुलक्षणम् | १६
दैवज्ञभिषक्पुरोहितानां गृहप्रमाणम् | ६ | नन्द्यावर्तवास्तुलक्षणम् | १७
गृहस्यौच्च्यप्रमाणमेकशालस्य | | वर्धमानवास्तुलक्षणम् | १८
दैर्घ्यञ्च | ६ | स्वस्तिकवास्तुलक्षणम् | १९
ब्राह्मणादिवर्णचतुष्टयस्य गृहप्रमाणम् | ७ | रुचकवास्तुलक्षणम् | १९
कोशरतिभवनयोः प्रमाणं राजपुरुषगृह- | | सर्वतोभद्रादिपञ्चचतुःशालानां |
प्रमाणञ्च | ८ | फलानि | २०
पारशवादीनां गृहप्रमाणं | | त्रिशालानां हिरण्यनामसुक्षेत्रचुल्ली- |
हीनाधिकस्य गृहस्याशुभत्वञ्च | ९ | पक्षघ्नानां लक्षणम् | २०
पञ्चाश्रमिणां धान्यायुधबहिरतिगृहाणां | | द्विशालानां सिद्धार्थयमसूर्यदण्डवाता- |
च परमतेनोच्छ्रायप्रमाणम् | ९ | ख्यचुल्लीकाचानां लक्षणं फलञ्च | २१
सेनापतिनृपद्वारेण सर्ववास्तूनां | | एकाशीतिपदस्य क्षेत्रस्य |
शालाऽलिन्दयोः प्रमाणम् | ९ | विभागप्रदर्शनम् | २६
चातुर्वर्ण्यस्य शालालिन्दयोः | | बाह्यकोष्ठस्थितानां द्वात्रिंशद्देवानां |
प्रमाणम् | १० | नामानि | २६
वीथिकाप्रमाणान्तदुपलक्षितानाञ्च | | अभ्यन्तरस्थितानां त्रयोदशदेवानां |
वास्तूनां नामानि | ११ | नामानि | २७
समस्तवास्तुनि भूमिकाप्रमाणम् | ११ | स्थितदेवानां पदसङ्ख्या | २८
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 8Permalink

,( ४ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
वास्तुपुरुषस्याङ्गविभागद्वारा | प्रकारान्तरेण भूमेः शुभाशुभत्व-
देवतास्थापनम् २९ | ज्ञानम् ५५
चतुःषष्टिपदवास्तुनरस्याङ्गविभाग- | मृत्पात्रस्थितदीपद्वारा भूमेः
प्रदर्शनन्तत्र देवानां न्यासक्रमश्च ३० | शुभशुभत्वज्ञानम् ५५
मर्मविभागप्रदर्शनम् ३८ | पुष्पद्वारा भूमेः शुभाशुभत्वज्ञानम् ५५
पीडितमर्मस्थानफलम् ३९ | ब्राह्मणादिवर्णानांकृते शुभाशुभभूमयः ५६
शल्यज्ञानप्रकारः ३९ | गृहनिर्माणारम्भे प्रथमं कर्त्तव्यम् ५७
शल्यानां विभागानुसारि फलानि ३९ | गृहारम्भार्थं कृतरेखाफलम् ५८
वंशरज्जुमहामर्मलक्षणम् ४० | शल्यज्ञानार्थं विधानम् ५९
वंश-शिरापरिमाणज्ञानप्रकारः ४१ | हस्त्यश्वादिशब्दद्वारा शल्यज्ञानम् ६०
गृहस्वामिकृते किञ्चिदुपदेशः ४१ | गर्दभादिशब्दद्वारा शल्यज्ञानम् ६०
विकलवास्तुदोषप्रदर्शनमविकले | पक्षिशब्दद्वारा धनज्ञानम् ६१
सुखञ्च ४१ | अन्यच्छुभाशुभज्ञानम् ६१
नगरग्रामेष्वपि वास्तुनरविभागः ४२ | शिलान्यासस्य प्रकारः ६२
नगरे ग्रामे च ब्राह्मणादिवर्णानां | स्तम्भादीनां प्राणिषूपविष्टेषु फलम् ६५
निवासस्थानानि ४२ | वास्तुभूमौ विशेषः ६६
चतसृषु दिक्षु द्वात्रिंशद्द्वारफलानि ४३ | पूर्वादिदिक्षु वास्तुभूमिवृद्धिफलम् ६७
पूर्वदिशि स्थितद्वारफलानि ४३ | चतुःशालगृहे देवगृहादिस्थापनम् ६७
दक्षिणस्यां दिशि स्थितद्वारफलानि ४३ | दिक्प्रविभागेन जलस्य
पश्चिमायां दिशि स्थितद्वारफलानि ४४ | शुभाशुभफलम् ६७
उत्तरस्यां दिशि स्थितद्वारफलानि ४४ | गृहनिर्माणार्थं कर्तनीयानि वृक्षाणि ६८
द्वारस्य वेधफलम् ४८ | वृक्षच्छेदलक्षणं पतितस्य च तस्य
मार्गादिवेधितद्वारफलम् ४८ | शुभाशुभत्वम् ६८
द्वारस्य वैशिष्ट्यम् ४९ | वृक्षशल्यद्वारा शुभाशुभत्वज्ञानम् ६८
गृहादीनां कोणस्थदोषास्तेषां | गृहभर्तुरावश्यकं कर्तव्यम् ६९
फलानि च ५१ | प्रवेशकालिकगृहस्वरूपम् ७०
दिक्षु शुभाशुभानि वृक्षाणि ५१ | ५४. दकार्गलाध्यायः
गृहपार्श्वस्थितवृक्षफलम् ५२ | दकार्गलाध्यायप्रयोजनप्रदर्शनम् ७२
प्रशस्तभूलक्षणम् ५२ | पूर्वादिदिक्स्थितशिरानामानि ७२
गृहसमीपगतगृहफलम् ५३ | शिरालक्षणानि ७३
चातुर्वर्ण्यस्य भूमिलक्षणम् ५४ | जम्बूवृक्षतः शिराज्ञानम् ७४
भूमेर्विधानवशेन शुभाशुभत्वज्ञानम् ५४ | जम्बूवृक्षात्पूर्वं वल्मीकस्थितिद्वारा
| जलोत्पत्तिज्ञानम् ७४
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammnu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 9Permalink

