वेद स्वरूप विमर्श (स्वामी करपात्री जी महाराज - अपौरुषेय वेद-प्रामाण्य एवं वैदिक समन्वय)

( १६ )
तदयमत्र निष्कर्षः - भ्रमप्रमादविप्रलिप्सादिपुरुषदोषासंस्पृष्टा अपौ-
रुषेया वेदाः, प्रामाण्यञ्च तेषां स्वत एव, 'मन्त्रब्राह्मणात्मकत्वं वेदा-
नाम्', यथाऽऽनुपूर्व्या प्रथममेव सिद्धा मन्त्रास्तेषामेव निरति शय-
ननव्यापारेण दर्शनमृषीणामभवत्, ब्राह्मणभागा अपि अना-
दितः कालानपरम्पराप्राप्तविचाराणामवद्योतकाः, संहिताया ब्राह्म-
णस्य च नष्टाश्वदग्धरथन्यायेन मिथस्सम्बन्धः, ऋषयश्च लक्ष्यैक-
चक्षुषः, क्वचिदर्था अपि शब्दाननुधावन्ति, वेदवाक्यार्थावधारणाय
निगम Coach निरुक्तव्याकरणानुक्रमणिकामीमांसान्यायादिसव्यपेक्षता, एतद-
विरोधेन निर्णीत एव वाक्यार्थ उपादेय इति । तदिदं सर्वं
समवेक्ष्य स्वामिवरैर्ग्रन्थोऽयं प्रणीतः। तमिमं सर्वमवबोध्य प्राचीनं
सिद्धान्तमवधारयन्विति सर्वानभ्यर्थयते ।
विदुषामाश्रवः
भाद्रपद शुक्ल. १५ पट्टाभिरामशास्त्री
सं० २०२६
वाराणसी।
विषय-सूची
१-वेदस्वरूपविमर्शः १-२६४
बेदानामनादित्वम्, वेदशब्दार्थनिरुक्तिः, वेदानामानन्त्यम्,
इन्द्रियाणां प्राप्यकारित्वम्, वेदविज्ञानवादः
मन्त्रार्थविचारः, वाकत्रित्वम्, शरीरे क्रियाद्वैविध्यम्,
वैज्ञानिकाथंपरीक्षणम्, शब्दब्रह्मवादः, वेदे ऐतिहासिक-
घटनाक्रमः, जातिवादः, प्राकृतयज्ञवादः ।
२-वेदप्रामाण्यविमर्शः २६५-३७३
वेदस्येश्वरसत्त्वसमर्थनम्, प्रमाणानां स्वतःस्वपरतस्त्वे,
बुद्धस्य सर्वज्ञत्वनिरासः, तर्काप्रतिष्ठानम्, वेदस्य नित्य-
त्वसमर्थनम्, वेदाध्ययनाधिकारिनिरूपणम् ।
३ - वेदापौरुषेयत्वविमर्शः ३७४-४२०
अपौरुषेयत्वसमर्थनम्, ईश्वरस्य स्मर्तृ त्वकथनम्,
वाचक.ाकथनम्, नैयाकरणमतकथनम् ।
४ - ब्राह्मणानां वेदत्वविमर्शः ४२१-४४७
ब्राह्मणानां वेदत्वसमर्थनम्, कात्यायनपरिशिष्टस्य तत्कर्तृ कत्व-
समर्थनम्, व्याकरणमतम्, महाभाष्ये विरुद्धवाक्यानां समन्वयकरणम् ।