सार्थ तुकाराम गाथा (मराठी अभंग व भावार्थ)

सार्थ तुकारामगाथा २०१
सर्वजणी आता मला परक्याच आहात. जे काही मला शब्द बोलाल, नावे ठेवाल, ते सर्व खोटे होईल. २ याच्या
भेटीमुळे माझे मन व माझे डोळे याच्याच स्वरूपात जडून राहिले आहेत. आता त्याच्यापासून वेगळे असण्याचा एक
क्षणही मला आवडणार नाही. ३ मला कसलेही काम आता नकोसे झाले आहे. दुसऱ्याने काही बोललेले मला
आवडणार नाही कारण या श्रीकृष्णाच्या कामबाणांनी मी विद्ध झालेली आहे. ४ आता या कृष्णाशिवाय जगणे
म्हणजे त्या जिण्यास आग लागो. आता माझ्या मनाने याची संगत निश्चीत केली आहे ती काही मी सोडणार नाही.
तेथून काही मागे परतून फिरणार नाही. ५ आता माझ्यासंबधी काही मोठ्या आशा धरल्या असतील तर त्या
सोडून द्या. कारण मी आज तुकयाचा दाता स्वामी श्रीकृष्ण याच्या शय्येवर झोपलों आहे. ६
४०७ हरिरता चपळा नारी । लागवरी न रिघती ॥ १
अवघ्या अंगें सर्वोत्तम । भोगी काम भोगता१ ॥ २ ॥
याचा वाच्यत्वासि न ये । कोठें काय करावें ॥ ३ ॥
तुका म्हणे देवा ऐसा । देवपिशा उदारा ॥ ४ ॥
शब्दार्थ व टीपा .- हरिरता-हरीशी रममाण झालेल्या, लागवरी-गर्भधारणेच्या स्थितीत, देवपिशा-
देवाविषयी वेड्या
अर्थ :- श्रीहरीशी रममाण झालेल्या या गोपी फार चपळ असून त्याचा संग गर्भधारण करण्याच्या स्थितीत
कधीच येत नाही. १ अनेक भोग जरी त्यांनी भोगले तरी त्या सर्वांगानी उत्तम व पवित्र राहतात. २ त्याचे संबंध,
व त्याचे पावित्र्य याचे वर्णन वाणीने करता येण्यासारखे नाही. यासाठी काय करता येण्यासारखे आहे ? ३ तुकाराम
महाराज म्हणतात, याप्रमाणे या उदार गोळणी देवाविषयी वेड्या झालेल्या आहेत. ४
४०८ गोळणी आल्या याज२ । म्हणती या गे३ राखो आज ।
सांपडवुनी माज- । घरांत धरुनी कोंदू ।
उघडें४ कवाड उभ्या कान्होशाचे आट ।
साता पाँचा एक भीड मौनेंची ठेल्या ॥ १ ॥
नित्य सोंकवला नेदी । सांगो चित्त बोला ।
आतां सांपडतां याला कोण सोडी जीवें ॥ २ ॥
जाणोनियां हरी त्याच घरा आला चोरी ।
गडिया ठेविनि बाहेरी पूर्वद्वारें शिरे ।
त्यांच्या भयाभीत चाले पिलंगत भोंवतालें ।
पाहे तंव देखियेलें नवनीत पुढें ॥ ३ ॥
उतरोनि सिकें । पाहे चाखोनियां निकें ।
गोड तेंचि एका एकें । हातीं लांभवितो ।
जाणे राखती तयांसि । तेथें अधिकचि नासी ।
माग लावी हात पुसी । चोरी जाणावया ॥ ४ ॥
जाणोनियां नारी । मूळ वर्मद्वार धरी ।
माज५ कोडूनी भीतरी । घरांत६ घरीयेला ।
कां रे नागविसी । माझें मुळीं लागलासी ।
आणवीन तुजपासीं । मागें खादले तें ॥ ५ ॥
१ पुरता, २ बाजें, ३ रे, ४ उभे, ५ माजे, ६ घरात घरी एवला
तु गाथा .२६