( ५ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
• उदुम्बरवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७५ | वृक्षस्य फल-पुष्पविकृतिद्वारा
अर्जुनवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७५ | जलज्ञानम् ८८
निर्गुण्डीवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७६ | कण्टकारिकावृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८८
बदरीवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७७ | खर्जूरवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८८
सपलाशबदरीवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७७ | कर्णिकार-पलाशवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८८
बिल्वयुक्तोदुम्बरवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७७ | बाष्प-धूमद्वारा जलज्ञानम् ८९
फल्गुवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७८ | धान्यद्वारा जलज्ञानम् ८९
कम्पिल्लकवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ७८ | मरुदेशे शिराज्ञानम् ८९
कुमुदाशिराज्ञानम् ७९ | पीलुवृक्षद्वारा शिराज्ञानम् ९०
विभीतकवृक्षद्वारा शिराज्ञानम् ७९ | पीलुवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९०
सप्तपर्णवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८० | करीरवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९१
वल्मीकयुक्तसप्तपर्णवृक्षद्वारा | रोहीतकवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९१
जलज्ञानम् ८० | अर्जुनवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९१
वृक्षाधःस्थितदर्दुरद्वारा जलज्ञानम् ८१ | धत्तूरवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९२
करञ्जवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८२ | बदरी-रोहितसंयोगद्वारा जलज्ञानम् ९२
मधूकवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८२ | करीर-बदरीसंयोगद्वारा जलज्ञानम् ९३
तिलकवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८३ | पीलुयुक्तबदरीवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९३
कदम्बतः पश्चिमस्थितवल्मीकद्वारा | ककुभ-करीरसंयोगद्वारा जलज्ञानम् ९३
जलज्ञानम् ८३ | अर्जुन-बिल्वसंयोगद्वारा जलज्ञानम् ९३
ताल-नालिकेरद्वारा शिराज्ञानम् ८३ | बल्मीकोपरि दुर्वा-कुशादिद्वारा
कपित्थवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८४ | जलज्ञानम् ९३
अश्मन्तकवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८४ | कदम्ब-दूर्वायुतवल्मीकद्वारा
हरिद्रवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ८५ | जलज्ञानम् ९४
जलरहितप्रदेशे जलचिह्नद्वारा | वल्मीकत्रयमध्यस्थितरोहीतक-
जलज्ञानम् ८५ | वृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९४
जलरहित-जलसहितदेशज्ञानम् ८६ | शमीवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९४
वल्मीकयुक्ततिलकादिवृक्षद्वारा | एकस्थानस्थितपञ्चवल्मीकद्वारा
जलज्ञानम् ८६ | जलज्ञानम् ९५
तृणरहित-तृणसहितप्रदेशे धनज्ञानम् ८६ | पलाशयुतशमीवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९५
सकण्टकाकण्टकवृक्षद्वारा धनज्ञानम् ८७ | वल्मीकयुतरोहीतकवृक्षद्वारा
ताडिते सति भूशब्दद्वारा जलज्ञानम् ८७ | जलज्ञानम् ९५
वृक्षशाखाद्वारा जलज्ञानम् ८७ | श्वेतकण्टकयुतशमीवृक्षद्वारा
| जलज्ञानम् ९५
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammnu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 10Permalink

( ६ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
जलज्ञाने तारतम्यम् ९६ | कूपप्रतिष्ठाविधानम् १०९
वल्मीकोपरिस्थितजम्ब्वादिदृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९६ | अध्यायोपसंहारः १०९
| ५५. वृक्षायुर्वेदाध्यायः
पूर्वकथितजलयोगे तारतम्यम् ९७ | वृक्षायुर्वेदाध्यायप्रयोजनकथनम् ११०
विकारयुतभूमिद्वारा जलज्ञानम् ९७ | वृक्षरोपणयोग्यभूमिलक्षणम् ११०
भूमिलक्षणेन जलज्ञानम् ९७ | आरामे प्रथमरोप्यवृक्षाः ११०
स्निग्धवृक्षद्वारा जलज्ञानम् ९८ | काण्डवृक्षरोपणविधानम् १११
कीटादिदर्शनद्वारा जलज्ञानम् ९८ | वृक्षरोपणसमयः १११
उष्ण-शीतभूमिद्वारा जलज्ञानम् ९८ | वृक्षरोपणनियमाः ११२
वल्मीकादिद्वारा जलज्ञानम् ९९ | वृक्षरोपणविधिः ११२
न्यग्रोधपलाशोदुम्बरसंयोगद्वारा जलज्ञानम् ९९ | वृक्षसेचनप्रकारः ११२
| जलप्रायदेशे वृक्षाः ११३
आग्नेयकोणस्थितकूपलक्षणम् ९९ | वृक्षरोपणक्रमः ११३
विविधवृक्षद्वारा जलज्ञानम् १०० | वृक्षमध्येऽन्तरफलम् ११३
मौञ्जिकादियुतभूमौ जलज्ञानम् १०२ | वृक्षेषु रोगोत्पत्तिकारणम् ११४
भूवर्णद्वारा जलज्ञानम् १०२ | रुग्णवृक्षचिकित्सा ११४
शाकादिलक्षणेन जलज्ञानम् १०२ | वृक्षे फलनाशचिकित्सा ११५
भूवर्णद्वारा जलज्ञानम् १०२ | वृक्षवृद्ध्यर्थं प्रयोगाः ११५
शिलावर्णद्वारा जलज्ञानम् १०३ | बीजानां वपनविधानम् ११६
विविधबिन्दुयुतशिलाद्वारा जलाभावज्ञानम् १०३ | तिन्तिडीबीजरोपणविधानम् ११६
| कपित्थबीजरोपणविधानम् ११७
चन्द्रकिरणादियुतशिलाद्वारा जलज्ञानम् १०४ | अन्यवृक्षरोपणविधानम् ११८
| श्लेष्मातकवृक्षरोपणविधानम् ११९
पूर्वकथितशुभशिलाफलम् १०४ | वृक्षाणां रोपणनक्षत्राणि १२०
शिलाविदारणप्रकारः १०५ | ५६. प्रासादलक्षणाध्यायः
शस्त्रतीक्ष्णोपायः १०६ | प्रासादलक्षणाध्यायप्रयोजनम् १२१
वापीलक्षणम् १०७ | प्रासादप्रशंसा १२१
वापीतीरे रोप्यमाणवृक्षाः १०७ | देवनिवासस्थानानि १२२
जलनिर्गमनमार्गलक्षणम् १०८ | देवविहारस्थानानि १२२
कूपे त्याजनीयाः द्रव्यविशेषाः १०८ | देवमन्दिरनिर्माणयोग्यभूमिः १२३
कूपे त्याज्यद्रव्याणां गुणाः १०८ | देवालये वास्तुपुरुषलक्षणं
कूपारम्भनक्षत्राणि १०८ | द्वारविभागञ्च १२४
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 11Permalink

