युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

नौतियुक्तिः । २८
एतयोरपि पूर्व्ववद् व्याख्यानम् ।
राजच्छत्रेण कुत्रापि वास्तुपत्तनमिष्यते ।
तस्यापि पूर्व्ववन्मानं तन्मान (७) मिति भाषितम् ॥ १८१ ॥
अथ तत्र गुणदोषौ,–
परनिर्मित-वास्तुस्थो न तिष्ठति चिरं नृपः ।
न सुखाय न धर्म्माय तत्तस्य भुवि जायते ॥ १८२ ॥
एवमन्यत्रापि,–
राजन्य (८) वीर्य्य-प्रत्याशो पर वास्तुकृत-स्थितिः ।
सुखाय नो भवेन्नॄणां यथा पर-गृहे ग्रहः ॥ १८३ ॥
यः स्वनिर्मित-वास्तुस्थो निज-लग्नादि-संयुक्तः ।
विचारित पुरो-राजा सुचिरं सुखमश्नुते ॥ १८४ ॥
अन्यत्रापि,–
राजा स्वबाहु-वीर्य्याढ्यः निजनिर्मित-वास्तु भाक् ।
स चिरं तनुते सौख्यं स्वगृहस्थो ग्रहो यथा ॥ १८५ ॥
अथ वास्त्वारम्भ-कालः ।
वर्षान्ते (९) ऽभ्युदिते शुक्रे केन्द्रे सुरगुरौ शुभे ।
वास्तु-कर्म्म समारम्भः शुक्रचन्द्रार्क-भूमिजे ॥ १८६ ॥
गृहयुक्तौ (१०) यः समयः कर्त्तव्यस्तत्र वै शुभे ।
वास्त्वारम्भः कार्य्यः शुभसम्पत्ति-कामिना राज्ञा ॥ १८७ ॥
इति श्री भोजराजीये वास्तुयुक्तौ (११) वास्तूद्देशः ।
( ७ ) तद्देशमिति (क) पुस्तक पाठः ।
( ८ ) राजन्य-वीर्य इति (क) पुस्तक पाठः ।
( ९ ) वर्षान्ते इति (ख) पुस्तक पाठः ।
( १० ) गृहयुक्तौ इति (ख) पुस्तक पाठः ।
( ११ ) वस्तूद्देशः इति (ख) पुस्तक पाठः ।