सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

तैत्तिरीय आरण्यक (सायण भाष्य एवं भट्टभास्कर भाष्य सहित सम्पूर्ण प्रथम भाग)

Taittiriya Aranyaka with Sayanacharya Commentary

कृष्ण यजुर्वेदीय महर्षि मण्डल (भाष्यकार: श्रीमत् सायणाचार्य) द्वारा

DevanagariSanskritpublished914 पृष्ठ

पृष्ठ 127, कुल 914 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 127

१२४ श्रीमत्सायणाचार्यविरचितभाष्यसमेतम्— [प्रपा० २अनु० ३]
षाऽर्णवात्समुद्रसमानात्पापान्निर्मुक्तो बभूव, तथा येन ज्योतिषा परमेश्वरः स्वर्भानु-
संज्ञाकासुरेणाऽऽपादितात्तमसः सूर्यं निर्मुमोच निर्मुक्तं कृतवान्, इन्द्रः स्वर्गाधिपति-
र्येन परमेश्वरज्योतिषा विश्वा अरातीः सर्वानपि शत्रूनजहात्क्षणान्नाशितवान्, तेन
ज्योतिषाऽहमानशानः सर्वतो व्याप्नुवञ्ज्योतिराशि पारमेश्वरं ज्योतिः प्राप्तवानस्मि ।
अथाष्टमीमाह—
यत्कुसीदमप्रतीतं'१ मयेह॒ येन॑ य॒मस्य॑ नि॒²धिना॑ चरा॑मि ।
ए॒तत्तद॑ग्ने॒ अनृ॒णो भ॑वामि जीव॒न्नेव प्रति॒ तत्ते॑ दधामि, इति ।
इहास्मिञ्जन्मनि मया स्वीकृतं यत्कुसीदमृणमप्रतीतं केनाप्यालस्यादिनोत्तमर्णेभ्यो
न प्रत्यर्पितम्, यमस्य दुष्टशिक्षाधिकारिणो निधिना³ निधिस्थानीयेन प्रत्यर्पयितव्येन
येनर्णेन युक्तोऽहं चरामि, एतदेतेन होमेन तत्तस्मादृणान्मुक्तोऽहमनृणो भूयासम् ।
जीवन्नेव ते तव प्रसादा[त्त]त्तादृशं प्रतिदधामि प्रत्यर्पयामि । अनेन होमेन तुष्टस्त्व-
मस्मिन्नेव जन्मनि मां प्रत्यर्पणसमर्थं कुर्विति भावः ।
अथ नवमीमारभ्यैकविंशतिपर्यन्तानां त्रयोदशानां मन्त्राणां प्रतीकानि दर्शयति—
यन्म॒यि॑ मा॒ता यदपा॑ पि॒पेष॒ यद॒न्तरि॑क्षं यदा॒श-
साति॑क्रामामि॒ त्रि॒ते दे॒वा दि॒वि जा॒ता यदा॑पं
इ॒मं मे॑ वरु॒ण तत्त्वा॑ यामि॒ त्वं नो॑ अग्ने॒ स त्वं॑
नो॑ अग्ने॒ त्वम॑ग्ने॒ अया॑सि ( १ ), इति ॥
मु॒मु॒ग्धि॒ स॒प्त॒ च॑ ॥
इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके द्वितीयप्रपाठके
तृतीयोऽनुवाकः ॥ ३ ॥
एते मन्त्राः सर्वेऽप्यनेनैवाभिप्रायेणाच्छिद्रकाण्डे यद्देवा देवहेडनमित्यनुवाके
व्याख्याताः ॥
इति श्रीमत्सायणाचार्यविरचिते माधवीये वेदार्थप्रकाशे कृष्णयजुर्वेदीय-
तैत्तिरीयारण्यकभाष्ये द्वितीयप्रपाठके तृतीयोऽनुवाकः ॥ ३ ॥
१ ग. °तीतं म° । २ व. बलिना । ३ ख. ग. °धिस्था° ।