युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

अथ युक्तिकल्पतरुः ।
( श्रीभोजराजीयः )
( अत्र नीति युक्तिः )
श्रीं नमः शिवाय ।
विश्व सर्गविधौ वेधा स्तत्पालयति यो विभुः ।
तदत्ययविधावीश स्तंवन्दे परमेश्वरम् ॥ १ ॥
कंसानन्दमकुर्व्वाणः कं सानन्दं करोति यः ।
तं देववृन्दैराराध्यमनाराध्यमहम्भजे ॥ २ ॥
नमामि शास्त्रकर्त्तृणां चरणानि मुहुर्मुहुः ।
येषां वाचः पावयन्ति (१) श्रवणेनैव सज्जनान् ॥ ३ ॥
नानामुनि * निबन्धानां सारमाकृष्य यत्नतः ।
तनुते भोजनृपति र्युक्तिकल्पतरुं मुदे ॥ ४ ॥
विवुधाभीष्टदममुं कल्पवृक्षं समाश्रितः (२) ।
प्राप्नोतीष्टतमां सिद्धिं वुधाः ! (३) संसेव्यतामयम् ॥ ५ ॥
( १ ) पारयन्ति (ख) पुस्तक पाठः ।
( २ ) समाश्रितम् (ख) पुस्तक पाठः ।
( ३ ) वुधैः (ख) पुस्तक पाठः ।

• इह तु आर्य्यावर्त्ते बहून्येव प्राचीनानि नीतिपुस्तकानि सम्यगासन् । तेषु च वार्हस्पत्यं,
  औशनसम्, विश्वामित्रोयम्, धौम्यञ्चैतानि पुरातनानि । एवं कौटिलीयम्, कामन्दकीयम्,
  नीतिमयूखादीनि च मध्यकालिकानि । अपरानि च भर्तृहरीयादीनि । महर्षिमन्वादीनां
  संहितासु च बहुषु प्रकरणेषु सन्ति नीतिविषयाः। पुराण-ज्योतिःशास्त्र-चिकित्साशास्त्राणां
  प्रकरणेषु च वर्त्तन्ते बहुधा नीतयः ।