विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

चतुर्थोऽङ्कः । ८९
अहोरात्तं अदिवाहेदि । (नभोऽवलोक्य ।) इमिणा उण णिव्विदाण
वि उक्कण्ठाकारिणा मेहोदएण अप्पत्तीआरो भविस्सदि त्ति तक्केमि ।
(अनन्तरे जम्भरिका ।)
सहअरिदुक्खालिद्धअ सरवरअम्मि सिणिद्धअम् ।
अविरलबाप्पकलोलअ तम्मइ हंसीजुअलम् ॥ २ ॥
सहजन्‍या—सहि, अपि कोवि समागमोवाओ ।
चित्तलेखा—गौरीचरणरागसंभव संगगमणिं वज्जिअ कुदो से
समागमोवाओ ।
सहजन्‍या—णँ तादिसा आकिदिविसेसा चिरं दुक्खभाअणो
निर्वृतानामप्युत्कण्ठाकारिणा मेघोदयेनाप्रतीकारो भविष्यतीति तर्कयामि ।
१ सहचरीदुःखार्दितं सरोवरे स्निग्धम् ।
अविरलबाष्पकलोलं ताम्यति हंसीयुगलम् ॥
२ सखि, अपि कोऽपि समागमोपायः ।
३ गौरीचरणरागसंभवं संगमणिवर्जयित्वा कुतोऽस्य समा-
गमोपायः ।
४ न तादृशा आकृतिविशेषाश्चिरं दुःखभाजो भवन्ति । तदवश्यं
तन्नामस्मिरसुलभतीभूतमन्वर्थं हित्वा अवशिष्टेन होरात्रमतिवाहयति। अने
न पुनर्निवृतानामप्युत्कण्ठाकारिणा मेघोदयेनाप्रतीकारो भविष्यतीति तर्कयामि ॥
अनन्तरे जम्भरिकेति । जम्भा वा गीतिर्भेदः । तथा चाह भरतः—
सह हो । सहचरीशब्दात् ततोऽयमस्य यत्र श्रुतो । राज्ञो हि मुखे शुचिः सा
लम्भनं ॥ इति । तस्याश्च रूपं लभते वारिणा कल्पयन् मुखं कुर्यात्कुर्यात्
पूर्वोक्तपदसंकोचात् न हीति श्रीहर्षदेवस्य वचनं पुनः सहचरी इत्येव घटते
श्रीहर्षपदमिश्रितत्वं तथा चोक्तम् अचिरप्रणयवत्या इदं क्रोष्टुकी
॥ १ ६९१ ॥ सहजन्या । * अपि कोऽपि समागमोपायः । चित्रलेखा ।
वि । से इति अस्या अपि न कुतोऽस्य समागमोपायः । सहजन्‍या
न तादृशा आकृतिविशेषाः * अपी इत्यादौ ॥२७६८/६६८