Skip to content
SarvaKosh
ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

ब्राह्मस्फुटसिद्धान्त (ब्रह्मगुप्त - शून्य, कुट्टक, बीजगणित एवं सम्पूर्ण २१ अध्याय सान्वय सटीक)

Brahmasphuta Siddhanta of Brahmagupta with Commentary

by आचार्य ब्रह्मगुप्त

Report a copyright issue

DevanagariHindipublished737 pages

Page 608 of 737

Read in context
Page 608

( २२२ )
प्राग्वत्⁴ प्रसार्य विक्षेपलिप्तिका ग्राहकप्रमाणेन ।
विक्षेपायाद्ग्राह्यं¹ परिलिख्य² ग्राह्य³संस्थानम् ॥ २२ ॥⁵
⁵त्रिज्या विक्षेपगुणा¹ भक्त्वैष्टग्रास²कर्णलिप्ताभिः ।
प्राग्वत् फलचाप स्ववलनांश योगांतरं तज्ज्या⁴ ॥ २३ ॥
मानार्द्ध गुणा³व्यासार्द्धभाजिता पूर्ववत् प्रसार्या स्यात् ।
कर्णं प्रसार्य मध्याद्दग्रं मध्येन¹ कर्णाग्रात्² ॥ २४ ॥
तात्कालिकसंस्थानं परिलिख्य¹ ग्राहकप्रमाणेन ।
ग्राह्येन² मीलोन्मीलने⁴ परिलेख³ एवं वा ॥ २५ ॥
२२. (घ) १. विक्षेपाग्राद्ग्राह्यं (ग) for (विक्षेपायाद्ग्राह्यं)
२. परिलिष्य (ग) परिलेख for (परिलिख्य)
३. ग्रास (ग) (च) (ङ) for (ग्राह्य)
(ग) ४. प्राक्प्रसार्य for (प्राग्वत् प्रसार्य)
(च) १. विक्षेपाग्राद्ग्राह्यं for (विक्षेपायाद्ग्राह्यं)
२. परिलिष्य for (परिलिख्य)
(ङ) १. विक्षेपाग्रात् for (विक्षेपायाद्)
२३. (घ) १. गुणाः (च) for (गुणा)
(ग) २. व्यास for (ग्रास) ३. चार्या for (चाप)
४. यथाजिवा for (तज्ज्या)
(च) ५. त्रिद्या for (त्रिज्या) ४. तद्या for (तज्ज्या)
(ङ) ४. तथा जीवा for (तज्ज्या)
२४. (ग) १. दग्रकर्णेन for (दग्रं मध्येन) २. मध्याग्रात् for (कर्णाग्रात्)
३. ३+गुणा व्यासार्द्ध+
(ङ) १. दग्रं कर्णेन for (दग्रं मध्येन) २. मध्याग्रात् for (कर्णाग्रात्)
२५. (घ) १. परिख्य (च) for (परिलिख्य)
२. निमीलनोन्मीलने च (ग) ......... नमीलनोन्मीलने च for (ग्राह्ये'न मीलो-
न्मीलने च)
(ग) ३. परिलेष for (परिलेख)
(च) ४. +व+
(ङ) २. एवं निमीलनोन्मीलने for (ग्राह्येन मीलोन्मीलने)
४. +च+