वाक्यपदीयम्: ब्रह्मकाण्ड (भर्तृहरि - शब्दब्रह्म, स्फोट-सिद्धान्त एवं भाषा-दर्शन सटीक)

तस्यैकमपि चैतन्यं बहुधा प्रविभज्यते ।
अङ्गाराङ्कितमुष्णाते वारिराशेरिवोदकम् ॥
त्रयीरूपेण तज्ज्योतिः प्रथमं परिवर्तते ।
पृथक्त्वार्थप्रभेदेषु दृष्टिभेदनिबन्धनम् ॥
शान्तब्रह्मात्मकं योंऽशस्तदु हैतद्विद्यया ।
तया ग्रस्तमिवाभातं या निर्वक्तुं न शक्यते ॥
यथा विशुद्धमाकाशं तिमिरोपप्लुतो जनः ।
सङ्कीर्णमिव मात्राभिश्चिश्राभिरभिमन्यते ॥
तथेदममृतं ब्रह्म निर्विकारमविद्यया ।
कलुषत्वमिवापन्नं भेदरूपं विवर्तते ॥
अहोदं शब्दनिर्माणं शब्दशक्तिनिबन्धनम् ।
विवृत्तं शब्दमात्राभ्यस्तत्रावेव प्रलीयते ॥ इति ।
परिकल्पः प्रलयः । प्रकृतिस्थं प्राक्तन्-प्रलये प्रकृतौ लीनान् सूक्ष्मरूपेणाव-
स्थितान् ।
नागोजीभट्टारस्तु-प्रलये निय