विष्णु स्मृति (वैष्णव धर्मशास्त्र - नन्दपण्डित कृत वैजयन्ती टीका सहित सटीक)

३८ ॥ विष्णुस्मृतौ १० ॥

अथ घटः । १ । चतुर्हस्तोच्छ्रितो द्विहस्तायतः । २ ।
तत्र सारवृक्षोद्भवा पञ्चहस्तायतोभयतःशिक्या तुला । ३ ।
तां च सुवर्णकारकांस्यकाराणामन्यतमो बिभृयात् । ४ ।
तत्र चैकस्मिञ्शिक्ये पुरुषमारोपयेद्द्वितीये प्रतिमानं
शिलादि । ५। प्रतिमानपुरुषौ समधृतौ सुचिह्नितौ कृत्वा
पुरुषमवतारयेत् । ६ । घटं च समयेन गृह्णीयात् । ७ ।
तुलाधारं च । ८ ।
ब्रह्मघ्नां ये स्मृता लोका ये लोकाः कूटसाक्षिणाम् ।
तुलाधारस्य ते लोकास्तुलां धारयतो मृषा ॥ ६ ॥
X, 5. पुरुषं दिव्यकारिणम् V¹. The latter word from
the C. 9. ब्रह्मघ्नो...कूटसाक्षिणः । C¹⁻² ; ब्रह्मघ्ने...V.
X, 1. घटः पादाक्षतुलादीनां समुदायस्तद्विधिरभिधीयत इति । घट-
निर्माणप्रकारमाह । 2... घटोच्छ्रयायामौ स्तम्भोच्छ्रयायामाभ्यां भवत
इति तावदेनोक्तौ । उच्छ्रयवचनान्निखननीयभागातिरिक्तमिदं परिमाणमि-
त्युक्तम् ।... 3. तत्र...मध्ये प्रान्तयोश्च लोहचालावलय(०लम्ब०)कर्कटोपेता
उभयतोऽवलम्बितशिक्या तुलाक्षमध्यावलम्बिकर्कटेऽवलम्बनीया ।... 4. वि-
भृयात्परीक्षावलं च (०लंब०) समां कुर्यात् ।... 5. पुरुषं दिव्यकारिणम्...
शिलादि शिलेष्टकाम्टदाद्यारोपयेत् ।... 6. सुचिह्नितौ प्रतिमानं द्रव्या-
न्तरागमपगमशङ्कानिवृत्त्यै पुरुषं च वस्त्रालंकारादिन्यूनाधिकशङ्कानिवृत्त्यै
राजमुद्रादिना सम्यक्चिह्नितौ कृत्वा पुरुषं... अवतारयेत् । अन्ये तु तुला-
प्रान्तयोरवलम्बस्थ्यभागेऽप्यङ्ककारणं व्याचक्षते ।... 7... घटं तुलां समयेन
शपथेन वक्ष्यमाणेन गृह्णीयात् नियमयेत् ।... 8. यः सुवर्णकाराद्यन्यतम-
स्तुलां धारयति तमपि शपथेन नियमयेत् ।...