समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

विमानादिचतुष्षष्टिप्रसादलक्षणं नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः । ४४१
तद्रूपमेव लतिनं वर्तयेद् वलनाकृतिम्¹ ।
शङ्खावर्तः ॥
ब्रूमोऽथ पुष्पकं स स्याद् विमानसदृशाकृतिः ॥ ८३ ॥
तावत्प्रमाणस्तद्वृद्धिः पञ्चभूश्चतुरश्रकः ।
(विमानेन मानयुक्त ?) यन्मञ्जर्या यच्च लक्षणम् ॥ ८४ ॥
तत् कार्यमत्र मञ्जर्या नतु कार्य जलान्तरम् ।
पुष्पकः ॥
गृहराजमथ ब्रूमः स स्यात् कैलाससन्निभः ॥ ८५ ॥
विटङ्कनिर्गमाधारनिर्यूहैः सर्वतो वृतः³ ।
वलभ्या भूषितो मध्ये गवाक्षद्वारसंयुतः ॥ ८६ ॥
कपोतस्तम्भपर्यन्तः शाला(ल)भञ्जीविराजितः ।
वेदिकाखण्डजालाद्यं क++ परितो भवेत् ॥ ८७ ॥
(कुर्वीत ?) मल्लकैश्छाद्यैः सिंहकर्णैश्च भूषितः ।
अलिन्दभेदतः प्राहु(गृह)राजमितं(मं) बुधाः ॥ ८८ ॥
कैलासस्येव संस्थानं स्यादस्योर्ध्वमधोऽपि च ।
गृहराजः ॥
ब्रूमोऽथ स्वस्तिकं तस्य पूर्ववन्मानलक्षणम् ॥ ८९ ॥
तेनैव लतिनं सर्वं कुर्वीतैवं विचक्षणः ।
यथा मूले विभक्ताः स्युर्लतिनैस्वस्तिकादयः ॥ ९० ॥
तथैषां स्कन्धभक्तानां मध्ये रेखां प्रकल्पयेत् ।
प्रासादः स्वस्तिको नाम स्यादेवं लक्षणान्वितः ॥ ९१ ॥
(सुँधानासोदयैः ?) खस्य कर्तव्यः स+भागिकः ।
स्कन्धं यावत् समुत्सेधो विस्ताराद् द्विगुणो भवेत् ॥ ९२ ॥
(त्यवृ?) द्वागोच्छ्रिता जङ्घा मेखला⁷ चा+भागिकी ।
मध्यशाला द्विभागाश्च मूलसूत्रविभागत्ः ॥ ९३ ॥
१ द. तिः । २ द. द । ३ द. दतः । ४ द. का । ५ द नः । ६ द. मुद्रित पुस्तके
‘शुकनासोदयः’ इति पाठः स्यात् । ७ द. र्य । ८ द. लां ।
वा. ५६