समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

१८४ समराङ्गणसूत्रधारे
तत्रारूढः पूरुषस्तस्य पक्षद्वन्द्वोचालप्रोज्झितेनानिलेन ।
सुप्तैस्वान्तः पारदस्यास्यै शक्त्या चित्रं कुर्वन्नम्बरे याति दूरम् ॥९६॥
इत्थमेव सुरमन्दिरतुल्यं सञ्चलत्यल्लघु दारुविमानम् ।
आदधीत विधिना चतुरोऽन्तस्तस्य पारदभृतान् दृढकुम्भान् ॥९७॥
अयःकपालाहितमन्दवह्निप्रतप्तकुम्भभुवा गुणेन ।
व्योम्नो झगित्याभरणत्वमेति सन्तप्तगर्जद्रसराजशक्त्या ॥ ९८ ॥
वृत्तंसन्धितमथायसयन्त्रं तद् विधाय रसपूरितमन्तः ।
उच्चदेशविनिधापिततप्तं सिंहनादमुरजं विदधाति ॥ ९९ ॥
स कोऽप्यस्य स्फारः स्फुरति नरसिंहस्य महिमा
पुरस्ताद् यस्यैता मदजलमुचोऽपि द्विपघटाः ।
मुहुः श्रुत्वा श्रुत्वा निनदमपि गम्भीरविषमं
पलायन्ते भीतास्त्वरितमवधूयाङ्कुशमपि ॥ १०० ॥
दृग्ग्रीवातलहस्तप्रकोष्ठबाहूरुहस्तशाखादि ।
सचिच्छिद्रं वपुरखिलं तत्सन्धिषु खण्डशो घटयेत् ॥ १०१ ॥
श्लिष्टं कीलकविधिना दारुमयं सृष्टचर्मणा गुप्तम् ।
पुंसोऽथवा युवत्या रूपं कृत्वोतिरमणीयम् ॥ १०२ ॥
रन्ध्रगतैः प्रत्यङ्गं विधिना नाराचसङ्गतैः सूत्रैः ।
ग्रीवाचलनप्रसरणविकुञ्चनादीनि विदधाति ॥ १०३ ॥
करग्रहणताम्बूलप्रदानजलसेचनप्रमाणा(णामा)दि ।
आदर्शप्रतिलोकनवीणावाद्यादि च करोति ॥ १०४ ॥
एवमन्यदपि चेदृशमेतत् कर्म विस्मयविधायि विधत्ते ।
जृम्भितेन विधिना निजबुद्धेः कृष्टमुक्तगुणचक्रवशेन ॥ १०५ ॥
१ द. ख. ॰क्षि॰ । २ द. ख. ससं॰ । ३ द. ख. दः सास्य । ४ द. ख. संवरयं लं ।
५. द. ख. ॰तं । ६ द. ख. ग॰ । ७ द. ख. ग. ॰म॰ । ८ क. ॰प॰ । ९ द. ख. ॰नवमति॰ ।
१० द. ख. दृढग्री॰ । ११ द. ख. ॰बाहुबा॰ । १२ क. शोऽथ घ॰ । १३ द. ख. कीलकीलक-
पित्रान। १४ द. ख. ॰त्वे॰ । १५ द. ख. ॰वावलय॰ । १६ क. ॰नि । १७ क. ॰ध ।