षड्विंश ब्राह्मण (सामवेद का अद्भुत ब्राह्मण - दैव-उत्पात शान्ति विधान सटीक)

पञ्चमः खण्डः
अथ वारुणनिमित्तविशेषे होमविशेषं दर्शयितुं तदर्थं नियमं दर्शयति—
स प्रतीचीं दिशमन्वावर्तते ॥ १ ॥
स वक्ष्यमाणनिमित्तवान् अधिकारी प्रतीचीं पश्चिमां दिशम् अन्वीक्ष्य
आवर्तते होमकरणार्थं प्रवर्तेत । तन्निमित्तविशेषाणां प्रतीच्या दिशश्च
वरुणसंबन्धित्वाद्विशेषात् ॥ १ ॥
इदानीं निमित्तविशेषान् दर्शयति—
अथ यदास्य क्षेत्रगृहसंस्थेषु धान्येष्वीतयः प्रादु-
र्भवन्ति । ईतयो वानेकविधाः— आखु-पतङ्ग-पिपीलिका-
मध्वक-भौमक-शुक-शरभक-सौक्ष्मक इत्येवमादीनि ।
तान्येतानि सर्वाणि वरुणदेवत्यान्यद्भुतानि प्रायश्चित्तानि
भवन्ति ॥ २ ॥
अथ यदास्य पुरुषस्य क्षेत्रगृहसंस्थेषु क्षेत्रस्थेषु गृहस्थितेषु वा
धान्येष्वीतयः वक्ष्यमाणाः प्रादुर्भवन्ति । ईतीरेव प्रदर्शयति । ईतयो वा
अनेकविधा अनेकप्रकाराः खलु । आखुः मूषिकः । पतङ्गः पक्षिविशेषः ।
पिपीलिकाः प्रसिद्धाः । मध्वका मधुमक्षिकाः । भौमकाः भूमौ भवाः
2. RI. वरुण० for वारुण०; J. ०विशेष० for ०विशेषे; M. om.
विशेषे होम०.
4. M. adds अपि होम० after निमित्तवान् .
5. RIT. प्रवर्तते for प्रवर्तेत; JM. om. तन् .
7. T. ०विशेषे होमविशेषं for ०विशेषान् .
13. RMI. om. क्षेत्रगृहसंस्थेषु; J. क्षेत्रस्थितेषु for क्षेत्रस्थेषु; M.
गृहसंस्थेषु for गृहस्थितेषु.
14. JM. ईतीनामेव प्रदर्शनम् for ईतीरेव प्रदर्शयति; J. add ताः
before ईतयो०
16. RI. मक्षिकाः, J. मधुमक्षिकाविशेषाः for मधुमक्षिकाः.