सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सिद्धान्तशिखामणि (शिवयोगी रेणुकाचार्य - वीरशैव षट्स्थल दर्शन एवं शक्तिविशिष्टाद्वैत महाग्रन्थ)

सिद्धान्तशिखामणि (शिवयोगी रेणुकाचार्य - वीरशैव षट्स्थल दर्शन एवं शक्तिविशिष्टाद्वैत महाग्रन्थ)

Siddhanta Shikhamani of Shivayogi Renukacharya

शिवयोगी रेणुकाचार्य / शिवयोगी शिवाचार्य द्वारा

DevanagariSanskritpublished160 पृष्ठ

पृष्ठ 32, कुल 160 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 32

Page 58

58 A preamble to Śrī Siddhāntaśikhāmaṇi
शैवतन्त्रमिति प्रोक्तं सिद्धान्ताख्यं शिवोदितम्।
सर्ववेदार्थरूपत्वात् प्रामाण्यं वेदवत् सदा।।८।।
śaivatantramiti proktaṁ siddhāntākhyaṁ śivoditam |
sarvavedārtharūpatvāt prāmāṇyaṁ vedavat sadā || 8 ||
The Śaiva doctrine which is known as Siddhānta
expounded by Śiva is authoritative like Veda, because it brings
out the significance of the entire Veda. (8)
आगमा बहुधा प्रोक्ताः शिवेन परमात्मना।
शैवं पाशुपतं सोमं लाकुलं चेति भेदतः ।।९।।
āgamā bahudhā proktāḥ śivena paramātmanā |
śaivaṁ pāśupataṁ somaṁ lākulaṁ ceti bhedataḥ || 9 ||
Āgamas are of many kinds as told by Śiva the Supreme
Self. They are classified as Śaiva, Pāśupata, Soma and
Lākula. (9)
तेषु शैवं चतुर्भेदं तन्त्रं सर्वविनिश्चितम्।
वामं च दक्षिणं चैव मिश्रं सिद्धान्तसंज्ञकम्।।१०।।
teṣu śaivaṁ caturbhedaṁ tantraṁ sarvaviniścitam |
vāmaṁ ca dakṣiṇaṁ caiva
miśraṁ siddhāntasaṁjñakam || 10 ||
Among them (Āgamas) Śaiva is of four kinds as decided
by all. They are Vāma, Dakṣiṇa, Miśra and Siddhānta. (10)
शक्तिप्रधानं वामाख्यं दक्षिणं भैरवात्मकम्।
सप्तमातृपरं मिश्रं सिद्धान्तं वेदसंमतम्।।११।।
śaktipradhānaṁ vāmākhyaṁ
dakṣiṇaṁ bhairavātmakam |
saptamātṛparaṁ miśraṁ
siddhāntaṁ vedasaṁmatam || 11 ||
Vāmatantra has the predominance of Śakti,
Dakṣiṇatantra has Bhairava as its deity, Miśratantra is


Page 59

  1. Śaivāgamas : (4) Kāraṇāgama 59
    dedicated to Saptamātṛkās and Siddhānta is agreeable to
    Veda. (11)
    वेदधर्माभिधायित्वात् सिद्धान्ताख्यः शिवागमः।
    वेदबाह्यविरोधित्वाद् वेदसंमत उच्यते।।१२।।
    vedadharmābhidhāyitvāt
    siddhāntākhyaḥ śivāgamaḥ |
    vedabāhyavirodhitvād vedasaṁmata ucyate || 12 ||
    The Śivāgama (Śaivatantra) called Siddhānta is said to
    be acceptable to Veda because it advocates the Dharma that
    is taught in Veda and also because it opposes whatever that is
    outside or unacceptable to Veda. (12)
    वेदसिद्धान्तयोरैक्यमेकार्थप्रतिपादनात् ।
    प्रामाण्यं सदृशं ज्ञेयं पण्डितैरेतयोः सदा।।१३।।
    vedasiddhāntayoraikyamekārthapratipādanāt |
    prāmāṇyaṁ sadṛśaṁ jñeyaṁ paṇḍitairetayoḥ sadā || 13 ||
    Veda and Siddhānta are one because they propound the
    same doctrine. Authoritativeness of the two should always
    be grasped as similar by the learned. (13)
    सिद्धान्ताख्ये महातन्त्रे कामिकाद्ये शिवोदिते।
    निर्दिष्टमुत्तरे भागे वीरशैवमतं परम्।।१४।।
    siddhāntākhye mahātantre kāmikādye śivodite |
    nirdiṣṭamuttare bhāge vīraśaivamataṁ param || 14 ||
    In the latter part of the great traditional lore called
    Siddhānta which starts with Kāmika and which is taught by
    Śiva, the supreme doctrine of Vīraśaiva is advocated. (14)
    विद्यायां शिवरूपायां विशेषाद् रमणं यतः।
    तस्मादेते महाभागा वीरशैवा इति स्मृताः।।१५।।
    vidyāyāṁ śivarūpāyāṁ viśeṣād ramaṇaṁ yataḥ |
    tasmādete mahābhāgā vīraśaivā iti smṛtāḥ || 15 ||