सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
सङ्गीतरत्नाकर: प्रथम भाग (शार्ङ्गदेव - स्वरगताध्याय सविस्तार व्याख्या व अनुवाद सहित)

सङ्गीतरत्नाकर: प्रथम भाग (शार्ङ्गदेव - स्वरगताध्याय सविस्तार व्याख्या व अनुवाद सहित)

Sangita Ratnakara of Sarangadeva (Svaradhyaya)

शार्ङ्गदेव (अनुवादक: डॉ. आर. के. श्रृङ्गी एवं डॉ. प्रेमलता शर्मा) द्वारा

DevanagariHindipublished251 पृष्ठ

पृष्ठ 246, कुल 251 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 246

Page 440

Treatment of Svara

Column 1

त्रैलोक्यमोहनो वीरः 227
त्यक्त्वादारभ्य तादृश्यः 253
त्यक्त्वान्तरं स्वरयुगं 251
त्यागे त्रयाणां चत्वारः 268
त्र्यादीनां तत्र पूर्वासां 136
त्वक्सृङ्मांसमेदोऽस्थि० 67
त्वगादिधातवनाभित्य 57
त्वचः सप्तकलाः सप्त 64
द
ददो न कि न किं जज्ञो 5
दयुर्गीतादिसंसिद्धि 97
दयावती तथाऽऽलापिन्० 137
दयावती रञ्जनी च 138
दलेषु षोडशस्वस्य 94
दशनाः शुक्लमित्याद्याः 50
दशमीतश्चतुर्थ्यां स्यात् 121
दशमूलसिरा योज० 79
दशमैकादशे पत्रे 97
दशाञ्जलि जलं ज्ञेयं 83
दशावशिष्टाः संपूर्णा 276
दशेति वायुविकृतीः 60
दार्वाद्युपाधिसंभिन्नाः 25
दीप्तान्तश्चेति प्रतिकलं 244
दीप्ता मध्येति तासां च 137
दीप्ताऽऽयता च करुणा 137
दीप्ताऽऽयता च मृदुः 137
दीप्ताऽऽयते मध्यमे ते 137
दीप्ते प्रसन्नाद्यन्तः स्यात् 243
दूष्यन्ते जन्यरागांशाः 365
देवतादर्शनं भक्तः 39
देवस्य पुरतः शम्भोः 10
देशे देशे जनानां यत् 10
देहं यूकादिनः स्वेदात् 35
देहस्थं वह्निमाहन्ति 111
देहस्य कन्दोऽस्त्युत्सेधः 99
देहो भूतात्मकस्तस्मात् 57
...तन्मये प्राशि 38

Column 2

द्वादश त्रिस्वरद्वन्द्वे 198
द्वादशारोहिवर्णस्थाः 245
द्वादशे च स्थितो जीवः 96
द्वाविंशतिस्ते तु चतुः० 194
द्वितीये तु घनः पिण्डः 38
द्वितीयायां मध्यसयं 376
द्वितीये प्रेक्षणे गाने 328
द्वितीयो मध्यमग्रामः 162
द्विधा षड्विंशतिरिति 193
द्विधा स्युः पूर्णताहीनाः 269
द्विष्कृत्वा यदि मन्द्रान्ता 258
द्विर्गीत्वाऽऽद्यं तृतीयं च 264
द्विर्द्विः प्रयुज्यते तज्ज्ञैः 264
द्विर्द्विः प्रयुज्येत तदा 263
द्विश्रुत्योः संगतिः शेषैः 305
द्विपञ्चधोद्वितं षड्ज० 338
द्विसप्ततिसहस्रेषु 57
द्विषेपु पुष्करे चैते 153
द्वे अन्तःप्रसुते बाह्ये 77
द्वे द्वे च भापणं घोषं 80
द्वेधा स्वप्नसुषुप्तिभ्यां 69
द्वे वीणे सदृशो कार्ये 120
द्वे शते त्वस्थिसंधीनां 74
द्व्यङ्गुगलं चाङ्गुगलदलं 79
द्वौ नामकारिणौ षड्ज० 289
ध
धनदानेन विप्राणां 7
धमन्यो रसवाहिन्यः 80
धर्मार्थकाममोक्षाणां 11
धैवतादेस्तु पौरव्याः 195
धैवतो मध्यमग्रामे 142
धैवती चाथ नैषादी 266
धैवर्त्या रिमघाः प्रोक्ताः 290
ध्यानमेकाग्रचित्तैक० 104
ध्रुवकादिभिरुस्तभिः 382
ध्रुववीणास्वरेभ्योऽस्यां 121
ध्रुववीणोपगत्यः 121


