सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
संग्रह पर लौटें

सिद्धान्तदर्पण (महामहोपाध्याय सामन्त चन्द्रशेखर सिंह - नग्न-नेत्र खगोल वेध एवं गणित महाकोश)

Siddhanta Darpana of Mahamahopadhyaya Samanta Chandrasekhara

सामन्त चन्द्रशेखर सिंह (सम्पादक: प्रो. योगेशचन्द्र राय) द्वारा

DevanagariHindipublished609 पृष्ठ

स्फुटाधिकार के पदक
ग्रह स्फुट करने के लिये खण्डफलों की सारणी प्रथम मन्द के चल केन्द्र गति,
उदयास्त केन्द्र, क्षेत्रांश आदि)
(१२) रति के बढ़ते हुए स्थूल मन्द खण्ड
(पञ्चम प्रकाश १९४ श्लोक)
खण्ड स्थूल फलांश आदि अन्तर लिप्ता आदि ऋण गतिफल लिप्ता
० ० ।० ।० ८ ।१६ २ ।१०
१ ० ।८ ।१६ ८ ।१४ २ ।१०
२ ० ।१६ ।३० ८ ।९ २ ।९
३ ० ।२४ ।३९ ८ ।३ २ ।८
४ ० ।३२ ।४२ ७ ।५४ २ ।६
५ ० ।४० ।३६ ७ ।४४ २ ।३
६ ० ।४८ ।२० ७ ।३३ २ ।०
७ ० ।५५ ।५३ ७ ।२० १ ।५७
८ १ ।३ ।१३ ७ ।३ १ ।५३
९ १ ।१० ।१६ ६ ।४६ १ ।४९
१० १ ।१७ ।२ ६ ।२७ १ ।४४
११ १ ।२३ ।२९ ६ ।५ १ ।३८
१२ १ ।२९ ।३४ ५ ।४४ १ ।३२
१३ १ ।३५ ।१८ ५ ।२१ १ ।२६
१४ १ ।४० ।३९ ४ ।५५ १ ।२०
१५ १ ।४५ ।३४ ४ ।३० १ ।१३
१६ १ ।५० ।४ ४ ।२ १ ।६
१७ १ ।५४ ।६ ३ ।३४ ० ।५८
१८ १ ।५७ ।४० ३ ।४ ० ।५०
१९ २ ।० ।४४ २ ।३४ ० ।४२
२० २ ।३ ।१८ २ ।४ ० ।३४
२१ २ ।५ ।२२ १ ।३३ ० ।२६
२२ २ ।६ ।५५ १ ।१ ० ।१७
२३ २ ।७ ।५६ ० ।२८ ० ।९
२४ २ ।८ ।२४ (ह्रास क्रम) ० ।३ ० ।०

४८२ सिद्धान्त दर्पण
खण्ड * स्थूल फलांश आदि अन्तर लिप्ता आदि ऋण गतिफल लिप्ता
२५ २ ।८ ।२१ ० ।३७ (बढ़ना) ० ।९
२६ २ ।७ ।४४ १ ।९ ० ।१७
२७ २ ।६ ।३५ १ ।४२ ० ।२६
२८ २ ।४ ।५३ २ ।१३ ० ।३५
२९ २ ।२ ।४० २ ।४५ ० ।४३
३० १ ।५९ ।५५ ३ ।१८ ० ।५१
३१ १ ।५६ ।३७ ३ ।४८ ० ।५९
३२ १ ।५२ ।४९ ४ ।१८ १ ।७
३३ १ ।४८ ।३१ ४ ।४७ १ ।१५
३४ १ ।४३ ।४४ ५ ।१६ १ ।२२
३५ १ ।३८ ।२८ ५ ।४३ १ ।२९
३६ १ ।३२ ।५५ ६ ।७ १ ।३६
३७ १ ।२६ ।३८ ६ ।३२ १ ।४२
३८ १ ।२० ।६ ६ ।५३ १ ।४८
३९ १ ।१३ ।१३ ७ ।१५ १ ।५३
४० १ ।५ ।४८ ७ ।३४ १ ।५८
४१ ० ।५८ ।२४ ७ ।४९ २ ।२
४२ ० ।५० ।३५ ८ ।२ २ ।६
४३ ० ।४२ ।३३ ८ ।१६ २ ।९
४४ ० ।३४ ।१७ ८ ।२५ २ ।१२
४५ ० ।२५ ।५२ ८ ।३३ २ ।१४
४६ ० ।१७ ।१९ ८ ।३८ २ ।१६
४७ ० ।८ ।४१ ८ ।४१ २ ।१७
४८ ० ।० ।० ० ।० २ ।१७
(१३) रवि के सूक्ष्म मन्दफल खण्ड
खण्ड सूक्ष्म फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋणगति फल लिप्ता
० ० ।० ।० ७ ।२६ १ ।५७
१ ० ।७ ।२६ ७ ।२५ १ ।५७
२ ० ।१४ ।५१ ७ ।२० १ ।५६
३ ० ।२२ ।११ ७ ।१५ १ ।५५
४ ० ।२९ ।२६ ७ ।७ १ ।५३
५ ० ।३६ ।३३ ६ ।५७ १ ।५१

