युक्तिकल्पतरु (महाराज भोज - नौका-निर्माण, जलयान-विज्ञान, शस्त्र, दुर्ग एवं राजधर्म सटीक)

खड्गयुक्तिः । १५३
मन्दा धारा भृशं गाढ़ा भूमिरङ्गविवर्ज्जिता ।
पर्व्वताङ्गमिदं नाम सर्व्वत्रैवोपलभ्यते ॥ ६६ ॥
अङ्गं गुञ्जाफलसमं भूमिर्मीनदलोपमा ।
गुञ्जावज्रमिदं पृष्टं तप्तं भवति घर्षणे ॥ ६७ ॥
शाणे सिन्दूरसङ्काशं रजो वमति चासकृत् ।
एष खङ्गवरो राज्ञा भाग्यादेवोपयुज्यते ॥ ६८ ॥
अस्य प्रभावात् तन्नास्ति यन्न साधयते नृपः ।
अङ्गं तनुशराकारं भूमिश्चैव सितासिता ॥ ६९ ॥
धारा तीक्ष्णा वमति च शाणे वह्निसमाः शिखाः ।
शरवज्रमिदं ज्ञेयं राज्ञां वाञ्छितसिद्धये ॥ ७० ॥
दूर्व्वादलनिभा भूमिर्धारा तीक्ष्णा खरः खरः ।
शाणेन वमते वह्निं दूर्व्वावज्रं सुदुर्लभम् ॥ ७१ ॥
अङ्गं विल्वदलाकारं भूमिश्चैव सितासिता ।
विल्ववज्रमिदं शाणे नीलपीते वमेच्छिखे ।
एष खङ्गवरः प्रोक्तः शत्रूणां कुलनाशनः ॥ ७२ ॥
मसूरदलसङ्काशा भूमिरङ्गं मसूरवत् ।
मसूराङ्कमिदं शाणे रजो (१) वमति चारुणम् ॥ ७३ ॥
शोण(२)पुष्पनिभा रेखा दीर्घा भूमिः सितेतरा ।
शोणाङ्कमिति जानीयात् खङ्गं परमदुर्लभम् ॥ ७४ ॥
शठोदलसमा भूमिरङ्गं तत्कुसुमोपमम् ।
शठीवज्रमिदं प्रायो लभ्यते गुणवत्तरम् ॥ ७५ ॥
( १ ) वज्रो इति (क) पुस्तक पाठः ।
( २ ) शण इति (ख) पुस्तक पाठः ।
२०