युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

१७८ युक्तिकल्पतरौ—
तत्र क्रमः ।
राज्ञां यात्राविधिं वक्ष्ये जिगोषूणां (१) परावनीम् ।
नौराजनविधिं कृत्वा सैनिकां(क)श्चानयेत् ततः ।
गजानन्यान् मृगानन्यानिति यात्राक्रमो मतः ॥ ८८ ॥
अथ तत्र नौराजनविधिः ।
वर्षान्तेऽभ्युदिते शुक्रे चन्द्रे पूर्णे शुभक्षणे ।
अश्व-नौराजनं कुर्याद् यथोक्तमृषिसत्तमैः ॥ ८९ ॥
उदीचीं प्रस्थिते भानौ संक्रान्त्यां वा शुभे दिने ।
गज-नौराजनं कुर्यान् महीपालो जिगोषिवान् ॥ ९० ॥
वृश्चिकस्थे रवौ कुर्यात् पत्तिनौराजना-विधिम् ।
नौका-नौराजनं कुर्याद् दक्षिणाशां प्रतिष्ठते ॥ ९१ ॥
अन्येषाञ्चैव (२) यानानां विजयादशमीतिथिम् ।
ध्वजादीनाञ्च सर्वेषां शक्रोत्थाने नौराजनम् ॥ ९२ ॥
छत्रस्य नवदण्डस्य तथा सिंहासनस्य च ।
गृहस्य नगरस्यापि महाविषुव-संक्रमे ॥ ९३ ॥
आत्मनो युवराजस्य महिष्या मन्त्रिणां तथा ।
स्वजन्मदिवसे राजा कुर्यान्नौराजना-विधिम् ॥
अभिषेक-दिनं प्रोक्तमेषां जन्मदिनं मया (३) ॥ ९४ ॥
तद्यथा ।
अश्वानां भास्करो देवो रेवन्तमिति संज्ञया ।
गजानां देवता शक्रः पत्तीनां कालिकामता (४) ॥ ९५ ॥
( १ ) जिगीषाणां इति (क) पुस्तकपाठः ।
( २ ) अन्यासाञ्चैव इति (ख) पुस्तकपाठः ।
( ३ ) जन्मदिनाख्या इति (ग) पुस्तकपाठः ।
( ४ ) शत्रुः पत्तीनां कालिका मता इति (घ) पुस्तकपाठः ।