स्फुटाधिकार के पदक ४८३
खण्ड सूक्ष्म फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋणगति फल लिप्ता
६ ० ।४३ ।३० ६ ।४८ १ ।४८
७ ० ।५० ।१८ ६ ।३६ १ ।४५
८ ० ।५६ ।५४ ६ ।२० १ ।४२
९ १ ।३ ।१४ ६ ।६ १ ।३८
१० १ ।९ ।२० ५ ।४८ १ ।३३
११ १ ।१५ ।८ ५ ।२९ १ ।२८
१२ १ ।२० ।३७ ५ ।१० १ ।२३
१३ १ ।२५ ।४७ ४ ।४८ १ ।१८
१४ १ ।३० ।३५ ४ ।२६ १ ।१२
१५ १ ।३५ ।१ ४ ।३ १ ।६
१६ १ ।३९ ।४ ३ ।३७ ० ।५९
१७ १ ।४२ ।४१ ३ ।१३ ० ।५२
१८ १ ।४५ ।५४ २ ।४६ ० ।४५
१९ १ ।४८ ।४० २ ।१८ ० ।३८
२० १ ।५० ।२८ १ ।५१ ० ।३१
२१ १ ।५२ ।४९ १ ।२४ ० ।२३
२२ १ ।५४ ।१३ ० ।५५ ० ।१६
२३ १ ।५५ ।८ ० ।२५ ० ।८
२४ १ ।५५ ।३३ (घटता हुआ) ० ।२ ० ।०
२५ १ ।५५ ।३१ ० ।३३ (धन) ० ।८
२६ १ ।५४ ।५८ १ ।३ ० ।१६
२७ १ ।५३ ।५५ १ ।३१ ० ।२३
२८ १ ।५२ ।२४ २ ।० ० ।३१
२९ १ ।५० ।२४ २ ।२९ ० ।३९
३० १ ।४७ ।५५ २ ।५७ ० ।४६
३१ १ ।४४ ।५८ ३ ।२६ ० ।५३
३२ १ ।४१ ।३२ ३ ।५२ १ ।०
३३ १ ।३७ ।४० ४ ।१९ १ ।७
३४ १ ।३३ ।२१ ४ ।४४ १ ।१४
३५ १ ।२८ ।३७ ५ ।८ १ ।२०
३६ १ ।२३ ।२९ ५ ।३१ १ ।२६
३७ १ ।१७ ।५८ ५ ।५२ १ ।३२

४८४ सिद्धान्त दर्पण
खण्ड सूक्ष्म फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋणगति फल लिप्ता
३८* १ । १२ । ६ ६ । १३ १ । ३७
३९ १ । ५ । ३५ ६ । ३० १ । ४२
४० ० । ५९ । २३ ६ । ५९ १ । ४५
४१ ० । ५२ । ३४ ७ । ३ १ । ५०
४२ ० । ४५ । ३१ ७ । १४ १ । ५३
४३ ० । ३८ । १७ ७ । २५ १ । ५६
४४ ० । ३० । ५२ ७ । ५३ १ । ५९
४५ ० । २३ । १७ ७ । ४२ २ । १
४६ ० । १५ । ५३ ७ । ४६ २ । २
४७ ० । ७ । ४९ ७ । ४९ २ । ३
४८ ० । ० । ० ० । ० २ । ३
रवि की मन्द केन्द्र गति ५९ । ८ । १०
खण्ड क्षेप राशि आदि ० । ७ । ५३ । ५ । २१
(१४) चन्द्र के मन्द खण्ड
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋण गतिफल लिप्ता
० ० । ० । ० १९ । २३ ६७ । ३०
१ ० । १९ । २३ १९ । २७ ६७ । २२
२ ० । ३८ । ४० १९ । ८ ६६ । ५७
३ ० । ५७ । ४८ १८ । ५३ ६६ । १४
४ १ । १६ । ४१ १८ । ३३ ६५ । १४
५ १ । ३५ । १४ १८ । ९ ६३ । ५९
६ १ । ५३ । २३ १७ । ४३ ६२ । २७
७ २ । १२ । ६ १७ । १५ ६० । ३९
८ २ । २८ । २१ १६ । ३४ ५८ । ३६
९ २ । ४४ । ५५ १५ । ५५ ५६ । १७
१० ३ । ० । ५० १५ । १० ५३ । ४४
११ ३ । १६ । ० १४ । १९ ५० । ५७
१२ ३ । ३० । १९ १३ । ३० ४७ । ५७
१३ ३ । ४३ । ४९ १२ । ३८ ४४ । ४५
१४ ३ । ५६ । २७ ११ । ३७ ४१ । २१
१५ ४ । ८ । ४ १० । ३५ ३७ । ४६
१६ ४ । १८ । ३९ ९ । ३० ३४ । १

स्फुटाधिकार के पदक ४८५
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋण गतिफल लिप्ता
१७ ४ । २८ । ९९ ८ । २३ ३० । ७
१८ ४ । ३६ । ३२ ७ । २० २६ । ५
१९ ४ । ४३ । ४२ ५ । ५९ २१ । ५६
२० ४ । ४९ । ४१ ४ । ४६ १७ । ४१
२१ ४ । ५४ । २७ ३ । ३३ १३ । २१
२२ ४ । ५८ । ० २ । २४ ८ । ५६
२३ ५ । ० । १४ ० । ५६ ४ । २९
२४ ५ । १ । १० (घटना शुरू) ० । १८ ० । ०
२५ ५ । ० । ५२ १ । ३८ (बढ़ना) ४ । ३०
२६ ४ । ५९ । २४ २ । ५७ ८ । ५९
२७ ४ । ५६ । १७ ४ । १२ १३ । २६
२८ ४ । ५२ । ५ ५ । २७ १७ । ५०
२९ ४ । ४६ । ३८ ६ । ४३ २२ । ०
३० ४ । ३९ । ५५ ७ । ५५ २६ । २४
३१ ४ । ३२ । ० ९ । ११ ३० । ३२
३२ ४ । २२ । ४९ १० । २० ३४ । ३४
३३ ४ । १२ । २९ ११ । २४ ३८ । २७
३४ ४ । १ । ५ १२ । ३२ ४२ । २०
३५ ३ । ४८ । ३४ १३ । २८ ४५ । ४२
३६ ३ । ३५ । ६ १४ । २२ ४९ । १
३७ ३ । २० । ४४ १५ । १७ ५२ । ११
३८ ३ । ५ । १७ १६ । ७ ५५ । ७
३९ २ । ४९ । २० १६ । ५१ ५७ । ४८
४० २ । ३२ । २९ १७ । ३५ ६० । १४
४१ २ । १४ । ५४ १८ । ९ ६२ । २४
४२ १ । ५६ । ४५ १८ । १७ ६४ । १९
४३ १ । ३८ । ८ १९ । ४ ६५ । ५६
४४ १ । १९ । ४ १९ । २६ ६७ । १६
४५ ० । ५९ । ३८ १९ । ४४ ६८ । १९
४६ ० । ३९ । ५४ १९ । ५४ ६९ । ५

