युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

अश्वयुक्तिः । १८५
नाभि(मेरा)मारभ्य देहस्तु द्विधा पूर्ब्बापरक्रमात् ।
पूर्ब्बकायस्थिता रक्ताः शुभाय हय-संस्थिताः ३२ ॥
अधः काये स्थिता रक्ताः अधमत्व-प्रकाशकाः ।
शक्तीनां वैपरीत्येन प्रशस्त-फलमादिशेत् ॥ ३३ ॥
वात्स्यस्तु ,—
ब्रह्मादि-जातिभेदेन हयजातिश्चतुर्विधा ॥ ३४ ॥
तद्यथा,—
ये शुक्लाः सुविमलपुष्पगन्धका वा,
शुद्धाङ्गाः सघृणसदुष्ण भोजिनो वा ।
अक्रुद्धाः समरगता भृशञ्च पुष्टास्ते विप्राः ;
क्षितिपति-वाहनेऽति योग्याः ॥ ३५ ॥
ये रक्ताः सद्गुरुगन्धयोऽहता वा,
संरुष्टा बहुतरभोजिनो बलाढ्याः ।
अश्रान्ताः सकलगुणग्रहाः प्रवीणाः ;
विज्ञेया विधिकरजात-जातयस्ते ॥ ३६ ॥