वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)
Vaiyakarana Siddhanta Kaumudi of Bhattoji Dikshita with Commentary
भट्टोजि दीक्षित (टीकाकार: वासुदेव दीक्षित एवं ज्ञानेन्द्र सरस्वती) द्वारा
पृष्ठ 236, कुल 835 में से
संदर्भ में पढ़ें"
Line 29:
"द्धितस्य' इति यकारलोपः ॥ ५ 'माश्चन्द्रमासयोः पुमान्' इति मेदिन्यामुक्तत्वात् सकारान्ताद् 'मास्'"
Wait! Look at footnote 4:
"४ 'हलस्तद्धितस्य' इति यकारलोपः ॥"
Why would a footnote say "'हलस्तद्धितस्य' इति यकारलोपः"?
Wait! In "माहेन्द्रम्"? महेन्द्र + अण् -> महेन्द्र + अ -> no yaloapa.
What about "शुनासीरम्"? In many editions of Siddhanta Kaumudi:
"चाद्यत् । द्यावापृथिव्यम् । शुनासीरीयम् । शुनासीरम् ।"
Wait! Does Siddhanta Kaumudi read "शुनासीरम्"?
YES! By 'हलस्तद्धितस्य' (6.4.150), शुनासीर + यत् -> यलोप -> शुनासीरम्!
Balamanorama says: "शुनासीरमिति । शुनासीरशब्दाद्यति 'हलस्तद्धितस्य' इति यलोप इति भावः ।"
Tattvabodhini says: "शुनासीरमिति । हलस्तद्धितस्येति यलोपः ।"
IT IS "शुनासीरम्"!!
Let's look at the image again at line 13:
The word is NOT शुनासीर्यम्