वीरमित्रोदय: राजनीतिप्रकाश (महामहोपाध्याय मित्रमिश्र - प्राचीन भारतीय राजनीति एवं शासन कोष)
Viramitrodaya Rajanitiprakasha of Mitramishra with Commentary
महामहोपाध्याय मित्रमिश्र (सम्पादक: पं. विष्णुप्रसाद शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 300, कुल 490 में से
संदर्भ में पढ़ें३०४ वीरमित्रोदयस्य राजनीतिप्रकाशे
नादिकम् । आदिपदेन सामदानयोरुपादानम् ।
एवमादीनि कार्याणि परचक्रे महीक्षिता ।
स्वराष्ट्रे च द्विजश्रेष्ठ दूष्याणां बलिनामपि ॥
चत्वार एते कथिता ह्युपायाः प्रधानभूता भुवि पार्थिवानाम् ।
अतः परं ते कथयामि राम शेषांस्त्रयस्ते न मयेरिता ये ॥ इति।
इति दण्डः ।
अथोपेक्षा ।
विष्णुधर्मोत्तरे,
पुष्कर उवाच
यदि मन्येत नृपतिरनेन मम विग्रहे ।
अनर्थायानुबन्धः स्यात्सन्धिना च तथा भवेत् ॥
साम लज्जास्पदं चात्र दानं चार्थक्षयङ्करम् ।
भेदे दण्डेऽनुबन्धः स्यात्तदोपेक्षां समाश्रयेत् ॥
अवज्ञापहतस्तत्र राज्ञा कार्यो रिपुर्भवेत् ।
उपेक्षैव च धर्मज्ञ श्रेयसी तत्र सा स्मृता ॥
उपेक्षया यत्र तु शक्यमर्थक्षयव्ययायासविहीनया न ।
कार्यं भवेद्ब्राह्मण विग्रहेण लज्जास्पदेनाप्यथ सन्धिना च ॥ इति।
यत्रार्थक्षयव्ययाभ्यामायासेन च विहीनयोपेक्षया शक्यं
कार्यं कर्तुं तत्र हे ब्राह्मण राम लज्जास्पदेन विग्रहेण सन्धिना
व कार्यं न भवेत् ।
इत्युपेक्षा ।
अथ माया ।
सा च विना मन्त्रतन्त्रादिकमन्यथाभूतस्यार्थस्यान्यथा-
भासनोपायः । कपटमिति लोके प्रसिद्धम् । सा च—