विक्रमाङ्कदेवचरितम् (कल्याणी चालुक्य साम्राज्य इतिहास - सटीक)

( १२३ )
अन्वयः
हे क्षितीन्द्र इयं त्वदीया दयिता पुत्रत्रितयस्य भाजनं भविष्यति ।
मौक्तिकैः इव यदर्जितैः यशोभिः चुलुक्यवंशः शुचिताम् आयास्यति ।
व्याख्या
हे क्षितीन्द्र हे राजन् ! इयं त्वदीया तव दयिता महिषी पुत्राणां सुतानां
त्रितयस्य त्रयस्य त्रिसंख्याकसुतानां वा भाजनं पात्रं भविष्यति । मौक्तिकैरिव
मुक्तामणिभिरिवातिस्वच्छैः शुक्लवर्णैर्यैस्तवपुत्रैरर्जितानि निष्पादितानि यशोभिः
कीर्तिभिः 'यशः कीर्तिः समज्ञा च' इत्यमरः । चुलुक्यवंशस्तुलुक्यनृपाणां कुलं शुचि-
तामुज्ज्वलतां पवित्रतां वाऽप्यास्यति गमिष्यति । 'शृङ्गारः शुचिरुज्वलः' इत्यमरः ।
ते त्रयः पुत्राः कुलभूषणा भविष्यन्तीति भावः । अत्रोपमालङ्कारः ।
भाषा.
हे राजा तुम्हारी इस धर्मपत्नी से तुम्हे तीन पुत्र होंगे । उनके द्वारा
उपार्जित मोतियों की ऐसी स्वच्छ और शुक्ल कीर्ति से यह चालुक्यवंश उज्ज्वल
या पवित्र हो जाएगा ।
निधिः प्रतापस्य पदं जयश्रियः कलालयस्ते तनयस्तु मध्यमः ।
दिलीपमान्धातृमुखादिपार्थिव-प्रथामतिक्रम्य विशेषमेष्यति ॥५२॥
अन्वयः
ते मध्यमः तनयः तु प्रतापस्य निधिः जयश्रियः पदं कलालयः (सन्)
दिलीपमान्धातृमुखादिपार्थिवप्रथाम् अतिक्रम्य विशेषम् एष्यति ।
व्याख्या
ते तव मध्यमो द्वितीयस्तनयः पुत्रस्तु 'आत्मजस्तनयः सूनुः सुतः पुत्रः'
इत्यमरः । प्रतापस्य प्रभावस्य 'स प्रतापः प्रभावश्च यत्तेजः कोशदण्डजम्'
इत्यमरः । निधिर्निधानं जयश्रियो जयलक्ष्म्याः पदं स्थानं कलानाञ्चतुःषष्ठि-
कलानामालयो गृहं सन् दिलीपश्चमान्धाता च दिलीपमान्धातारौ सूर्यवंशसमुद्भवौ
प्रताधिनौ राजानौ मुखं आदौ येषां ते दिलीपमान्धातृमुखा आदिपार्थिवा
प्राचीननृपास्तेषां प्रथां ख्यातिमतिक्रम्य समुल्लङ्घ्य विशेषं विशेषतामधिकोत्कृष्टता-
मेष्यति प्राप्स्यति ।