युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

२२८ युक्तिकल्पतरौ—
ब्रह्मक्षत्रे द्वितये एकैके वैश्यशूद्रयोर्नौ ।
निर्गृहं सगृहं वाथ तत्सर्व्वं द्विविधं भवेत् ॥ १८ ॥
निर्गृहं पूर्व्वमुद्दिष्टं सगृहाणि यथा(च) शृणु ।
सगृहा (१) त्रिविधा प्रोक्ता (ह्योक्ता) सर्व्वमध्याग्रमन्दिरा ॥२०॥
सर्व्वतो मन्दिरं यत्र सा ज्ञेया सर्व्व-मन्दिरा ।
राज्ञां कोशाश्वनारीणां यानमत्र प्रशस्यते ॥ २१ ॥
मध्यतो मन्दिरं यत्र सा ज्ञेया मध्यमन्दिरा (२) ।
राज्ञां विलास यात्रादि(त्वं) वर्षासु च प्रशस्यते ॥ २२ ॥
अग्रतो मन्दिरं यत्र सा ज्ञेया त्वग्रमन्दिरा ।
चिरप्रवास यात्रायां रणे काले घनात्यये ।
मन्दिर(रा)मानं नौका प्रसरत एवार्द्ध (३) भागतो न्यूनम् ॥२३
भोजस्तु ।
दीर्घवृत्तवसुषट्-दिवाकरानेक-दिक् नवमिता यथाक्रमम् (४) ।
राजपञ्चभुजसम्मितोन्नति र्मन्दिरे तरिगते मह्नोभुजाम् ॥ २४ ॥
भास्करादिक-दशाभुवां पुनर्धातु निर्णयनमत्र पूर्व्ववत् ।
पताकाकलसादीनां निर्णयो नवदण्डवत् ॥ २५ ॥
काष्ठजं धातुजञ्चेति मन्दिरं द्विविधं भवेत् ।
काष्ठजं सुखसम्पत्त्यै विलासे धातुजं मतम् ॥ २६ ॥
(१) सदाह्वा इति (क) पुस्तक पाठः ।
(२) मन्दिराङ्गनां इति (ख) पुस्तक पाठः ।
(३) प्रसरतान्न वा सुभागत इति (ग) पुस्तक पाठः ।
(४) दीर्घवृत्तदिवाकर वसुषट्दिवाकरखिक दिग्भुवमिता यथाक्रमात् ।
इति (घ) पुस्तक पाठः ।