Page 441

Half-Line Śloka-Index

Column 1

ध्रुवाश्रुतिषु लीनायां 121
न
नकारं प्राणनामानं 113
ननु श्रुतिश्रुतुर्यादिः 136
नन्दयन्तीं तु गान्धारीं 274
नन्दयन्त्यां पञ्चमोऽशः 359
नन्दा विशाला सुमुखी 178
नपुंसकानां संकीर्णाः 39
नलकानीति तान्याहुः 73
नवत्रिशद्युतानीति 195
नव स्नायुशतानि स्युः 75
नष्टानस्वरस्यान्नं 217
नागं फूंमं च कुकरं 57
नादब्रह्म तदानन्दं 108
नादेन व्यज्यते वर्णः 21
नादोऽतिसूक्ष्मः सूक्ष्मश्च 112
नादोपासनया देवाः 108
नानाविधा गोतयश्च 13
नानास्थानेषु संभ्रान्ता 7
नाभिकन्दे वह्निसंग्योः 62
नाभिहृत्कण्ठमूर्ध्ना 111
नाभिस्तन्याडीगर्भस्थ 40
नाभौ दशदलं चक्रं 89
नामानि षड्जहीनानां 225
नाशकं प्रथमं तुर्यं 97
निःशङ्कशाङ्गदेवेन 14
निःसार्यते रुजद्गात्रः 49
निगमेषु चतुर्थी तु 121
निगयोरंशयोः षड्ज० 278
निद्राऽऽलस्यप्रमादात्ति० 50
निघमैरटत्कलकं 371
निर्धार्यतेऽतः श्रुतयः 136
निर्मथ्य श्रीशाङ्गदेवः 9
निर्विकारं निराकारं 24
निमीलांत स्वपित्यात्मा 69
निलोपनगिलोपाभ्यां 331
निलोपात्पादयं सोऽन्न 299

Column 2

निषादोऽमुरवंयोत्थः 153
निषादो यदि षड्जस्य 232
निष्कर्पस्यैव भेदो ही 157
नृत्तं वाद्यानुगं प्रोक्तं 11
नृणामाथानुसारित्वात् 149
नैपाचां निरिगा अंशाः 320
नैषाद्यार्षभिका षड्ज० 279
नैकाभिकध्रवायामं च 299
नोरम्भसि यथा स्नायु० 76
न्यासः पञ्चम एव स्यात् 341
न्यासांशाभ्यां तदन्येषां 308
न्यासादिस्थानमुत्क्षित्वा 295
न्यासापन्यासविन्यास० 283
प
पक्वाद्भुवेदश्चरसात् 66
पङ्क्तिश्लहष्णिक् च जगती 153
पञ्चपेशीशतान्याहुः 77
पञ्चापष्यादि पाड्जीवत् 338
पञ्चमं तच्च भूतेषु 296
पञ्चमः पितुर्वशोत्थः 152
पञ्चमः पाडवद्देयो 308
पञ्चमप्रेक्षणगत० 341
पञ्चमर्षभहीनानां 226
पञ्चमस्य प्रेक्षणस्य 348
पञ्चमांशा सदा पूर्णा 345
पञ्चमीजातिसंजातं 372
पञ्चमीतस्तृतीयायां 121
पञ्चमी मध्यमा षड्ज० 278
पञ्चमो धैवतश्चाथ 130
पञ्चमो मध्यमग्रामे 142
पञ्चविंशतिसंयुक्ता 195
पञ्चस्वरा ये चत्वारः 195
पञ्चांशा मध्यमायां 312
पञ्चांशा रक्तगान्धारी० 278
पञ्चांशा रिघवर्ज्याः 308
पद्माभः पिञ्जरः स्वर्ण० 153
पयस्विनी तु वितता 101