रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१३६ रसार्णवे
एकैकमुत्तमे हेम्नि¹ वाहयेत् सुरवन्दिते² ॥ ६० ॥
निरुत्थे³ पन्नगे हेम्नि निर्व्यूढे⁴ शतसद्गुणे⁵ ।
गोरोचनानिभं धाम⁶ भास्करे तारसन्निभम्⁷ ॥ ६१ ॥
तीक्ष्णाभ्रकं रविसमं⁸ माक्षिकं द्विगुणं तथा⁹ ।
भावत्तितं चूर्णितं, च मारितं¹⁰ सप्तभिः पुटैः ॥ ६२ ॥
व्यूढे शतगुणे¹¹ हेम्नि तद्बीजं जारयेत् समम् ।
चन्द्रार्क¹²पञ्चलेपेन शतभागेन वेधयेत् ॥ ६३ ॥
उर्द्धाधो माक्षिकं दत्त्वा शुल्बं हेमसमं भवेत्¹³ ।
एवं दशगुणं व्यूढं बोजं कारणसन्निभम्¹⁴ ॥ ६४ ॥
रसकाभ्रं कान्तताम्रे¹⁵ भागवृद्ध्या धमेत्ततः¹⁶ ।
माक्षिकेण हतं तच्च बीजे¹⁷ निर्वापयेत् प्रिये ॥ ६५ ॥
द्वात्रिंशद्गुणितं¹⁸ हेम्नि नागं ताप्यं हतं¹⁹ वहेत् ।

---

(1) एकैकमुत्तमेर्हेन्नि, a variant in M. (2) M reads सुरसुन्दरि.
(3) K reads निरुत्थ. (4) K reads निर्व्यूहे, which appears to be inc.
(5) शतसङ्गुणे is the reading in M, which is unintelligible. (6) K
reads हेम. M reads गोरोचननिभ. (7) K has तारसन्निभ [तु + आरसन्निभ].
(8) तीक्ष्णाभ्रकरवीं हेम, a variant in K. M reads तीक्ष्णाभ्रके. (9) M
reads यथा. (10) M reads मारिता, which is gram. inc. (11) M
has व्यूढ शतगुणं. (12) M reads चर्याक, which is inc (13) M
reads धमेत्. (14) M reads किरणसन्निभम्. (15) रसकाभ्रकतारोध्रं,
a variant in M. (16) M reads समेत् ततः. (17) K reads
विजी, which is an error of the scribe. (18) दात्रिंशतगुणं, a reading
in K. (19) M reads गत.