( ७ )
[वामस्तम्भः]
विषयाः पृष्ठाङ्काः
देवप्रासादविधानम् १२४
देवप्रासादानां नामानि १२७
मेरुप्रासादलक्षणम् १२७
मन्दरकैलासयोर्लक्षणम् १२८
विमाननन्दनयोर्लक्षणम् १२८
समुद्गपद्मयोर्लक्षणम् १२९
गरुडनन्दिवर्धनयोर्लक्षणम् १२९
कुञ्जरगुहराजयोर्लक्षणम् १२९
वृषहंसघटानां लक्षणम् १३०
सर्वतोभद्रप्रासादलक्षणम् १३१
सिंहवृत्तचतुष्कोणषोडशाश्र्यष्टा-
श्रीणां लक्षणम् १३१
मयविश्वकर्मणोर्मतेन भूमिप्रमाणम् १३२
मयविश्वकर्मणोर्मते एकवाक्यता-
प्रदर्शनम् १३२
अध्यायोपसंहारः १३३
५७. वज्रलेपलक्षणाध्यायः
वज्रलेपनिर्माणविधिः १३४
वज्रलेपगुणाः १३४
प्रकारान्तरेण व्रजलेपनिर्माणविधिः १३५
५८. प्रतिमालक्षणाध्यायः
परमाणुप्रमाणज्ञानम् १३७
अङ्गुलप्रमाणज्ञानम् १३७
प्रतिमाप्रमाणम् १३७
प्रतिमाया अवयवप्रमाणम् १३८
वशिष्ठमतेन प्रतिमानिर्माणप्रकारः १३९
नग्नजिन्मतेन प्रतिमानिर्माणेप्रकारः १४१
प्रतिमास्वरूपप्रदर्शनम् १४५
प्रतिमानां विशेषलक्षणम् १४६
विष्णुप्रतिमास्वरूपम् १४७
हलधर (बलदेव) प्रतिमास्वरूपम् १४८
एकानंशाप्रतिमास्वरूपम् १४८
[दक्षिणस्तम्भः]
विषयाः पृष्ठाङ्काः
शाम्ब-प्रद्युम्नप्रतिमास्वरूपम् १४९
ब्रह्मणः कुमारस्य च
प्रतिमास्वरूपम् १४९
इन्द्रप्रतिमास्वरूपम् १४९
शिवप्रतिमास्वरूपम् १५०
बुद्धप्रतिभास्वरूपम् १५०
जिनप्रतिमास्वरूपम् १५०
सूर्यप्रतिमास्वरूपम् १५१
सूर्यमुद्दिश्य सर्वप्रतिमानां
शुभाशुभत्वम् १५१
शिवलिङ्गनिर्माणं स्थापनप्रकारश्च १५२
अविहितशिवलिङ्गस्थापने दोषाः १५३
मातृगणप्रतिमास्वरूपम् १५३
यमवरुणकुबेरप्रतिमास्वरूपम् १५४
गणेशप्रतिमास्वरूपम् १५५
५९. वनसम्प्रवेशाध्यायः
वनसम्प्रवेशे प्रथमं कर्तव्यम् १५६
वर्जनीयावर्जनीयवृक्षाः १५६
ब्राह्मणादीनां कृते शुभवृक्षाः १५७
वृक्षच्छेदनविधिः १५८
वृक्षच्छेदनमन्त्रः १५९
वृक्षच्छेदनक्रमः १५९
पतितवृक्षद्वारा शुभाशुभज्ञानम् १५९
६०. प्रतिमाप्रतिष्ठापनाध्यायः
अधिवासने मण्डपविधानम् १६१
काष्ठादिप्रतिमाफलम् १६१
शङ्क्वाद्युपहतप्रतिमाफलम् १६२
अधिवासनलक्षणम् १६२
प्रतिमापूजनप्रकारः १६३
प्रतिमाप्रतिष्ठापनाधिकारी १६६
प्रतिष्ठासमयः १६६
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammpu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 12Permalink