४८६ सिद्धान्त दर्पण
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋण गतिफल लिप्ता
४७ ० ।२० ।० २० ।० ६९ ।३२
४८ ० ।० ।० ० ।० ६९ ।४१
चन्द्र की मन्द केन्द्र गति ७८३ ।५४
खण्ड क्षेप ३ ।१४ ।३१ ।११ ।३७
सूर्य से पश्चिम उदयांश ११
पूर्व में अस्त अंश ३४९
(१५) मंगल के परोच्च खण्ड कर्क से आरम्भ कर ३ राशि में)
खण्ड फल लिप्ता आदि अन्तर लिप्ता आदि
० ० ।० २९ ।२७
१ २९ ।२७ २९ ।१९
२ ४८ ।४६ २९ ।४
३ ८७ ।५० २८ ।४०
४ ११६ ।३० २८ ।८
५ १४४ ।३८ २७ ।२९
६ १७२ ।७ २६ ।५०
७ १९८ ।५७ २६ ।३
८ २२५ ।० २५ ।०
९ २५० ।० २३ ।५७
१० २७३ ।५७ २२ ।४७
११ २९६ ।४४ २१ ।२८
१२ ३१८ ।१२ २० ।९
१३ ३३८ ।२१ १८ ।४३
१४ ३५७ ।४ १७ ।९
१५ ३७४ ।१३ १५ ।३४
१६ ३९८ ।४७ १३ ।५३
१७ ४०३ ।४० १२ ।१०
१८ ४१५ ।५० १० ।२१
१९ ४२६ ।११ ८ ।३०
२० ४४३ ।४१ ६ ।४१
२१ ४४१ ।२२ ४ ।५०
२२ ४४६ ।१२ २ ।५३

स्फुटाधिकार के पदक ४८७
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता ऋण गतिफल लिप्ता
२३ ४४९ । ५ ० । ५५
२४ ४५० । ० ० । ०
(१६) मंगल के मन्द खण्ड
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता कोटिफल
० ० । ० । ० ४३ । २१ ६५८ । ५७
१ ० । ४३ । २१ ४३ । ३७ ६५८ । ५७
२ २ । २६ । ५८ ४३ । ४२ ६५८ । ५७
३ २ । १० । ४० ४३ । ३३ ६५६ । ३३
४ २ । ५४ । २३ ४३ । ९ ६५० । ३
५ ३ । ३७ । २२ ४२ । ४५ ६४० । ३०
६ ४ । २० । ७ ४२ । ७ ६२८ । ३
७ ५ । २ । २४ ४१ । १८ ६ १२ । ३१
८ ५ । ४३ । ३२ ३९ । ५८ ५९४ । १३
९ ६ । २३ । ३० ३८ । ३६ ५७२ । ५९
१० ७ । २ । ६ ३७ । २ ५४९ । १
११ ७ । ३९ । ८ ३५ । २५ ५२२ । १६
१२ ८ । १४ । ३३ २९ । ४२ ४९२ । ५७
१३ ८ । ४४ । १५ २७ । ७ ४५८ । १
१४ ९ । ११ । २२ २४ । १८ ४२१ । १३
१५ ९ । ३५ । ४० २१ । ३१ ३८२ । ४८
१६ ९ । ५७ । ११ १८ । ३३. ३४३ । ०
१७ १० । १५ । ४४ १५ । ४४ ३०१ । ५३
१८ १० । ३१ । २८ १२ । ३७ २५९ । ५८
१९ १० । ४४ । ५ ९ । ४१ २१७ । २२
२० १० । ५३ । ४६ ६ । ३९ १७४ । १३
२१ ११ । ० । २५ २ । २२ १३० । ४०
२२ ११ । २ । ४७ ० । ० ८६ । ५८
२३ ११ । २ । ४७ ० । ० ४३ । २१
२४ ११ । २ । ४७ ० । ० ० । ०
२५ ११ । २ । ४७ ० । ० ४३ । ३५
२६ ११ । २ । ४७ ० । ० ८७ । २५
२७ ११ । २ । ४७ ० । ० १३२ । ४७

४८८ सिद्धान्त दर्पण
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता कोटिफल
२८ ११ ।२ ।४७ (ह्रास) २ ।.३ १ ७७ ।५०
२९ ११ ।० ।४४ ९ ।५३ २२२ ।५७
३० १० ।५० ।५१ १३ ।२५ २६७ ।५२
३१ १० ।३७ ।२६ १६ ।३८ ३१२ ।२७
३२ १० ।२० ।४८ १९ ।५६ ३५६ ।२७
३३ १० ।० ।५२ २३ ।८ ३९९ ।२५
३४ ९ ।३७ ।४४ २६ ।१८ ४४१ ।२१
३५ ९ ।११ ।२६ २९ ।३१ ४८१ ।३२
३६ ८ ।४१ ।५५ ३८ ।५७ ५१९ ।५८
३७ ८ ।२ ।५८ ४० ।४९ ५४९ ।४
३८ ७ ।२२ ।९ ४१ ।५७ ५७५ ।२
३९ ६ ।४० ।१२ ४३ ।१० ५९७ ।५१
४० ५ ।५७ ।२ ४४ ।१२ ६१७ ।३१
४१ ४ ।१२ ।५० ४४ ।४६ ६३३ ।५६
४२ ४ ।२८ ।४ ४५ ।७ ६४७ ।१०
४३ ३ ।४२ ।५७ ४५ ।७ ६५६ ।५६
४४ २ ।५७ ।५० ४५ ।७ ६५८ ।५७
४५.˙ २ ।१२ ।४३ ४४ ।४८ ६५८ ।५७
४६ १ ।२७ ।५५ ४४ ।२० ६५८ ।५७
४७ ० ।४३ ।३५ ४३ ।३५ ६५८ ।५७
४८ ० ।० ।० ० ।० ६५८ ।५७
मन्दभुक्ति ० ।०
मन्द केन्द्र भुक्ति ३१ ।२६
शीघ्र भुक्ति (रवि मध्य भुक्ति) ५९ ।८ शीघ्रकेन्द्र भुक्ति २७ ।४२
(१७) मंगल के शीघ्र खण्ड
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता चल कर्ण
० ० ।० ।० ८९ ।४६ ५७१० ।.५४
१ १ ।२९ ।४६ ८९ ।३१ ५७०८ ।५०
२ २ ।५९ ।७ ८९ ।३० ५७०० ।३४
३ ४ ।२८ ।३७ ८९ ।१९ ५६८६ ।२०
४ ५ ।५७ ।५६ ८९ ।० ५६६६ ।२१
५ ७ ।२६ ।४७ ८८ ।५० ५६४० ।५४

