सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary

शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा

DevanagariHindipublished558 पृष्ठ

पृष्ठ 97, कुल 558 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 97

७४ रसार्णवे
भावितं¹ कुलिशक्षीरे आर्तं द्रवेति² तत्क्षणात् ॥ ३० ॥
वज्रवल्लीरसैः³ पिष्ट्वा व्योम सौवर्चलान्वितम् ।
शरावसंपुटे पक्त्वा⁴ द्रवेत् सलिलसन्निभम् ॥ ३१ ॥⁵
गोमांससैन्धवार्कैस्तु⁶ मुनितोययुतं पुनः ।
कदलो⁷कन्दकान्तःस्थं गोमयाग्नौ त्र्यहं द्रवेत् ॥ ३२ ॥
कृष्णाभ्रपत्रं⁸ संगृह्य पीलुतैलेन लेपयेत्⁹ ।
सप्ताहमातपे तप्त-मम्ले क्षिप्त्वा¹⁰ दिनत्रयम् ॥ ३३ ॥
वज्रार्कचित्रकक्षारं तुम्बोत्थारस्तथार्जुनः¹¹ ।
सर्जक्षारो¹² यवक्षारष्टङ्कणश्चाष्टमो¹³ भवेत् ॥ ३४ ॥
क्षीरकन्दरसं चैव¹⁴ वज्रकन्दरसं तथा¹⁵ ।
(1) K reads साधितं. (2) M reads भवति. (3) K and M
read रसै. (4) K reads युक्तं. M reads पक्वे. (5) This śloka
contains an idea, which is similar to that in the 29th. (6) B has
गोमांससैन्धवार्कैस्तु. K has गोमांसे सैन्धवार्कस्तु. M has गोमांसे सैन्धवाक्तस्तु.
We have adopted the above reading after collating all the MSS.
(7) K reads कदर्लि. (8) B has कृष्णाभ्रकपत्रं, the letter क being
redundant mars the metre. (9) पीलुतैलेन पेषयेत्, a variant in K,
which is inc. (10) K reads तैलं. M reads क्षिप्तं. (11) B
reads तुम्बोत्सारं. K reads तुम्बिक्षारं. M reads तुम्बोक्षारं. (12) M has
सद्यक्षारो, which appears to be the error of the scribe. (13) यव-
क्षारं टंकयाश्चाष्टमो, a variant in B. यवक्षारटङ्कणश्चाष्टमो, a variant in M.
(14) B and K read रसश्चैव, which is not correct, since it is an object
to लेपयेत्. (15) B and K read रसस्तथा, which is also inc. for reason
stated just above.