( ८ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
६१. गोलक्षणाध्यायः अश्वस्य शुभलक्षणम् १८८
गोलक्षणाध्याये आगमप्रदर्शनम् १६८ | अश्वस्याशुभरोमावर्तलक्षणम् १९०
गोरशुभलक्षणम् १६८ | अश्वस्य शुभरोमावर्तलक्षणम् १९०
वृषभस्याशुभलक्षणम् १६९ | अश्वस्य दश ध्रुवावर्ताः १९२
शुभवृषभलक्षणम् १७१ | अश्वानां वयोज्ञानप्रकारः १९३
हंससंज्ञकवृषभलक्षणम् १७३ |
अन्यच्छुभवृषभलक्षणम् १७४ | ६७. हस्तिलक्षणाध्यायः
| भद्रजातिहस्तिलक्षणम् १९५
६२. श्वलक्षणाध्यायः | मन्दजातिहस्तिलक्षणम् १९५
शुनः लक्षणम् १७६ | मृग-सङ्कीर्णजातिहस्तिलक्षणम् १९५
शुनीलक्षणम् १७६ | हस्तिनः उन्नतिदैर्घ्यपरिणाहानां
६३. कुक्कुटलक्षणाध्यायः | प्रमाणम् १९६
शुभकुक्कुटलक्षणम् १७८ | हस्तिनः वर्णमदलक्षणम् १९६
अशुभकुक्कुटलक्षणम् १७८ | हस्तिनः शुभलक्षणानि १९७
कुक्कुटीलक्षणम् १७९ | हस्तिनः अशुभलक्षणानि १९८
६४. कूर्मलक्षणाध्यायः | ६८. पुरुषलक्षणाध्यायः
कूर्मस्य शुभलक्षणम् १८० | पुरुषाभिधेयार्थसंग्रहः २००
अन्यदपि कूर्मस्य शुभलक्षणम् १८० | पुरुषपादयोः शुभलक्षणानि २०२
| पादयोरशुभलक्षणानि २०३
६५. छागलक्षणाध्यायः | जङ्घोरुजानूनां लक्षणम् २०४
छागस्य शुभाशुभलक्षणम् १८२ | जङ्घयोर्लोमलक्षणम् २०४
छागस्य शुभलक्षणम् १८२ | जानुलक्षणम् २०४
कुट्टकछागलक्षणम् १८३ | लिङ्गलक्षणम् २०५
कुटिलछागलक्षणम् १८३ | वृषणलक्षणम् २०६
जटिलछागलक्षणम् १८४ | मणि-मूत्रलक्षणम् २०६
वामनछागलक्षणम् १८४ | बस्ति-शुक्र-मैथुनानां लक्षणानि २०८
कुट्टककुटिलजटिलवामन- | स्फिगलक्षणम् २०९
छागफलम् १८५ | कटि-जठरलक्षणम् २०९
छागानामशुभलक्षणम् १८५ | पार्श्वकुक्षोदरलक्षणम् २०९
छागानां शुभलक्षणम् १८५ | नाभिलक्षणम् २१०
६६. अश्वलक्षणाध्यायः | उदरवर्तिवलिलक्षणम् २११
| पार्श्वलक्षणम् २१२
अश्वप्रदेशज्ञानम् १८७ | चूचुकलक्षणम् २१२
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammnu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 13Permalink

( ९ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः विषयाः पृष्ठाङ्काः
हृदयलक्षणम् २१३ आप्यछायालक्षणम् २३६
वक्षोलक्षणम् २१३ आग्नेयछायालक्षणम् २३६
जत्रुलक्षणम् २१३ वायवीनाभस्योश्छाययोर्लक्षणम् २३७
ग्रीवा-पृष्ठलक्षणम् २१४ परमतेन पञ्चान्यच्छायाकथनम् २३७
कक्षालक्षणं २१५ स्वरलक्षणम् २३८
अंसलक्षणम् २१५ मानवशरीरे सप्त सारकथनम् २३९
बाहुलक्षणम् २१५ रक्तसारलक्षणम् २३९
अङ्गुलिहस्तलक्षणम् २१६ त्वङ्मज्जामेदःसारलक्षणानि २३९
मणिबन्धलक्षणम् २१६ अस्थिशुक्रसारलक्षणम् २४०
करतललक्षणम् २१७ मांससारलक्षणं संहतिलक्षणञ्च २४०
कररुहलक्षणम् २१७ स्नेहलेक्षणम् २४०
अङ्गुष्ठपर्वलक्षणम् २१७ वर्णलक्षणम् २४१
करतलरेखाऽङ्गुल्योर्लक्षणम् २१८ पूर्वजन्मलक्षणम् २४१
चिबुकाधरदशनानां लक्षणानि २२१ उन्मानलक्षणम् २४२
जिह्वाताल्वोर्लक्षणम् २२२ मानलक्षणम् २४२
आस्यलक्षणम् २२२ मानोन्मानविचारणीयसमयः २४२
श्मश्रुलक्षणम् २२३ प्रकृतिलक्षणम् २४३
कर्णलक्षणम् २२४ भू-जलप्रकृत्योर्लक्षणम् २४३
गण्ड-नासालक्षणम् २२४ अग्नि-मारुतप्रकृत्योर्लक्षणम् २४३
क्षुतलक्षणम् २२५ आकाश-सुरप्रकृत्योर्लक्षणम् २४४
नेत्रलक्षणम् २२६ पुरुषप्रकृतिवाक्षणम् २४४
भ्रूलक्षणम् २२७ रक्षःपिशाचप्रकृतिलक्षणम् २४४
शङ्खललाटलक्षणम् २२८ तिर्यक्प्रकृतिलक्षणम् २४५
रुदितलक्षणम् २२९ गतिलक्षणम् २४५
हसितलक्षणम् २२९ भाग्यवान् पुरुषलक्षणम् २४६
ललाटरेखालक्षणम् २३० ६९. पञ्चमहापुरुषलक्षणाध्यायः
शिरोलक्षणम् २३१ अध्यायारम्भप्रयोजनकथनम् २४७
केशलक्षणम् २३२ पञ्चमहापुरुषविभागकथनम् २४७
संक्षेपेण सर्वाङ्गलक्षणम् २३२ पञ्चमहापुरुषाणामर्कचन्द्रबल-
महापुरुषलक्षणम् २३२ वशाद्विशेषता २४७
अङ्गविभागः २३३ क्रमशः ग्रहद्वारा गुणप्राप्तिः २४९
छायालक्षणम् २३५ सङ्कीर्णानां विशेषः २४९
पार्थिवछायालक्षणम् २३६