स्फुटाधिकार के पदक ४८९
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता चल कर्ण
६ ८ ।५५ ।४७ ८८ ।४९ ५६०९ ।३४
७ १० ।२४ ।२८ ८८ ।.४० ५५७२ ।१७
८ ११ ।५३ ।८ ८८ ।१२ ५५२९ ।२८
९ १३ ।२१ ।२० ८७ ।३८ ५४८० ।४६
१० १४ ।४८ ।५८ ८७ ।२४ ५४२४ ।४९
११ १६ ।१६ ।२२ ८६ ।३५ ५३६६ ।५७
१२ १७ ।४२ ।५७ ८५ ।५१ ५३०१ ।४५
१३ १९ ।८ ।४८ ८६ ।२२ ५२३१ ।२२
१४ २० ।३५ ।१० ८३ ।५४ ५१५४ ।६
१५ २१ ।५९ ।४ ८४ ।२४ ५०७४ ।४७
१६ २३ ।२३ ।२८ ८२ ।१६ ४९८७ ।२
१७ २४ ।५४ ।४४ ८० ।४७ ४८९७ ।३१
१८ २६ ।६ ।३१ ८० ।२४ ४८०१ ।४२
१९ २७ ।२६ ।५५ ७८ ।० ४७०१ ।२२
२० २८ ।४४ ।५५ ७६ ।.२२ ४५९६ ।५१
२१ ३० ।१ ।.१७ ७६ ।३६ ४४८६ ।३६
२२ ३१ ।१७ ।५३ ७३ ।३७ ४३७२ ।४२
२३ ३२ ।३१ ।३० ७० ।५ ४२५४ ।११
२४ ३३ ।४१ ।३५ ६८ ।१९ ४१३१ ।५८
२५ ३४ ।४९ ।५४ ६४ ।६ ४००४ ।३१
२६ ३५ ।५४ ।० ५९ ।४५ ३८७४ ।१
२७ ३६ ।५३ ।४५ ५६ ।१९ ३७३९ ।५३
२८ ३७ ।५० ।४ ५३ ।५ ३६०२ ।५९
२९ ३८ ।४३ ।९ ४७ ।१० ३४६३ ।३२
३० ३९ ।३० ।१९ ४० ।५१ ३३२१ ।४४
३१ ४० ।११ ।१० • ३४ ।४ ३१७२ ।१५
३२ ४० ।४५ ।१४ २५ ।४७ ३०३० ।४४
३३ ४१ ।११ ।१ १७ ।२४ २८८३ ।०
३४ ४१ ।२८ ।२५ ६ ।० २७३४ ।१७
३५ ˙४१ ।३४ ।२५ (हास) ६ ।५० २५८४ ।५१
३६ ४१ ।२७ ।३५ २१ ।७ २४३५ ।४१
३७ ४१ ।६ ।.२८ ४० ।४७ २२८६ ।२२

४९० सिद्धान्त दर्पण
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता चल कर्ण
३८ ४० ।२५ ।४१ ६४ ।३९ २१४० ।१
३९ ३९ ।२१ ।२ ८९ ।८ १९९६ ।१
४० ३७ ।५१ ।५४ १२२ ।८ १८५५ ।३९
४१ ३५ ।४९ ।४६ १६१ ।३६ १७२० ।४०
४२ ३३ ।८ ।१० २०६ ।१४ १५९३ ।२१
४३ २९ ।४१ ।५६ २५६ ।३७ २४६७ ।३७
४४ २५ ।२५ ।१९ ३१२ ।४० वक्री आरम्भ) १३७३ ।२
४५ २० ।२२ ।३९ ३६७ ।६ १२८६ ।४
४६ १४ ।५ ।३३ ४१० ।३४ १२१९ ।५२
४७ ७ ।२४ ।५९ ४३४ ।५९ ११७८ ।३२
४८ ० ।० ।० ० ।० ११६५ ।६
वक्र केन्द्र अंश १६३, वक्री के बाद ऋतु केन्द्र १९७ पश्चिम में अस्त केन्द्र ३३२,
पूर्व में उदय केन्द्र २८, सूर्य से अस्त या उदय अंश १६
(१८) बुध के मन्द शीघ्र के परस्पर परोच्च खण्ड
खण्ड फल लिप्ता अन्तर लिप्ता गति लिप्ता
० ० ।० ४४ ।३० ४८ ।३४
१ ४४ ।३० ४८ ।२८ ४८ ।२८
२ ८८ ।४८ ४३ ।५५ ४८ ।९
३ १३२ ।४३ ४३ ।१९ ४७ ।३८
४ १७६ ।२ ४२ ।२८ ४६ ।५५
५ २१८ ।३० ४१ ।३६ ४६ ।०
६ २६० ।६ ४० ।३२ ४४ ।५३
७ ३०० ।३८ ३९ ।२२ ४३ ।३४
८ ३४० ।० ३७ ।४७ ४२ ।४
९ ३७७ ।४७ ३६ ।११ ४० ।३०
१० ४१३ ।५८ ३४ ।२५ ३८ ।३२
११ ४४८ ।२३ ३२ ।२७ ३६ ।३१
१२ ४८० ।५० ३० ।२७ ३४ ।२०
१३ ५११ ।१७ २८ ।१७ ३२ ।१
१४ ५३९ ।३४ २५ ।५५ २९ ।३४
१५ ५६५ ।२९ २३ ।३२ २६ ।५९
१६ ५८९ ।१ २० ।५८ २४ ।१७

