रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

११४ रसार्णवे
काकमाची¹देवदाली²-वन्ध्यकन्दरसैस्तथा³ ।
एभिर्व्यस्तैः⁴ समस्तैर्वा क्षाराम्लस्नेहसंभवैः ।
महारसाश्चोपरसाः शुद्धिमायान्ति भाविताः ॥ ९० ॥
लाक्षालवणसौभाग्य-धूमसार⁵कटुत्रयम् ।
शिग्रुमूल⁶-मधूच्छिष्टं पथ्यागुग्गुलुधातवः⁷ ॥ ९१ ॥
सर्जिकासर्जनिर्यास⁸-पिण्याकोर्णसमन्वितम्⁹ ।
पारावतमलञ्चुद्रमत्स्यद्रावकपञ्चकम्¹⁰ ॥ ९२ ॥
तिलसर्षपगोधूम-माषनिष्पावचिक्रसम्¹¹ ।
छागक्षीरेण¹² संयुक्तं वज्रपिण्डो तु कीर्त्तिता¹³ ॥ ९३ ॥
अनया वज्रपिण्ड्या तु पञ्च¹⁴माहिषयुक्तया ।
महारसा मोदितासु पञ्चगव्येनं भाविताः ॥ ९४ ॥
कोष्ठे¹⁵ खराग्निना आताः¹⁶ सत्त्वं मुञ्चन्ति¹⁷ सुव्रते ।
(1) K has काचूमाचि, which appears to be incorrect. (2) M
reads देवताली. (3) B and M have रसेन च. (4) M reads
एभिस्तैय. (5) M reads द्रुमसार. (6) K reads शियूमूल. M reads
शियमूलं. (7) पथ्यां गुग्गुलधातवः, a variant in B, wherein the first
term is incorrect. M reads सर्जिकम् instead of धातवः. (8) B has
सर्जिनिर्यास. M has सर्जनिर्यासपिण्याको. (9) पिण्याकोर्णासमन्विता, a
variant in K. M has an incomplete charaṇa—नागसमन्वितम्. (10) B
reads पंचमं. (11) M has निष्पापचिक्सः. (12) K reads छागौ-
क्षीरेण. (13) वज्रपोंडो तु कीर्त्तिताः, an incorrect variant in K. वज्र-
पिण्डीति कीर्त्तित., a variant in M, wherein the last term is gram. inc.
(14) M reads फल. (15) K reads काश. M reads कांष्ठं. (16) B
and M read स्नात. (17) K and M read मुञ्चति.