Page 14Permalink

( १० )
विषयाः पृष्ठाङ्काः विषयाः पृष्ठाङ्काः
हंसादिपुरुषाणां प्रमाणानि २४९ मध्य-स्तन-ऊरु-वक्षःग्रीवालक्षणम् २६६
गुणलक्षणानि २५० अधर-दन्तलक्षणम् २६७
मालव्यपुरुषलक्षणम् २५० वदन-नासिकालक्षणम् २६७
मालव्यपुरुषस्वरूपम् २५१ भ्रू-ललाटलक्षणम् २६८
मालव्यपुरुषस्यायुरादिकथनम् २५१ कर्ण-केश-शिरोलक्षणम् २६८
भद्रपुरुषलक्षणम् २५२ हस्त-पादतलयोर्लक्षणम् २६९
भद्रपुरुषस्य विशेषलक्षणम् २५३ हस्तलक्षणम् २७०
भद्रपुरुषस्य रेखालक्षणम् २५३ ऊर्ध्वरेखालक्षणम् २७०
भद्रपुरुषस्य मानलक्षणम् २५४ आयुरेखालक्षणम् २७१
भद्रपुरुषस्य वयोलक्षणम् २५४ अपत्यज्ञानप्रकारः २७१
शशपुरुषलक्षणम् २५५ कन्याया अशुभलक्षणानि २७२
शशपुरुषमानलक्षणम् २५५ पादयोरनिष्टलक्षणानि २७२
शशपुरुषरेखालक्षणम् २५६ जङ्घागुह्योदरे अनिष्टलक्षणानि २७२
शशपुरुषस्य वयोज्ञानादिकथनम् २५६ ग्रीवायामनिष्टलक्षणानि २७३
हंसपुरुषलक्षणम् २५७ नेत्र-गण्डयोरनिष्टाक्षणानि २७३
हंसपुरुषस्य मानलक्षणम् २५७ अन्यदप्यशुभलक्षणानि २७४
हंसपुरुषस्य वयोज्ञानादिकथनम् २५७ स्तन-कर्ण-दन्तेष्वनिष्टलक्षणानि २७६
रुचकपुरुषलक्षणम् २५८ हस्तेऽनिष्टलक्षणानि २७५
रुचकपुरुषस्य मानलक्षणम् २५८ अन्यदपि कन्यायाः शुभाशुभ-
रुचकपुरुषकरचरणयोश्चिह्नलक्षणम् २५९ लक्षणानि २७६
रुचकपुरुषस्य वयोज्ञानादिकथनम् २५९ कन्यायाः शरीरप्रविभागकथनम् २७६
नृपानुचरकथनम् २६० ७१. वस्त्रच्छेदलक्षणाध्यायः
वामनकपुरुषलक्षणम् २६० अश्विन्यादिनक्षत्रेषु वस्त्रधारणफलम् २७८
जघन्यपुरुषलक्षणम् २६० सर्वनक्षत्राणां कर्मयोगिता २७९
कुब्जपुरुषलक्षणम् २६१ वस्त्रादीनां दैवत्यप्रविभागेन
मण्डलकपुरुषलक्षणम् २६२ शुभाशुभफलम् २८०
साचिपुरुषलक्षणम् २६२ वस्त्रप्रविभागप्रयोजनम् २८०
पुरुषलक्षणस्य प्रभावः २६३
७०. कन्यालक्षणाध्यायः ७२. चामरलक्षणाध्यायः
कन्यापादलक्षणम् २६४ चामराध्यायप्रयोजनप्रदर्शनम् २८४
पादजङ्घाजानूरुगुह्यमणीनां लक्षणम् २६४ चामरगुणाः २८४
नितम्बनाभीलक्षणम् २६५ चामरदण्डलक्षणानि २८४
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 15Permalink

( ११ )

विषयाःपृष्ठाङ्काःविषयाःपृष्ठाङ्काः
वर्णक्रमेण दण्डलक्षणम्२८५७७. गन्धयुक्त्यध्यायः
दण्डादेः समपर्वणः फलम्२८५गन्धयुक्तिद्रव्यनामज्ञानार्थं
दण्डादेः विषमपर्वणः फलम्२८६निघण्टुकथनम्३०८
७३. छत्रलक्षणाध्यायःगन्धयुक्तिप्रयोजनकथनम्३१०
छत्रस्य प्रयोजनकथनम्२८७केशरञ्जनप्रयोगः३१०
युवराजादेश्छत्रदण्डप्रमाणम्२८८शिरःस्नानप्रकारः३११
अन्यराजपुरुषाणां छत्रलक्षणम्२८८सुगन्धतैलनिर्माणप्रकारः३१२
सामान्यपुरुषाणां छत्रलक्षणम्२८८गन्धचतुष्टयनिर्माणप्रकारः३१२
७४. स्त्रीप्रशंसाध्यायःधूपनिर्माणप्रकारः३१३
स्त्रीप्रशंसाध्यायप्रयोजनप्रदर्शनम्२९०पुटवासनिर्माणप्रकारः३१४
स्त्रीप्रशंसा२९०गन्धार्णवनिर्माणप्रकारः३१५
मन्वादिकथितस्त्रीप्रशंसा२९२धूपानां बोधनप्रकारः३१६
परस्त्रीगमने प्रायश्चित्तकथनम्२९४गन्धद्रव्याणां संख्या३१६
अन्यदपि स्त्रीप्रशंसाकथनम्२९४एकैकद्रव्यस्य षड्गन्धकारकत्वम्३१७
ग्रन्थकारकृतस्त्रीप्रशंसा२९५सर्वेषां गन्धद्रव्याणां संख्या३१७
७५. सौभाग्यकरणाध्यायःचतुर्विकल्पेन संख्याज्ञानम्३१७
सुभगपुरुषस्य वैशिष्ट्यम्२९८सर्वगन्धानां संख्याप्रमाणज्ञानम्३१८
पुरुषस्य स्त्रिया उत्पत्तिकथनम्२९८भेदसङ्ख्यानयनार्थं लोष्टकप्रस्तारः३१८
दूरस्थितेऽपि कामोत्पत्तिकारणम्२९९अन्यगन्धयोगाः३२०
सुभगदुर्भगलक्षणम्३००गन्धद्रव्यचक्रे न्यासप्रयोजनम्३२१
सौभाग्यप्रशंसा३००पारिजातमुखवासनिर्माणप्रकारः३२१
सर्वप्रियत्वे हेतुः३०१स्नानीयचूर्णनिर्माणप्रकारः३२२
उपकारफलम्३०१चतुरशीतिकेसरगन्धनिर्माणप्रकारः३२२
दुर्जनं प्रति कथनम्३०२दन्तकाष्ठनिर्माणप्रकारः३२३
७६. कान्दर्पिकाध्यायःविहितदन्तकाष्ठसेवनस्य गुणाः३२४
कान्दर्पिकाध्यायप्रयोजनप्रदर्शनम्३०३ताम्बूलगुणाः३२४
कामस्य बन्धनरज्जुः३०३अहोरात्रे पानभक्षणनियमाः३२५
शुक्रवृद्धियोगः३०३७८. स्त्रीपुंससमायोगाध्यायः
जठराग्निदीपकयोगः३०६अध्यायारम्भे प्रयोजनकथनम्३२६
शुक्रहानियोगः६०७अनुरक्तायाः लक्षणम्३२७
विरक्तायाः लक्षणम्३२९
स्त्रीणां दूतयः३२९

CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammpu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 16Permalink

( १२ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः । विषयाः पृष्ठाङ्काः
स्त्रीणां विनाशे हेतुः ३३० । छिद्राणां लक्षणानि ३४७
स्त्रीणां गुणाः सुरतलक्षणञ्च ३३० । छिद्राणां फलानि ३४८
वर्ज्याः स्त्रियः ३३२ । मिश्रकाष्ठरचितशयनफलम् ३४८
स्त्रिगुणाः ३३३ । ८०. रत्नपरीक्षाध्यायः
वर्ज्यस्त्रीलक्षणानि ३३३ । रत्नपरीक्षाप्रयोजनकथनम् ३५०
रजस्वलायाः शोणितलक्षणम् ३३४ । रत्नपरीक्षायामुपलरत्नानामधिकारः ३५०
रजस्वलायाः धर्माः ३२५ । रत्नोत्पत्तावाचार्येषु मतभेदकथनम् ३५०
स्त्रीपुरुषसंयोगे त्रिविभागकथनम् ३३५ । रत्नानां नामानि ३५१
गर्भस्य धृतसंस्थानवशेन । वज्रमणेः सप्ताकरस्थानानि ३५१
पुंस्त्रीनपुंसकविभागज्ञानम् ३३६ । वज्रमणेर्देवता ३५२
स्त्रीसम्प्रयोगकाले शुभयोगाः ३३६ । ब्राह्मणादीनां वज्रमणेर्वर्णकथनम् ३५३
मैथुनकाले धारणीयनियमाः ३३६ । वज्रमणेर्मूल्यपरिज्ञानम् ३५३
७९. शय्यालक्षणाध्यायः । शुभवज्रमणिलक्षणम् ३५४
अध्यायकथनप्रयोजनम् ३३८ । अशुभवज्रमणिलक्षणम् ३५४
शय्याऽऽसनयोः शुभवृक्षाः ३३८ । वज्रमणिधारणे गुणाः ३५५
शय्याऽऽसनयोरशुभवृक्षाः ३३८ । ८१. मुक्तालक्षणाध्यायः
अशुभवृक्षनिर्मितशयनासनफलम् ३३९ । मुक्ताफलानामुत्पत्तिस्थानानि ३५७
प्राक्छिन्नवृक्षफलम् ३३९ । मुक्ताफलानामष्टावुत्पत्तिस्थानानि ३५७
निर्माणारम्भे शुभशकुनानि ३३९ । मुक्ताफलानामुत्पत्तिस्थानवशेन
नृपशय्याप्रमाणम् ३४० । लक्षणानि ३५७
नृपपुत्रादिशय्याप्रमाणम् ३४० । स्थानवशेन मुक्ताफलानां वैशिष्ट्यं ३५८
विष्कम्भलक्षणं पादोच्छ्रायप्रमाणञ्च ३४० । मुक्ताफलानां मूल्यज्ञानम् ३५९
वृक्षाणां विशेषफलम् ३४१ । मुक्ताफलानामन्यन्मूल्यपरिज्ञानम् ३६०
मिश्रितकाष्ठफलम् ३४२ । त्रयोदशाद्यानां धरणानां संज्ञा ३६१
काष्ठैः सह गजदन्तयोगकथनम् ३४३ । मौल्यज्ञाने तारतम्यम् ३६१
गजदन्तलक्षणम् ३४३ । गजमुक्ताफललक्षणम् ३६२
कल्पितगजदन्तस्य शुभाशुभत्वम् ३४४ । वराहज-तिमिजमुक्ताफललक्षणम् ३६२
आसन-शय्याफले साम्यम् ३४५ । मेघजमुक्ताफललक्षणम् ३६३
काष्ठसंयोगप्रकारः ३४५ । नागजमुक्ताफललक्षणम् ३६३
शय्यापादलक्षणम् ३४६ । नागजमुक्ताफलज्ञानप्रकारः ३६३
ग्रन्थियुतपादलक्षणम् ३४६ । नागजमुक्ताफलगुणाः ३६३
काष्ठछिद्राणां नामानि ३४७ । वेणुशङ्खोद्भवमुक्ताफललक्षणम् ३६४
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 17Permalink

( १३ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः
मुक्ताफलानाममूल्यता ३६४
मुक्ताफलानां फलानि ३६४
मुक्ताफलरचिताभरणानां संज्ञा ३६५
८२. पद्मरागलक्षणाध्यायः
पद्मरागोत्पत्तिलक्षणम् ३६७
पद्मरागगुणाः ३६७
पद्मरागदोषाः ३६८
सर्पमणिलक्षणम् ३६८
मणिप्रभावः ३६८
पद्मरागमणिमूल्यज्ञानप्रकारः ३६८
८३. मरकतलक्षणाध्यायः
मरकमणेर्लक्षणं प्रयोजनञ्च ३७१
८४. दीपलक्षणाध्यायः
दीपानामशुभलक्षणं फलञ्च ३७२
दीपानां शुभलक्षणम् ३७२
८५. दन्तकाष्ठलक्षणाध्यायः
अध्यायप्रयोजनकथनम् ३७४
वर्जनीयदन्तधावनकाष्ठानि ३७४
वृक्षविभागेन दन्तधावन-
काष्ठफलानि ३७४
शिरीषादेर्दन्तधावनफलानि ३७५
बदर्यादेर्दन्तधावनफलानि ३७५
नीपादेर्दन्तधावनफलानि ३७५
शालादेर्दन्तधावनफलानि ३७६
दन्तधावने विधानम् ३७६
त्यक्तदन्तधावनस्य शुभाशुभत्वम् ३७६
८६. शाकुनाध्यायः
अध्यायारम्भप्रयोजनकथनम् ३७८
शाकुनप्रयोजनम् ३७८
शाकुनभेदप्रदर्शनम् ३७९
विषयाः पृष्ठाङ्काः
शाकुनसामान्यलक्षणम् ३७९
पुंस्त्रीनपुंसकसंज्ञकजीवकथनम् ३८०
लोकव्यवहारेण ज्ञातव्याः शाकुनाः ३८०
शाकुनफलविचारः ३८०
दिगलक्षणानि ३८१
दिक्फलनियमाः ३८२
फलनियमे वक्तव्यः ३८३
दशविधदीप्तशकुनलक्षणम् ३८३
शाकुनबलानि ३८५
पूर्वस्यां बलवन्तो शाकुनाः ३८६
दक्षिणस्यां बलवन्तो शाकुनाः ३८६
पश्चिमायां बलवन्तो शाकुनाः ३८६
उत्तरस्यां बलवन्तो शाकुनाः ३८७
शाकुनानां विभागाः ३८७
[L