स्फुटाधिकार के पदक . ४९१
खण्ड फल लिप्ता अन्तर लिप्ता गति लिप्ता
१७ ६०९ ।५९ १८ ।२४ २१ ।२८
१८ ६२८ ।२३ १५ ।३७ १८ ।३६
१९ ६४४ ।० १२ ।५२ १५ ।३७
२० ६५६ ।५२ १० ।५ १२ ।३४
२१ ६६६ ।५७ ७ ।२९ ९ ।२९
२२ ६७४ ।२६ ४ ।२१ ६ ।२१
२३ ६७८ ।३७ १ ।२३ ३ ।११
२४ ६८० ।० ० ।० ० ।०
(१९) बुध के मन्द खण्ड
खण्ड फलांश आदि अन्तर लिप्ता आदि कोटिफल
० ० ।० ।० १६ ।३७ २५७ ।५१
१ ० ।१६ ।३७ १६ ।१ २५३ ।२१
२ ० ।३२ ।३८ १५ ।२२ २४७ ।४७
३ ० ।४८ ।० १४ ।४० २४१ ।११
४ १ ।२ ।४० १३ ।५५ २३३ ।५१
५ १ ।१६ ।३५ १३ ।९ २२५ ।४०
६ १ ।२९ ।४४ १२ ।२२ २१६ ।४८
७ १ ।४२ ।६ ११ ।३७ २०७ ।१०
८ १ ।५३ ।४३ १० ।४७ १९७ ।१
९ २ ।४ ।३० १० ।० १८६ ।२२
१० २ ।१४ ।३० ९ ।५ १७५ ।१८
११ २ ।२३ ।३५ ८ ।२१ १६३ ।४३
१२ २ ।३१ ।५६ ११ ।४७ १५१ ।५६
१३ २ ।४३ ।४३ ११ ।३५ १४३ ।४५
१४ २ ।५५ ।१८ ११ ।४४ १३४ ।३०
१५ ३ ।६ ।२२ १० ।३९ १२४ ।३०
१६ ३ ।१७ ।१ १० ।१९ ११३ ।४३
१७ ३ ।२७ ।२० ९ ।३८ १०२ ।१६
१८ ३ ।३६ ।४८ ८ ।५२ ८९ ।४४
१९ ३ ।४५ ।४० ८ ।१४ ७६ ।३५
२० ३ ।५३ ।५४ ७ ।२२ ६२ ।४०
२१ ४ ।१ ।१६ ६ ।३७ ४८ ।०

०८२ सिद्धान्त दर्पण
खण्ड* फलांश आदि अन्तर लिप्ता आदि कोटिफल
२२ ४ । ७ ।५३ ५ ।३६ ३२ ।३८
२३ ४ । १३ ।२९ ४ ।३१ १६ ।१७
२४ ४ । १८ ।० ० ।० ० ।०
मन्द भुक्ति ० ।० ।०, शीघ्र भुक्ति २४५ ।३२
मन्द केन्द्र भुक्ति (मध्यम रवि) ५९ ।८, शीघ्र केन्द्र भुक्ति १८६ ।२४
(२०) बुध के शीघ्र खण्ड
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता चलकर्ण लिप्ता
० ० ।० ।० ६२ ।४३ ४७६५ ।२७
१ १ ।२ ।४३ ६२ ।३९ ४७६४ ।११
२ २ ।५ ।२२ ६२ ।२८ ४७५८ ।४२
३ ३ ।७ ।५० ६२ ।१५ ४७४८ ।५६
४ ४ ।१० ।५ ६१ ।५७ ४७३५ ।१६
५ ४ ।१२ ।२ ६१ ।२३ ४७१७ ।२८
६ ६ ।१३ ।२५ ६० ।५९ ४६९५ ।४४
७ ७ ।१४ ।२४ ६० ।४५ ४६६९ ।५३
८ ८ ।१५ ।९ ५९ ।५२ ४६४० ।२
९ ९ ।१५ ।१ ५९ ।० ४६०६ ।१०
१० १० ।१४ ।१ ५७ ।५२ ४५६८ ।४०
११ ११ ।११ ।५३ ५७ ।१३ ४५२७ ।८
१२ १२ ।९ ।६ ५६ ।४ ४४८१ ।४७
१३ १३ ।५ ।१० ५४ ।३७ ४४३३ ।६
१४ १३ ।५९ ।४७ ५२ ।४८ ४३८० ।४६
१५ १४ ।५२ ।३५ ५१ ।५३ ४३२४ ।५४
१६ १५ ।४४ ।२८ ५० ।२ ४२६५ ।४६
१७ १६ ।३४ ।३० ४७ ।४९ ४२०० ।१०
१८ १७ ।२२ ।२९ ४५ ।२३ ४१३७ ।३७
१९ १८ ।७ ।४२ ४२ ।५७ ४०६९ ।२६
२० १८ ।५० ।३९ ४१ ।८ ३९९८ ।१६
२१ १९ ।३१ ।४२ ३८ ।१५ ३९२४ ।२६
२२ २० ।१० ।२ ३४ ।५३ ३८४८ ।९
२३ २० ।४४ ।५५ ३१ ।१५ ३७६९ ।३३
२४ २१ ।१६ ।१० २७ ।४४ ३६८८ ।४९

