तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

आजानजदेवभोगादप्युत्तमं भोगं प्राप्तुं ये वैदिकं कर्मविशेषमनुष्ठाय देवान्प्राप्नुवन्ति
ते कर्मदेवाख्या देवाः ।
सप्तमं पर्यायमाह—
ते ये श॒तं क॑र्मदे॒वानां॑ दे॒वाना॑मान॒न्दाः । स एको॑
दे॒वाना॑मान॒न्दः । श्रोत्रि॒यस्य॑ चाका॑महतस्य॒, इति ।
त्रयस्त्रिंशद्धविर्भुजोऽत्र देवशब्देन विवक्षिताः ।
अष्टमं पर्यायमाह—
ते ये श॒तं दे॒वाना॑मान॒न्दाः । स एक इन्द्र॑स्याऽऽ-
नन्दः॑ ( ३ ) । श्रोत्रि॒यस्य॑ चाका॑महतस्य॒, इति ।
इन्द्रो हविर्भुजां स्वामी ।
नवमं पर्यायमाह—
ते ये श॒तमिन्द्र॑स्याऽऽन॒न्दाः । स एको॒ बृहस्पते॑रा-
नन्दः॑ । श्रोत्रि॒यस्य॑ चाका॑महतस्य॒, इति ।
बृहस्पतिरिन्द्रस्याऽऽचार्यः ।
दशमं पर्यायमाह—
ते ये श॒तं बृहस्पते॑रान॒न्दाः । स एकः॑ प्रजा-
पते॑रान॒न्दः । श्रोत्रि॒यस्य॑ चाका॑महतस्य॒, इति ।
प्रजापतिर्विराट्पुरुषः ।
एकादशं पर्यायमाह—
ते ये श॒तं प्र॒जाप॑तेरान॒न्दाः । स एको॒ ब्रह्मण॑
आनन्दः । श्रोत्रि॒यस्य॑ चाका॑महतस्य (४), इति ।
ब्रह्मा हिरण्यगर्भः कृत्स्नसंसारमण्डलव्यापी समष्टिव्यष्टिरूपः सूत्रात्मा । स च
शरीरिणां मध्ये प्रथमः “ हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे ” इति श्रुतेः ।
“ स वै शरीरी प्रथमः स वै पुरुष उच्यते ।
आदिकर्त्ता स भूतानां ब्रह्माऽग्रे समवर्तत ” ॥ इति स्मृतेश्च ।
²तेन सांसारिक आनन्दोत्कर्षस्तत्र विश्राम्यति । उक्तरीत्या श्रोत्रिये सर्वेषामानन्दानां
सद्भावेन सोऽश्नुते सर्वान्कामान्सहेत्ययमर्थ उपपादितो भवति ।
१ क. ख. घ. ङ. °नन्दे° । २ ख. अतः।