Page 18Permalink

( १४ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
कर्मादौ शाकुनानां वैशिष्ट्यम् ३९६ | दक्षिणदिक्स्थितप्रथमद्वितीय-
मतान्तरेण शाकुनद्वारलक्षणम् ३९८ | भागस्थशाकुनफलम् ४१२
विरोधसंज्ञकशाकुनः ३९८ | आग्नेयकोणतः तूर्यभागस्थ-
विरोधसंज्ञकशाकुनफलम् ३९८ | शाकुनफलम् ४१२
भयदायकाः शाकुनाः ३९९ | दक्षिणभागस्थितशाकुनफलम् ४१२
चेष्टादीप्तशाकुनलक्षणं फलञ्च ३९९ | दक्षिणस्य तृतीयचतुर्थभागस्थित-
मेघध्वन्यादेर्दीप्तशाकुनफलम् ४०० | शाकुनफलम् ४१३
चितादिस्थितशाकुनफलम् ४०० | नैर्ऋत्यकोणस्थशाकुनफलम् ४१३
पुरीषोत्सर्गादिसमये शाकुनफलम् ४०१ | नैर्ऋत्यतः तृतीयचतुर्थभागस्थ-
स्वरदीप्तादिशाकुनफलम् ४०१ | शाकुनफलम् ४१३
सप्ताहान्तशब्दायमानशाकुनफलम् ४०१ | पश्चिमस्थितशाकुनफलम् ४१३
दुर्भिक्षकारिणो शाकुनाः ४०१ | पश्चिमतः तृतीयचतुर्थभागस्थ-
परयोनिमैथुनफलम् ४०२ | शाकुनफलम् ४१४
पादादावागतशाकुनफलम् ४०२ | वायव्यकोणस्थशाकुनफलम् ४१४
शाकुनवशादागन्तुकलक्षणम् ४०३ | वायव्यात्तृतीयचतुर्थभागस्थ-
भक्ष्यद्रव्यैः सह शाकुनफलम् ४०३ | शाकुनफलम् ४१४
विदिकिस्थितशाकुनफलम् ४०४ | उत्तरस्थशाकुनफलम् ४१५
शान्तदीप्तसम्बन्धवशाच्छाकुन- | उत्तरात्तृतीयचतुर्थभागस्थ-
फलम् ४०४ | शाकुनफलम् ४१५
मध्यस्थशाकुनफलम् ४०४ | ईशानकोणस्थशाकुनफलम् ४१५
वृक्षाग्रस्थितशाकुनफलम् ४०५ | ईशानतस्तृतीयचतुर्थभागस्थ-
पर्वतस्थितशाकुनफलम् ४०५ | शाकुनफलम् ४१६
लेखपरिज्ञानम् ४०६ | नाभ्यां पूर्वस्याञ्च दिशि स्थित-
संयोगस्थानानि ४०७ | शाकुनफलम् ४१६
शुभशाकुने स्थाननिर्देशः ४०७ | आग्नेयस्थितशाकुनफलम् ४१७
अन्यप्रकारेण स्थाननिर्देशः ४०८ | दक्षिणभागस्थशाकुनफलम् ४१७
प्रश्नकालिकशाकुनविचारः ४०९ | नैर्ऋत्यकोणस्थशाकुनफलम् ४१७
८७. शाकुनेऽन्तरचक्राध्यायः | पश्चिमस्थशाकुनफलम् ४१७
दिक्चक्रे शान्तदिक्स्थित- | वायव्यस्थशाकुनफलम् ४१८
शाकुनफलम् ४११ | उत्तरस्थशाकुनफलम् ४१८
द्वितीयतृतीयभागस्थितशाकुनफलम् ४११ | ईशानस्थशाकुनफलम् ४१८
चतुर्थभाग-आग्नेयकोणस्थित- | दीप्तपूर्वदिक्स्थशाकुनफलम् ४१९
शाकुनफलम् ४११ |
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 19Permalink