।४५Wait, column 3:१३५then।५? Wait, let's compare the two marks in row 45 col 3 with १५ in row 40 col 2 (१६ ।१५ ।५६): In १५: १is on the left,५is on the right. In row 45 col 3: the mark on the left is a vertical stroke।or१. The mark on the right... wait! Does it look like ५? Wait, let's compare it with ५in१३५: In १३५, ५has a rounded top-left loop/curve, going down and looping around to the right. Does the mark after१have that shape? NO! It has a vertical stem on the right and a loop on the left? No, it looks like a५? Wait, let's look at ४in१४(row 27:१४ ।२५): The ४has a loop on the left and a vertical line on the right! Wait, in row 45 col 3: the second stroke has a loop on the left and a vertical line on the right! That's a४or५? Wait, in standard Hindi font, ४` is written like: a loop at the bottom, or like a

४९४ सिद्धान्त दर्पण
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता चलकर्ण लिप्ता
३ ३ । २ । ५४ ६० । ३५ ४७०१ । ४०
४ ४ । ३ । २९ ६० । १९ ४६८८ । २३
५ ५ । ३ । ४८ ५९ । ४५ ४६७१ । ३
६ ६ । ३ । ३३ ५९ । २० ४६४९ । ५५
७ ७ । २ । ५३ ५८ । ५९ ४६२४ । ४५
८ ८ । १ । ५२ ५८ । १४ ४५९५ । ४३
९ ९ । ० । ६ ५७ । २१ ४५६२ । ४४
१० ९ । ५७ । २७ ५६ । १२ ४५२६ । १७
११ १० । ५३ । ३९ ५५ । १८ ४४८५ । ५२
१२ ११ । ४८ । ५७ ५४ । २४ ४४४१ । ४४
१३ १२ । ४३ । २१ ५३ । ० ४३९४ । २४
१४ १३ । ३६ । २१ ५१ । ५ ४३४३ । १३
१५ १४ । २७ । २६ ४९ । ४४ ४२८९ । ११
१६ १५ । १७ । १० ४८ । २० ४२३१ । ४२
१७ १६ । ५ । ३० ४६ । ७ ४१७० । ५३
१८ १६ । ५१ । ३७ ४३ । ४३ ४१०७ । ११
१९ १७ । ३५ । २० ४१ । ७ ४०४० । ५७
२० १८ । १६ । २७ ३८ । ४६ ३९७१ । ५२
२१ १८ । ५५ । १३ ३५ । ३५ ३९०० । १३
२२ १९ । ३० । ४८ ३४ । ६ ३८२८ । ४७
२३ २० । ४ । ५४ २९ । ३४ ३७५० । ०
२४ २० । ३४ । २८ २६ । २ ३६७१ । ४७
२५ २१ । ० । ३० २१ । ४६ ३५९१ । ५८
२६ २१ । २२ । १६ १७ । २४ ३५१० । ३७
२७ २१ । ३९ । ४० १२ । ३६ ३४२८ । ५
२८ २१ । ५२ । १६ ७ । ३५ ३३४४ । ४३
२९ २१ । ५९ । ५१ १ । ४९ ३२६० । ५०
३० २२ । १ । ४० (ह्रास) ४ । ३ ३१७६ । ४५
३१ २१ । ५७ । ३७ १० । ३४ ३०९२ । २
३२ २१ । ४७ । ३ १७ । ४६ ३००८ । ३१
३३ २१ । २९ । १७ २५ । १२ २९२५ । ३८
३४ २१ । ४ । ५ ३३ । ४० २८४४ । ३

) = 295.556' = 295' 33" -> २९५ ।३३!
Look at the text for row 7:
कोटिफल: २९५ ।३३! Perfect!
अन्तर: १९ ।४ or १९ ।१४?
diff = 164.73 - 145.73 = 19.00' = 19' 00" or 19' 04" -> १९ ।४!
Wait, in row 7, अन्तर says "१९ ।४" or "१९ ।१४"? It says "१९ ।४" (with a bit of space, or १९ ।१४? Wait, look at row 7 अन्तर: it has १९, then a space, then ४. No, wait, is there a १? It's just ४ or १४? It looks like १९ ।४ or १९ ।१४).

theta = 8 (30°):
sin(30°) = 0.5
M * sin = 164.74' = 2° 44' 44" -> २ ।४४ ।४४! Perfect!
kotiphala = 329.4833 * cos(30°) = 285.341' = 285' 20" -> २८५ ।२४! (Text: २८५ ।२४).

