रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)
Rasarnava: Tantric Chemistry and Alchemy with Commentary
शिव-पार्वती संवाद (सम्पादक: प्रफुल्लचन्द्र राय एवं हरीशचन्द्र कविराज) द्वारा
पृष्ठ 152, कुल 558 में से
संदर्भ में पढ़ेंअष्टमः पटलः । १२८
पीतारुणै¹र्हेमबीजं² तारबीजं सितैर्भवेत् ।
कल्पितं रञ्जितं पक्कमिति भूयस्त्रिधा भवेत् ॥ १७ ॥
कल्पितं द्विविधं तच्च³ शुद्धमिश्रविभेदतः ॥ १८ ॥
रसोपरसलोहानां⁴ बीजानां कल्पनं पृथक्⁵ ।
शुद्धं मिश्रं तु⁶ संयोगात्⁷ यथालाभं⁸ सुरेश्वरि ॥ १८ ॥
सत्त्वमावर्त्तितं व्योम्नि शोषितं काचटङ्गणैः ।
चिञ्चाफलाम्लनिर्गुण्डी⁹-पत्रकल्काभिषेचनैः¹⁰ ।
पक्वं निविड़ितं देवि¹¹ रसपिष्टिसमं भवेत् ॥ २० ॥
स्नेहक्षाराम्लवर्गैश्च¹² शिलायाश्च पुटत्रयात्¹³ ।
मृताहे धूपनायन्त्रे¹⁴ धूपगन्धानुलेपनात् ।
वङ्गस्यापि¹⁵ विधानेन तालकस्य हतस्य¹⁶ वा ॥ २१ ॥
ताप्यहिङ्गुलयोर्वापि हतं च¹⁷ रसकस्य वा ।
(1) M has पीतारुणौ. (2) K has हेमबीजै, which is gram. inc.
(3) K reads तच्च. (4) रसोपरससत्त्वानि, a variant in K. (5) बीजा-
नाञ्च पृथकस्थिते, a variant in M. (6) M has शुद्धमिश्रश्च. [रञ्जितं is
described in the 41st śloka; and पक्वं in the 50th.] (7) K reads
योगाय. (8) पाल्लभं is the absurd reading in K. (9) K reads
फलाम्लसेहुण्ड. (10) K reads निक्षेचनैः. M reads पतिकल्क. Both
are inc. (11) K has पकनिविडं सदेवि. (12) M has स्नेह-
क्षाराम्ललवणैः. (13) M reads शिलया च पुटत्रयात्. K reads पुटत्रय.
(14) धूपनायन्त्रे is wanting in K. (15) K reads वङ्गस्याभि, which
seems to be inc. (16) K has हृतेन M has तालकं न. (17) M
reads वास्तिनो, which is unintelligible.
17