समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मण्डपलक्षणं नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः । १२९
भागेनैकेन निष्क्रान्तं विस्तृतं (चतुश्वतान्१ ?) ।
मध्यभद्रं विधातव्यमाशासु चतसृष्वपि ॥ १२ ॥
पीठं प्रासादपीठस्य नात्र² कुर्वीत मण्डपे ।
(तलपट्टे भवेच्छोकनाशोयाक्षितिरङ्गिका ?) ॥ १३ ॥
तलपट्टमधस्तस्या मण्डपस्य निवेशयेत् ।
कर्तव्यमेवमग्रेऽग्रे निम्नं निम्नतरं ततः ॥ १४ ॥
अथवा तत्समं दद्यात् स्थपतिः शास्त्रवित्तमः ।
चतुर्भागायतद्वारं षड्द्वारुक(दारुक)समन्वितम् ॥ १५ ॥
अग्रभद्रं विधातव्यं चतुस्तम्भविभूषितम् ।
पृष्ठतश्च भवेदेवं संसृतिश्चैत्रमण्डपे⁴ ॥ १६ ॥
संसृतेः शुकनासो स्याद् भूमिर्ताः³( ?) पृष्ठभद्रकम् ।
शेषं तथैव कर्तव्यं विधानं मण्डपस्य तु ॥ १७ ॥
स भित्तिभिः परिक्षिप्तः कर्तव्यः पार्श्वयोर्द्वयोः ।
भागेन कल्पयेद् भित्तिं गवाक्षैरुपशोभिताम्⁵ ॥ १८ ॥
वातायनाश्च कर्तव्याः सह चन्द्रावलोकनैः ।
प्रासादद्वारवद् द्वारविस्तारो मण्डपे भवेत् ॥ १९ ॥
सपादः सत्रिभागो वा सार्धः (सौम्याथवा ?) भवेत् ।
ऊर्ध्वद्वारविधे(धिः) कार्यों मूलद्वारानतिक्रमात् ॥ २० ॥
जालव्यालकपोताली मत्तवारणकैर्युताः⁶ ।
भ्रमनिर्मापितैः स्तम्भैः कर्तव्याश्च गवाक्षकाः⁷ ॥ २१ ॥
वातायनं तदर्धेन पादोनं द्वा(चा)वलोकनम् ।
क्षणमध्ये प्रकुर्वीत चतुष्कीं¹⁰ विधिवच्छुभाम्¹¹ ॥ २२ ॥
क्षोभायौं बाह्यतो रेखा क्षात्या द्रुमं¹² च विवर्जयेत् (?) ।
दारुकर्मविधे(धि)र्मध्ये यथा स्यात् कथ्यते तथा ॥ २३ ॥
१ द. श्व । २ द. निम्नं । ३ द. र्भा । ४ द. ॰तश्चेत्र मंडपः । ५ द. शः । ६ द. ते ।
७ द. तम् । ८ द. ता । ९ द. का । १० द. र्थीं । ११ द. भा । १२ द. र्ना ।
वा. ६७