रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

१०४ रसार्णवे
सुधामपि तथावामत्¹ भुक्त चाशीविषामृते² ।
स्वयं विनिर्गते चक्ष्वोः सस्वकोऽभूत् स कालिकः³ ॥ ३९ ॥
एकधा सत्वकस्तस्य⁴ स्त्रीमूत्रे भावयेद्रजः⁵ ।
भृशं⁶शोषितमध्ये वा दिनमेकं निधापयेत् ॥ ४० ॥
तस्य चूर्णं महेशानि पादसौभाग्यसंयुक्तम्⁷ ।
करञ्ज तैलमध्यस्थं दिनमेकं निधापयेत्⁸ ॥ ४१ ॥
मध्यस्थमन्धमूषायाः⁹ धमयेत् कोकिलाचयम्¹⁰ ।
इन्द्रगोपकसंकाशं¹¹ सत्त्वं पतति शोभनम्¹² ॥ ४२ ॥
एकधा सत्वकस्तस्मात्¹³ आतो निपतितो भवेत् ।

(1) B reads स्वधावामत्. K reads सुधां चाह. M reads सुधामविषमृधात्मानं,
which is unintelligible. We have kept अवामत्, though gram. incorrect,
merely for the sake of metre. (2) मोक्षमाशीविषामृते, a variant in B.
सुह्मामासोदविषामृते, a variant in K. मोक्षमाशीविषाहते, a variant in M.
[Vide रस्रत्नसमुच्चय Chap. II. vs. 126–127.] (3) M reads सकामतः.
(4) एकश| सखकसुखं, a reading in K, which seems to be inc. M reads
एकथा instead of एकधा. (5) M reads द्रावयेद्रजः. (6) M has भर.
(7) M has an incorrect reading—पादचन्द्रसायसंयुतम्. (8) Cf. रस.स.
Chap. II. v. 133. (9) K has धन्ममूखायां, which is erroneous. M
has मयकृपायां, which is absurd. रस.स. has धन्धमूवासमध्यस्थं. Chap. II.
v. 134. (10) K reads आपयेत्. रस.स. reads also आपयेत् कोकिलाषयम्.
Chap. II. v. 134. (11) M has an absurd reading—षगोपकाभासा-
काश. रस.स has इन्द्रगोपाह्वति चैव. (12) रस.स. reads भवति instead
of पतति. Chap. II. v. 134. (13) K reads सत्वकस्तुल्यं. M reads
रकथा सत्वकामञ्जे.