युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

Digitized By Siddhanta eGangotri Gyaan Kosha
नीतियुक्तिः । १७
स्त्री म्लेच्छ व्याधित व्यङ्गान् (९) मन्त्रकाले निषेधयेत् ।
इति संक्षेपतः प्रोक्ता राजनीतिः कियन्मया ॥ ११६ ॥
यच्चिवर्गाविरुद्धंस्या द्राजनीति स्तदुच्यते ।
इति श्रीभोजराजीये युक्तिकल्पतरौ नीतियुक्तिः ॥
अथ दुर्ग-युक्तिः ।
राज्ञो बलं न हि बलं दुर्गमेव बलम्बलम् (१०) ।
अप्यल्प (११) बलवान् राजा स्थिरो दुर्ग-बलाद्भवेत् ॥११७॥
तथा च,—
एकः शतं योधयति प्राकारस्थो धनुर्द्धरः ।
शतं दश सहस्राणि तस्माद्दुर्गं विशिष्यते ॥ ११८ ॥
अकृत्रिमं कृत्रिमञ्च तत्पुनर्द्विविधम्भवेत् ।
यद्दैवघटितं दुर्गं गिरिनद्यादि-संश्रितम् ॥ ११९ ॥
अकृत्रिम (१२) मिदं ज्ञेयं दुर्लङ्गमरि-भूभुजाम् (१३) ।
प्राकार-परिखारथ्य-संश्रयं यद्भवे दिह ॥ १२० ॥
कृत्रिमं नामविज्ञेयं लङ्गालङ्घ्यन्तु वैरिणाम् ॥ १२१ ॥
( ९ ) व्यङ्गान् इति (ख) पुस्तक पाठः ।
( १० ) परम्बलम् इति (ग) पुस्तक पाठः ।
( ११ ) अत्यल्प इति (ग) पुस्तक पाठः ।
( १२ ) तत् कलिम इति (ख) पुस्तक पाठः ।
( १३ ) अवनीभूजां इति (ग) पुस्तक पाठः ।
३
CC-0. Gurukul Kangri Collection, Haridwar.