theta = 9

४९६ सिद्धान्त दर्पण
फल लिप्ता अन्तर लिप्ता कोटिफल लिप्ता

  • १६ ४ ।४५ ।४० १० ।१२ १६४ ।४४
    १७ ४ ।५५ ।५२ ८ ।५६ १४५ ।४४
    १८ ५ ।४ ।४८ ७ ।३७ १२६ ।१
    १९ ५ ।१२ ।२५ ६ ।१५ १०५ ।५३
    २० ५ ।१८ ।४० ४ ।५५ ८५ ।१८
    २१ ५ ।२३ ।३५ ३ ।३३ ६४ ।१८
    २२ ५ ।२७ ।८ २ ।८ ४३ ।१
    २३ ५ ।२९ ।१६ ० ।४० २१ ।३३
    २४ ५ ।२९ ।५६ ० ।० ० ।०
    मन्द भुक्ति ।० ।, शीघ्र भुक्ति (मध्य रवि) ५९ ।८,
    मन्द केन्द्र भुक्ति ४ ।५९, शीघ्र केन्द्र भुक्ति ५४ ।९
    (२३) गुरु के शीघ्र खण्ड
    खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता चल कर्ण लिप्ता
    ० ० ।० ।० ३६ ।३७ ४१०६ ।३०
    १ ० ।३६ ।३७ ३६ ।२६ ४१०४ ।४४
    २ १ ।१३ ।३ ३६ ।१२ ४१०० ।३२
    ३ १ ।४९ ।१५ ३५ ।५१ ४०९३ ।५१
    ४ २ ।२५ ।६ ३५ ।२४ ४०८४ ।५५
    ५ ३ ।० ।३० ३४ ।४९ ४०७३ ।५२
    ६ ३ ।३५ ।१९ ३४ ।२५ ४०६० ।२०
    ७ ४ ।० ।४४ ३३ ।५३ ४०४४ ।२९
    ८ ४ ।४३ ।३७ ३२ ।५८ ४०२६ ।३७
    ९ ५ ।१६ ।३५ ३२ ।३ ४००६ ।३२
    १० ५ ।४८ ।३८ ३१ ।६ ३९८४ ।१४
    ११ ६ ।१९ ।४४ ३० ।४ ३९६० ।०
    १२ ६ ।४९ ।४८ २८ ।५० ३९३३ ।५४
    १३ ७ ।१८ ।३८ २७ ।४३ ३९०५ ।५२
    १४ ७ ।४६ ।२१ २६ ।२७ ३८७५ ।५७
    १५ ८ ।१२ ।४८ २४ ।५९ ३८४४ ।२५
    १६ ८ ।३७ ।४७ २३ ।२० ३८११ ।१६
    १७ ९ ।१ ।७ २१ ।४६ ३७७६ ।२६
    १८ ९ ।२२ ।५३ १९ ।५२ ३७४० ।२२

स्फुटाधिकार के पदक ४९७
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता चल कर्ण लिप्ता
१९ . ९ ।४२ ।४५ १७ ।४४ ३७०३ ।०
२० १० ।० ।२९ १५ ।५३ ३६६४ ।२४
२१ १० ।१६ ।२२ १३ ।५६ ३६२४ ।४५
२२ १० ।३० ।१८ ११ ।२६ ३५८४ ।१०
२३ १० ।४१ ।४४ , ९ ।७ ३५४२ ।४२
२४ १० ।५० ।५१ ६ ।४४ ३५०० ।३५
२५ १० ।५७ ।३५ ४ ।११ ३४५७ ।५८
२६ ११ ।१ ।४६ १ ।११ ३४१५ ।२
२७ ११ ।२ ।५७ (ह्रास) १ ।१५ ३३७१ ।५५
२८ ११ ।१ ।३२ ४ ।२१ ३३२८ ।४९
२९ १० ।५७ ।२१ ७ ।१७ ३२८५ ।५७
३० १० ।४९ ।५४ १० ।४१ ३२४३ ।२८
३१ १० ।३९ ।१३ १३ ।४२ ३२०१ ।२१
३२ १० ।२५ ।३१ १७ ।४ ३१६० ।४०
३३ १० ।८ ।२८ २० ।२४ ३११९ ।४६
३४ ९ ।४८ ।३ २३ ।४२ ३०८० ।३८
३५ ९ ।२४ ।२१ २७ ।५ ३०४२ ।४९
३६ ८ ।५७ ।१६ ३० ।३१ ३००६ ।४०
३७ ८ ।२६ ।४५ ३३ ।४५ २९७२ ।२३
३८ ७ ।५३ ।० ३६ ।४३ २९४० ।२
३९ ७ ।१६ ।१७ ३९ ।४० २९०९ ।५२
४० ६ ।३६ ।३७ ४२ ।४३ २८८२ ।१५
४१ ५ ।५३ ।५४ ४५ ।९ २८५७ ।१९
४२ ५ ।८ ।४५ ४७ ।२७ २८३५ ।४
४३ ४ ।२१ ।१८ ४९ ।३७ २८१५ ।५३
४४ ३ ।३१ ।४१ ५१ ।२२ २८०० ।२
४५ २ ।४० ।२९ ५२ ।३८ २७८६ ।१४
४६ १ ।४७ ।५१ ५३ ।३८ २७७७ ।४६
४७ ० ।५४ ।१३ ५४ ।१३ २७७२ ।२
४८ ० ।० ।० ० ।० २७६९ ।३०
वक्र केन्द्र १२६, वक्र गति के बाद ऋजु केन्द्र २३४, पश्चिम में अस्त केन्द्र
३४६, पूर्व में उदय केन्द्र १४, सूर्य द्वारा अस्त केन्द्र १०

४९८ सिद्धान्त दर्पण
(२४) शुक्र के मन्द खण्ड
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता ऋण गतिफल लिप्ता
० ० । ० । ० ७ । २५ ११४ । ३६
१ ० । ७ । २५ ७ । २३ ११३ । १६
२ ० । १४ । ३८ ७ । २ १११ । १६
३ ० । २१ । ३९ ६ । ४४ १०८ । ४९
४ ० । २८ । २३ ६ । २७ १०५ । ५६
५ ० । ३४ । ५० ६ । १२ १०२ । ३९
६ ० । ४१ । २ ५ । ५४ ९९ । ८
७ ० । ४६ । ५६ ५ । ३५ ९५ । २४
८ ० । ५२ । ३१ ५ । १४ ९१ । ०
९ ० । ५७ । ५४ ४ । ५७ ८६ । २६
१० १ । २ । ४२ ४ । ३५ ८१ । ४३
११ १ । ७ । १७ ४ । ११ ७६ । ४३
१२ १ । ११ । २८ ३ । ५६ ७१ । २८
१३ १ । १५ । २४ ३ । ३२ ६६ । ७
१४ १ । १८ । ५६ ३ । ८ ६० । ३४
१५ १ । २१ । २४ २ । ५२ ५४ । ४९
१६ १ । २४ । ५६ २ । २७ ४९ । २
१७ १ । २७ । २३ २ । ११ ४३ । ४
१८ १ । २९ । ३४ १ । ४७ ३५ । ५
१९ १ । ३१ । २१ १ । ३१ ३१ । ०
२० १ । ३२ । ५२ १ । ७ २४ । ५३
२१ १ । ३३ । ५९ ० । ५२ १८ । ४२
२२ १ । ३४ । ५१ ० । २७ १२ । ३०
२३ १ । ३५ । १८ ० । १२ ६ । १५
२४ १ । ३५ । ३० ० । ० ० । ०
मन्द भुक्ति ० । ० मन्द केन्द्र भुक्ति (मध्य रवि)
५९ । ८ शीघ्र भुक्ति ९६ । ८ शीघ्र केन्द्र भुक्ति ३७ । ०

