ताण्ड्य महाब्राह्मण / पञ्चविंश ब्राह्मण (सायण भाष्य एवं चिन्नस्वामी शास्त्री टीका सहित)

प्रथमाध्याये तृतीयखण्डः । १७

वर्चसा युनक्तीत्यस्याप्युपलक्षणम् । 'यजमानस्य कामाः' काम्यमानाः
आशिषः 'सत्याः' 'सन्तु' यथार्था भवन्तु ॥ ५ ॥
द्राह्मायणः 'अन्नङ्करिष्यामीति जपेदिति स्तोमयोगादूर्द्धमेतस्य म-
न्त्रस्य जपः । पाठस्तु--
अन्नं करिष्याम्यन्नं प्रवेक्ष्याम्यन्नञ्जनयिष्यामि ॥ ६ ॥
अनेन स्तोत्रेणाहमुद्गाता बहुप्राण्युपकाराय प्रसूतं 'अन्नं करिष्या-
मि' तच्च 'अन्नं प्रवेक्ष्यामि' भूतिः समृद्धिःसमृद्धं करिष्यामि।तत् 'अन्न-
ञ्जनयिष्यामि' जनने व्रीह्यादिरूपेण पुनः पुनः प्ररोहणे हेतुत्वेन करि-
ष्यामि ॥ ६ ॥
द्राह्मायणः- 'अन्नमकरमिति स्तुत्वा जपेत्' । बहिष्पवमानस्तोत्रादूर्-
द्धं अयं जपः । पाठस्तु--
अन्नमकरमन्नमभूदन्नमजीजनम् ॥ ७ ॥
स्तोत्रसामर्थ्यमन्नसमृद्धेर्निश्चितत्वादभूतार्थप्रयोगः ॥ ७ ॥
द्राह्मायणः-'श्येनोसीति प्रस्तरे यजमानं वाचयेदिति' । प्रस्तरे प्र-
स्तरे स्पर्शं कारयित्वेति शेषः । पाठस्तु -
श्येनोऽसि गायत्रच्छन्दा अनु त्वारभे स्वस्ति मा
सम्पारय।मा स्तोत्रस्य स्तोत्रं गम्यादिन्द्रवन्तो वनेम-
हि भक्षीमहि प्रजामिषम् ॥ ८ ॥
हे बहिष्पवमान ! त्वं गायत्र्याख्यं छन्दो विशिष्टः सन् 'श्येनः' श्ये-
नाख्यपक्षिसदृशः 'असि' तथा प्रबलोसीत्यर्थः । 'त्वा' तथाविधं त्वां
'अन्वारभे' आनुकूल्येन स्पृशामि 'स्वस्ति' क्षेमो विघ्नाभावरूपो यथा
भवति तथा 'मा'मां 'सम्पारय' सम्यग्यज्ञस्य पारन्नय 'स्तोत्रस्य' बहिष्प-
वमानरूपस्य यतः स्तोत्रमात्रमाज्यपृष्ठादिकमन्तरभावित्वेन सम्बद्धम-
स्ति।यद्वा 'स्तोत्रस्य स्तोत्रं' प्रशस्तं स्तोत्रं बहिष्पवमानादिकं तन्मा 'माग-
म्यात् 'आगच्छतु 'इन्द्रवन्तः' बहिष्पवमानदेवतारूपेणेन्द्रेण तद्वन्तो वयं
'वनेमहि' सर्वाः स्तोत्रदेवता सम्भजेमहि । तत्प्रसादात् 'प्रजां' पुत्रादि-
रूपां 'इषं' इष्यमाणमन्नं च 'भक्षीमहि' न तु भजेमहि ॥ ८ ॥
द्राह्मायणः-'संवर्चसेतीक्षकान् सहकारिणश्च प्रेक्षमाणो जपे'दिति ।
स्तोत्रप्रयोगं द्रष्टुमागता ईक्षकाः प्रस्तोत्रादयः उपगातारः सहकारि-
णस्तान् सर्वान् प्रेक्ष्यमाण उद्गाता संवर्चसेति मन्त्रं जपेत् । पाठस्तु-
संवर्चसा पयसा सन्तपोभिरगन्महि मनसा सं०