विष्णु स्मृति (वैष्णव धर्मशास्त्र - नन्दपण्डित कृत वैजयन्ती टीका सहित सटीक)
Vishnu Smriti with Vaijayanti Commentary of Nanda Pandita
महर्षि विष्णु (टीकाकार: नन्दपण्डित, सम्पादक: जूलियस जॉली) द्वारा
पृष्ठ 58, कुल 392 में से
संदर्भ में पढ़ें५० ॥ विष्णुस्मृतौ १८ ॥
अपुत्ररिक्थस्य या गतिः साचार्धस्य द्वितीयस्य । ३३ ।
मातरः पुत्रभागानुसारेण भागापहारिण्यः । ३४ ।
अनूढाश्च दुहितरः । ३५ । समानवर्णाः पुत्राः समा-
नंशानादद्युः । ३६ । ज्येष्ठाय श्रेष्ठमुद्धारं दद्युः । ३७ ।
यदि द्वौ ब्राह्मणीपुत्रौ स्यातामेकः शूद्रापुत्रस्तदा नव-
धा विभक्तस्यार्थस्य ब्राह्मणीपुत्रावष्टौ भागानादद्याता-
मेकं शूद्रापुत्रः । ३८ । अथ शूद्रापुत्रावुभौ स्यातामेको
ब्राह्मणीपुत्रस्तदा षड्धा विभक्तस्यार्थस्य चतुरोऽंशा-
न्ब्राह्मणस्त्वादद्याद्द्वावंशौ शूद्रापुत्रौ । ३९ । अनेन क्र-
मेणान्यत्राप्यंशकल्पना भवति । ४० ।
विभक्ताः सह जीवन्तो विभजेरन्पुनर्यदि ।
समस्तच विभागः स्याज्ज्यैष्ठ्यं तत्र न विद्यते ॥ ४१ ॥
अनुपघ्नन्पितृद्रव्यं श्रमेण यदुपार्जयेत् ।
स्वयमीहितलब्धं तन्नाकामो दातुमर्हति ॥ ४२ ॥
33. सार्धस्य V¹.³,⁴. 38. नवधा विभक्तस्यार्थस्य om. C¹.³v.
XVIII, 33. अपुत्रधनं पत्न्यभिगामीत्यादिना (XVII, 4 seq.)
येऽपुत्रधनाधिकारिणोऽभिहितास्तैरेव क्रमेणेदमर्धं गृह्णीयुः ।... 34. यज्जा-
तीयस्य पुत्रस्य यो भाग उक्तस्तदनुसारेणैव तज्जातीया माताप्यंशं हरेत् ।
ब्राह्मणी चतुरोऽंशानाहरेत् । क्षत्रिया त्रीन् । वैश्या द्वौ । शूद्रेकमिति ।...
37. उद्धारं विंशांशादिवज्ज्येष्ठाय सर्वापेक्षया कनीयांसो दद्युः ।...
42... यच्च स्वयमीहितं वाञ्छितं सन्मित्रादिभ्यो लब्धं तदकामोऽनिच्छ-
न्मात्रादिभ्यो दातुं नार्हति । यथाह योगीश्वरः (Y. II, 118)...