सङ्गीतदर्पण (दामोदर पण्डित - तंजौर सरस्वती महल संस्करण, सङ्गीत एवं नाट्य लक्षण)

13
शूद्रावन्तरकाकल्यौ क्रमेण कथिता बुधैः ७५ ॥
(74—75) The tribe and caste of swras.
(சு. 74—75) ஸ்வரங்களின் குலமும் ஜாதியும்
इति ग्रामलक्षणम् ।
क्रमात्स्वराणां सप्तानां आरोहश्चावरोहणम् ।
मूर्च्छनेत्युच्यतेग्रामत्रये ताः सप्त सप्त च ॥ ७६ ॥
स्थानत्रयसमायोगे मूर्च्छनारम्भसम्भवः ।
तत्र मध्यस्थषड्जेन षड्जग्रामस्य मूर्च्छना ॥ ७७ ॥
प्रथमारभ्यतेन्यास्तु निषादाद्यैरधस्तनैः ।
मध्यममध्यममारभ्य मध्यमग्राममूर्च्छना ॥ ७८ ॥
आद्यान्यास्तदधोधस्थ स्वरानारभ्यषट्क्रमात् ।
षड्जेतूत्तरमन्द्राख्या रजनीचोत्तरायता ॥ ७९ ॥
शुद्धषड्जामत्सरीकृदश्वक्रान्ताभिरुद्गता ।
सौवीरीमध्यमग्रामे हरिणाश्वाततःपरा ॥ ८० ॥
स्यात्कलोपनता शुद्धमध्यामार्गी च पौरवी ।
हृष्यका सप्तमी प्रोक्ता मूर्च्छनेत्यभिधाइमाः ॥ ८१ ॥
नन्दा विशाला सुमुखी विचित्रारोहिणी सुखा ।
आलापाचेतिगान्धारग्रामेस्युः सप्तमूर्छनाः ॥ ८२ ॥
ताश्च स्वर्गे प्रयोक्तव्या विशेषादत्रनोदिताः ।
पृथक् चतुर्विधाः शुद्धाः काकलीकलितास्तथा ।