सार्थ तुकाराम गाथा (मराठी अभंग व भावार्थ)

३५० सार्थ तुकारामगाथा
६९४ माप म्हणे मी मवितें । भरी धणी ठेवी रितें ॥ १ ॥
देवा अभिमान नको । माझे ठायीं येऊं सको ॥ २ ॥
देशीं चाले सिका । रितें कोण लेखी रका ॥ ३ ॥
हातीं सूत्रदोरी । तुका म्हणे त्याची थोरी ॥ ४ ॥
शब्दार्थ व टीपा :- मवितें-मोजते, धणी-मालक.
अर्थ - धान्याचे माप उगाचच म्हणत असते की, मी धान्य मोजते, पण खरी गोष्ट अशी आहे की, मोजणारा
जो मालक आहे तोच ते माप भरीत असतो व रिकामे करीत असतो १ देवा, माझ्या ठिकाणी असला अभिमान
नको २ ज्या नाण्यावर राजाचा शिक्का आहे, तेच त्या देशात चालते शिक्क्याशिवाय असणाऱ्या गरिबाच्या
नाण्याला कोण विचारणार ? ३ तुकाराम महाराज म्हणतात, ज्याच्या हातात सत्तेचे सूत्र आहे, त्याचीच थोरवी
जिकडे तिकडे असते. ४
६९५ कोण सांगायास । गेलें होतें देशोदेश ॥ १ ॥
मेलें वाऱ्या हातीं माप । समर्थ तो माझा बाप ॥ २ ॥
कोणाची हे सत्ता । जाली वाचा वदविता ॥ ३ ॥
तुका म्हणे या निश्चयें । माझें निरसले भय ॥ ४ ॥
शब्दार्थ व टीपा - निरसले-संपले.
अर्थ :- माझ्या या विठ्ठलाचे वैभव देशोदेशी सांगण्यासाठी कोण उपदेश करायला गेले होते ? १ माझा
मायबाप जो विठ्ठल, त्याच्याच कृपेने वाऱ्याबरोबरच त्याचे नाम सर्व देशभर पसरून राहिले २ माझी वाणी हा
उपदेश करीत आहे, तो तरी कुणाच्या सत्तेवर ? ३ तुकाराम महाराज म्हणतात, याच निश्चयामुळे माझे भय दूर
झाले आहे. ४
६९६ सकळिकांच्या पाया माझी विनवणी । मस्तक चरणीं ठेवीतसे ॥ १ ॥
अहो श्रोते वक्ते सकळ ही जन । वरे पारखून बांधा गाठी ॥ २ ॥
फोडिलें भाडार धन्याचा हा माल । मी तव हामाल भारवाही ॥ ३ ॥
तुका म्हणे चाली जाली चहूँ देशीं । उतरला कसीं खरा माल ॥ ४ ॥