रत्नावली नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - शास्त्रीय नाटिका रत्न सम्पूर्ण ४ अङ्क सान्वय सटीक)

चतुर्थोऽङ्कः 399
Ch. of voice. ...तम् कौशलपतिं .....रुषावान् मत्तद्विपस्थं हतवान् ।६।
P. 339. प्रहारव्रणित etc.—प्रहारेण व्रणितम् ( ३यातत् ) तादृशं हास्तिकम्
( कर्मधा ) प्रायेण प्रहारव्रणितहास्तिकम् ( ३यातन् ) or, बहु as before. व्रणाः अस्य
सञ्जातः इति व्रण + इतच् ( जातार्थे ) ।
P. 342. Sl. 7. इन्द्रजालिन्न etc. ...इन्द्रजालिकै पिनद्धम् ( ३मीयत ) तादृशं
नाम यस्य ( बहु ) तस्य । अपि-नह् + क्त कर्मणि । अ of अपि is elided by the
dictum “वष्टि भागुरिरल्लोपमवाप्योरुपसर्गयोः” ।
शम्बरस्य—It is the name of a demon who was a well-known
conjuror. He stole away प्रद्युम्न, the son कृष्ण and रुक्मिणी from
her lying-in-room by his magical power. The magical Black
Art is also popularly called शाम्बरी माया ।
P. 343. Sl. 8. In this shloka the magician vauntingly states
the impossibilities which he can cause to happen by his tricks.
ज्वलनः—Fire.
मध्याह्नं —अह्नः मध्यम् ( एकदेशीतत् ) तस्मिन् । It is in masculine
gender by the rule “गवाह्याहाः पुंसि ।”
अवष्टम्भः—Beginning. अव - स्तम्भ् + घञ् । “संरम्भारम्भयोः स्तम्भं ”—
हेमचन्द्रः ।
P. 346. Sl. 10. Here the magician by his miraculous power
shows to the audience various gods, demi-gods etc., in the sky.
In this connection the stanzas from Karpuramanjari where
Bhairavánanda speaks in laudation of his miraculous powers,
may be cited.
P. 347. Sl. 11. In this shloka the King observes various
deities seated in their aerial seats and celestial nymphs dancing.
रजनिकर etc.—With the digit of the moon on his crest. रज-