तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)
Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary
कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा
पृष्ठ 889, कुल 914 में से
संदर्भ में पढ़ें८९० परिशिष्टत्वेन संगृहीतः— [अनु० ७७-७८]
अथ सप्तसप्ततितमोऽनुवाकः ।
अथेदानों परमात्मनः सकाशात्स्वाभीष्टं याचते—
शि॒वेने॑ मे॒ संति॑ष्ठस्व स्यो॒नेन॑ मे॒ संति॑ष्ठस्व सु॒भूतेन॑
मे॒ संति॑ष्ठस्व ब्रह्मवर्च॒सेन॑ मे॒ संति॑ष्ठस्व य॒ज्ञस्य॒र्द्धिमनु॑
संति॑ष्ठ॒स्वोप॑ ते य॒ज्ञ नम॒ उप॑ ते॒ नम॒ उप॑ ते॒ नम॑ः, इति ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीय तैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणोपनिषदि
सप्तसप्ततितमो⁹ऽनुवाकः ॥ ७७ ॥
हे यज्ञ सर्वयज्ञस्वरूप हे भगवन्परमात्मंस्ते तुभ्यमुप सामीप्येन नमोऽस्तु । त्वत्सं-
निधौ त्वत्समक्षं भूयो भूयो नमस्करोमीत्यर्थः । अत्यादरार्थमाम्रेडितम् । किं च त्वं
शिवेन कल्याणप्रदानेन सह मे गृहे संतिष्ठस्व । स्योनेनैहिकसुखप्रदानेन सह ।
सुभूतेन महैश्वर्यप्रदानेन सह । ब्रह्मवर्चसेन सह । समानमन्यत् । एवंगुणवति त्वयि
मद्गृह उपस्थिते सत्यहमप्येवंविधगुणवान्भूयासमिति प्रार्थयितुराशयः । किंच त्वत्प्री-
त्यर्थं कृतस्य यज्ञस्य सत्कर्मानुष्ठानस्यर्द्धिं समृद्धिमनु पश्चात्तत्फलं दातुमस्मत्समीपे
संतिष्ठस्व सम्यगचलचित्तः सन्मुपविश ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यकदशमप्रपाठके नारायणीयापरनामधेययुक्तायां
याज्ञिक्यामुपनिषदि भाष्ये सप्तसप्ततितमोऽनुवाकः ॥ ७७ ॥
अथाष्टसप्ततितमोऽनुवाकः ।
समाप्तं भोजनप्रकरणं कर्मप्रकरणं च । अथेदानों सर्वकर्ममयसंसारबीजदाहार्थं संन्यास-
प्रकरणमारभ्यते । तत्र ज्ञानप्रतिबन्धकमहापातकपरिहारेण ज्ञानयोग्यतालक्षणां शुद्धि-
मुक्त्वा योग्यस्य पुरुषस्यापेक्षितेषु ज्ञानसाधनेषु संन्यासस्य निरतिशयोत्कर्षार्थि(र्थत्वं)
वक्तुं सत्यादीन्येकादशोत्कृष्टसाधनानि ऽतियोगित्वेन वक्तव्यानि, तत्र प्रथमं साधन-
मुपन्यस्यति—
स॒त्यं परं॑ पर॒ꣳ स॒त्यꣳ स॒त्येन॒ न सु॑व॒र्गाल्लो॒काच्च्य॑वन्ते
क॒दाच॒न स॒ताꣳ हि स॒त्यं तस्मा॑त्स॒त्ये र॑मन्ते,—इति ।
यद्वस्तु प्रमाणेन दृष्टं तस्य तथैवाभिवादनं सत्यं तच्च परं पुरुषार्थसाधनेषूत्कृष्टम् ।
तत्र विधाना(स्यैव ऽऽदरा)र्थं परं सत्यमिति पुनर्वचनम् । यद्वा परं [ ब्रह्म ] सत्यम-
१ व. ९: ।