स्फुटाधिकार के पदक ४९९
(२५) शुक्र के वैकल्पिक मन्द खण्ड
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता कोटिफल
० ० । ० । ० ६ । ५६ १०७ । २६
१ ० । ६ । ५६ ६ । ४३ १०५ । ४७
२ ० । १३ । ३९ ६ । ३१ १०३ । ४१
३ ० । २० । १० ६ । १२ १०१ । १९
४ ० । २६ । २२ ५ । ५८ ९८ । २४
५ ० । ३२ । २० ५ । ३६ ९५ । १६
६ ० । ३७ । ५६ ५ । २१ ९१ । ३८
७ ० । ४३ । १७ ५ । १ ८७ । ४८
८ ० । ४८ । १८ ४ । ४५ ८३ । ४१
९ ० । ५३ । ३ ४ । २५ ७९ । २५
१० ० । ५७ । २८ ४ । २ ७४ । २४
११ १ । १ । ३० ३ । ४७ ७० । ८
१२ १ । ५ । १७ ३ । २५ ६५ । १७
१३ १ । ८ । ४२ ३ । २ ६० । १५
१४ १ । ११ । ४४ २ । ४७ ५५ । २
१५ १ । १४ । ३१ २ । २५ ४९ । ४७
१६ १ । १६ । ५६ २ । १० ४४ । २४
१७ १ । १९ । ६ १ । ४८ ३८ । ५९
१८ १ । २० । ५४ १ । ३३ ३३ । २९
१९ १ । २२ । २७ १ । २१ २७ । ५९
२० १ । २३ । ४८ ० । ५८ २२ । २७
२१ १ । २४ । ४६ ० । ३७ १६ । ५२
२२ १ । २५ । २३ ० । २३ ११ । १५
२३ १ । २५ । ४६ ० । ११ ५ । ३७
२४ १ । २५ । ५७ ० । ० ० । ०
(२६) शुक्र के शीघ्र खण्ड
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता चल कर्ण लिप्ता
० ० । ० । ० ९४ । ३७ ५९३० । ३३
१ १ । ३४ । ३७ ९४ । ३२ ५९२८ । २२
२ ३ । ९ । ९ ९४ । ३५ ५९१९ । ४६
३ ४ । ४३ । ४४ ९४ । १३ ५९०४ । ३८

५०० सिद्धान्त दर्पण
खण्ड फलांश अन्तर लिप्ता चल कर्ण लिप्ता
४ ६ ।१७ ।५७ ९४ ।१२ ५८८३ ।४६
५ ७ ।५२ ।९ ९४ ।४ ५८५६ ।३८
६ ९ ।२६ ।१३ ९३ ।४४ ५८८३ ।३०
७ १० ।५९ ।५७ ९४ ।१४ ५७८४ ।३
८ १२ ।३४ ।१९ ९३ ।२१ ५७३८ ।४१
९ १४ ।७ ।३२ ९३ ।१६ ५६८७ ।३
१० १५ ।५० ।३८ ९३ ।१० ५६२९ ।५८
११ १७ ।२३ ।३८ ९१ ।३९ ५५६६ ।२८
१२ १८ ।४५ ।२७ ९२ ।३५ ५४९६ ।५९
१३ २० ।१७ ।५२ ९१ ।५ ५४२२ ।२४
१४ २१ ।४८ ।५७ ९० ।३७ ५३४२ ।२४
१५ २३ ।१९ ।३४ ८९ ।५१ ५२५५ ।५९
१६ २४ ।४९ ।२५ ८८ ।९ ५१६४ ।३७
१७ २६ ।१७ ।२६ ८८ ।२७ ५०६७ ।३३
१८ २७ ।४५ ।५३ ८५ ।५७ ४९६५ ।२९
१९ २९ ।११ ।५० ८५ ।२१ ४८५८ ।४८
२० ३० ।३७ ।२१ ८४ ।१९ ४७४६ ।८
२१ ३२ ।१ ।३० ८२ ।१४ ६४३० ।४
२२ ३३ ।२३ ।४४ ८१ ।१६ ४५०८ ।१०
२३ ३४ ।४५ ।१० ७९ ।१० ४३८२ ।३७
२४ ३६ ।४ ।१० ७६ ।५६ ४२५२ ।६
२५ ३७ ।१९ ।५६ ७५ ।१२ ४११७ ।४४
२६ ३८ ।३५ ।८ ७१ ।३९ ३९७९ ।१८
२७ ३९ ।४६ ।४७ ६७ ।२० ३८३६ ।५६
२८ ४० ।५४ ।७ ६५ ।९ ३६९१ ।१४
२९ ४१ ।५९ ।८ ६० ।४४ ३५४२ ।४३
३० ४२ ।५९ ।५२ ५४ ।५२ ३३९१ ।२
३१ ४३ ।५४ ।४४ ४८ ।५५ ३२३६ ।१९
३२ ४४ ।४३ ।३९ ४२ ।३६ ३०७८ ।३८
३३ ४५ ।२६ ।१५ ३५ ।२० २९१९ ।११
३४ ४६ ।१ ।३५ २४ ।२० २७५७ ।५४
३५ ४६ ।२५ ।५५ १२ ।२० २५९५ ।१८