( १५ )
विषयाः पृष्ठाङ्काः | विषयाः पृष्ठाङ्काः
पूर्वस्यां द्वितीय तृतीयभागस्थ- | हारीतभारद्वाज्यो रुतलक्षणं
दीप्तशाकुनफलम् ४१९ | तत्फलञ्च ४२९
पूर्वस्यां चतुर्थभागस्थदीप्त- | करायिकरुतलक्षणं तत्फलञ्च ४२९
शाकुनफलम् ४२० | दिव्यकचेष्टा तत्फलञ्च ४२९
आग्नेय्यां तृतीयचतुर्थभागस्थ- | सर्पचेष्टितं तत्फलञ्च ४३०
दीप्तशाकुनफलम् ४२० | खञ्जनकचेष्टितं तत्फलञ्च ४३०
आग्नेय्यात्पञ्चमषष्ठभागस्थ- | तित्तिरशशकयोश्चेष्टितं तत्फलञ्च ४३०
दीप्तशाकुनफलम् ४२० | कपिकुलालकुक्कुटयो रुतं फलञ्च ४३१
आग्नेय्यात्सप्तमाष्टमस्थदीप्त- | चाषविरुतचेष्टितं फलञ्च ४३१
शाकुनफलम् ४२० | चाषकाकयुद्धफलम् ४३१
नैर्ऋत्यकोणस्थदीप्तशाकुनफलम् ४२१ | चाषस्यान्यरुतम् ४३२
पश्चिमायां द्वितीयतृतीयचतुर्थपञ्चम- | अण्डरीकफेण्टकयोश्चेष्टितम् ४३२
भागस्थदीप्तशाकुनफलम् ४२१ | श्रीकर्णरुतम् ४३२
पश्चिमायां षष्ठादिभागस्थदीप्त- | दुर्बलिविरुतम् ४३३
शाकुनफलम् ४२१ | सारिकारुतम् ४३३
वायव्यात्तृतीयचतुर्थभागस्थ- | फेण्टकरुतम् ४३४
दीप्तशाकुनफलम् ४२२ | गर्दभरुतम् ४३४
उत्तरस्थदीप्तशाकुनफलम् ४२२ | कुरङ्ग-मृगपृषतरुतम् ४३४
ऐशानस्थदीप्तशाकुनफलम् ४२२ | कुक्कुटरुतम् ४३४
ऐशान्याद् द्वितीयतृतीयभागस्थ- | छिप्पिकाविडालविरुतं गोक्षुरञ्च ४३५
दीप्तशाकुनफलम् ४२३ | उलूकविरुतम् ४३५
दिक्चक्रान्तस्थदीप्तशाकुनफलम् ४२३ | सारसविरुतम् ४३६
आग्नेय्यादिदिक्स्थदीप्त- | पिङ्गलारुतम् ४३६
शाकुनफलम् ४२३ | कार्यसिद्धिविधिः ४३६
| कार्यसिद्धिमन्त्रः ४३७
८८. विरुताध्यायः | पिङ्गलाचेष्टितम् ४३८
दिनचरजन्तूनां नामानि ४२५ |
निशाचरजन्तूनां नामानि ४२५ | ८९. श्वचक्राध्यायः
उभयचरजन्तूनां नामानि ४२५ | श्वचेष्टितम् ४४०
व्यवहारार्थन्तेषां संज्ञा ४२६ | दिग्विभागेन शुनो क्रन्दनफलम् ४४२
वञ्जुलश्येनशुकगृध्ररुतलक्षणम् ४२८ | अन्यत् श्वचेष्टितम् ४४४
कपोतचेष्टा तत्फलञ्च ४२८ | ९०. शिवारुताध्यायः
श्यामारुतलक्षणं तत्फलञ्च ४२८ | श्ववच्छिवारुतफलादेशः ४५०
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA

Page 20Permalink

( १६ )
विषया: पृष्ठाङ्काः
लोमाशिकायाश्चेष्टितम् ४५०
शिवाचेष्टितम् ४५०
दिगीशाः ४५१
शिवाया अशुभफलम् ४५१
शब्दविशेषेण शिवायाः फलम् ४५१
शिवाफले मतान्तराणि ४५२
शिवाप्रतिशब्दफलम् ४५२
शब्दवशेन शिवायाः फलम् ४५२
अशुभशिवालक्षणम् ४५३
शुभशिवालक्षणम् ४५३
शिवायाः शुभशब्दाः ४५४
९१. मृगचेष्टिताध्यायः
मृगचेष्टाप्रदर्शनम् ४५६
वनवासिजन्तूनां फलानि ४५६
९२. गवेङ्गिताध्यायः
गोचेष्टितम् ४५८
गोचेष्टाफलम् ४५८
९३. अश्वेङ्गिताध्यायः
अश्वचेष्टितम् ४६०
अश्वानां प्रदीप्तलिङ्गादेः फलम् ४६०
अश्वानां प्रदीप्तांसादेः फलम् ४६१
अश्वानां प्रदीप्तनासारन्ध्रादेः फलम् ४६१
अश्वस्याशुभचेष्टितम् ४६२
अश्वहेषितलक्षणं फलञ्च ४६३
अश्वस्यान्यशुभचेष्टितम् ४६३
अश्वस्याशुभचेष्टितम् ४६४
अश्वस्य शुभनिमित्तानि ४६४
अश्वस्याशुभनिमित्तानि ४६५
अध्यायोपसंहारः ४६६
९४. हस्तिचेष्टिताध्यायः
गजदन्तकल्पनविधानम् ४६७
विषयाः पृष्ठाङ्काः
कल्पितगजदन्तलक्षणफलञ्च ४६७
गजदन्ते शुभच्छेदलक्षणम् ४६९
करिणामन्यच्छुभाशुभफलम् ४६९
भग्नगजदन्तफलम् ४७०
दन्तभङ्गस्य विशेषफलम् ४७१
गजेङ्गितम् ४७१
गजस्य शुभचेष्टितम् ४७१
गजस्यान्यचेष्टितम् ४७२
९५. वायसविरुताध्यायः
वायसविरुते विभागप्रदर्शनम् ४७३
वायसचेष्टितं फलञ्च ४७३
वायसनीडवशेन वृष्टिज्ञानम् ४७३
वायसान्यचेष्टितम् ४७४
काकानां वैशिष्ट्यम् ४७५
दीप्तदिग्वशेन काकशब्दफलम् ४७९
शान्तपूर्वदिग्वशेन काकशब्दफलम् ४७९
शान्ताग्नेयदक्षिणदिग्वशेन
काकशब्दफलम् ४८०
शान्तनैर्ऋत्यपश्चिमदिग्वशेन
काकशब्दफलम् ४८०
शान्तवायव्योत्तरदिग्वशेन
काकशब्दफलम् ४८०
शान्तेशानदिग्वशेन काकरुतफलम् ४८१
कर्णसमकाकफलम् ४८१
दक्षिणवामभागवशकाकरुतफलम् ४८१
वामदक्षिणभागस्थकाकफलम् ४८२
काकद्वारा प्रधानपुरुषवधसूचनम् ४८३
धान्यसहितभूलाभः कष्टकरयोगश्च ४८३
स्निग्धपत्रादावुपरिस्थितकाकफलम् ४८४
निष्पत्रसस्यस्थकाकशब्दफलम् ४८४
गोपुच्छस्थकाकशब्दफलम् ४८४
तृणराशिस्थकाकशब्दफलम् ४८४
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmmu. Digitized by S3 Foundation USA