रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

२४० रसार्णवे
मेषशृङ्गीं च शृङ्गीं च¹ कृष्णोन्मत्तं च मारकम्² ।
सबोजं³ सूतकञ्चैव विषतोयेन मर्दितम्⁴ ।
विषतोयेन मेधावी⁵ सप्तवारांश्च⁶ भावयेत् ॥ २२३ ॥
अथवा भावयेत् तन्तु⁷ यावच्चूर्णं तु तद्भवेत् ।
तेन नागं प्रतोवाप्य⁸ षोडशांशिन⁹ संभवेत् ॥ २२४ ॥
मूषाख्ये वेणुयन्त्रे च¹⁰ त्रिवारमपि¹¹ भावयेत् ।
धूमं परिहरेत्तस्य अङ्गव्याधिकरणं परम् ॥ २२५ ॥
स्थापयेन्नागसिन्दूरं¹² पात्रेऽलावुमये ततः¹³ ।
(1) मेषशृङ्गे च शृङ्ग च, a variant in D. मेषशृङ्गं च शृङ्गीं च, a variant in K.
मेषशृङ्गिश्च शृङ्गिश्च, a variant in M. (2) K has an incomplete charana
—कृष्णो च...च मारकम्. M has कृष्णोन्मत्ताय मारकम्. (3) D reads सूतीजं.
(4) विषतोये विमर्दित, a variant in D. M reads मर्दयेत्. (5) K
reads erroneously मेधा. M also reads incorrectly मेधावि. (6) All
the texts read सप्तवाराणि, which is gram. inc. (7) D and M
read तं तु, which is not correct. (8) तेन वा प्रतिवाक्य, an incorrect
and incomplete charana in D. K and M read प्रतिवाप्य which destroys
the metre. (9) K has षोडशशि...संभवेत्, which is both incorrect
and incomplete. (10) सूतं विमर्द्य मन्यानि, a variant in D. मूखास्यं
वेणु...व, an incomplete variant in K. मूषास्थे वैष्णवयन्त्या च, an incorrect
variant in M. (11) D reads चारं तु, which is an error of the scribe.
K has त्रिणि वाराणि. M has त्रीणि वाराणि. Both are incorrect. (12)
K reads भागभिदूरं. M has an incomplete charana स्थापये... (13)
पात्रे सांधवपेद् च, a variant in D. पात्रेलावमर्षि च, a variant in K. M has
an incomplete charana —मवमवे ततः.